Bài 2: Hồn thiêng giữa lòng đất mẹ!

Sống kiên trung, chết anh hùng

“Đại đội trưởng Trần Đình Thân, Đại đội phó Nguyễn Bá Mễ, Chính trị viên Nguyễn Văn Nha, Trung đội trưởng tên Bản, hai liên lạc gồm tôi và đồng chí Niên tiến hành trinh sát thực địa, lên phương án tác chiến. Đại đội chia làm 3 mũi giáp công: Mũi thứ nhất đích thân Đại đội trưởng Thân chỉ huy; mũi thứ hai Đại đội phó Mễ phụ trách và mũi thứ ba do Chính trị viên Nha, Trung đội trưởng Bản đảm nhận”-ông Nguyễn Văn Minh nhớ lại từng chi tiết của trận đánh 54 năm về trước. “Đúng 12 giờ 15 phút, C9 áp sát trận địa mà lính Mỹ không hề hay biết. Theo phương án tác chiến, 3 mũi giáp công đồng loạt nổ súng. Thời gian nổ súng ấn định lúc 12 giờ 25 phút và kết thúc vào 12 giờ 55 phút, tức là chỉ đánh địch trong khoảng 30 phút sau đó rút lui dọc theo khe Phú Thọ về tập kết tại rừng Hà Trung. Nổ súng đúng giờ, đồng loạt, hỏa lực cấp tập, địch đang nghỉ trưa bất ngờ trở tay không kịp, thương vong rất nhiều, tháo chạy theo hướng Đông”, ông Minh kể. “Sau trận đánh, C9 rút lui dọc khe Phú Thọ để về ém quân trong rừng Hà Trung. Tuy nhiên, trên đường rút lui thì bị lộ, địch dùng trực thăng đổ quân, phun xăng bột và lửa đốt hủy diệt chặn đường bộ đội. Trận đánh không cân sức kéo dài cho đến 16 giờ chiều ngày 17/6 nhưng lúc này chỉ toàn tiếng súng AR15, tiếng AK rất ít rồi lịm dần”. “Sáng ngày 18/6, khi trở về tại điểm tập kết ở rừng Hà Trung, điểm quân, C9 chỉ còn khoảng 30 người. Đêm đó, tôi cùng Đại đội trưởng Trần Đình Thân đột nhập vào lại trận địa. Bộ đội hy sinh nhiều, nằm dọc hai bên bờ suối, địch thâm độc kéo lên các triền đồi xếp ngay ngắn nhưng lại cài lựu đạn phục kích ta vào lấy thi hài liệt sỹ. Hai ngày sau, theo quy định của mặt trận, chúng tôi quyết tâm vào đưa thi hài đồng đội về, nhưng đơn vị vấp phải địch phục kích, lựu đạn gài dưới các thi thể phát nổ gây thương vong đành phải quay trở ra. 10 ngày sau, Mặt trận đồng ý phương án cho đơn vị vào lại trận địa tìm cách chôn cất đồng đội tại chỗ. Ban đêm, khi địch rút quân, chúng tôi tiến hành an táng đồng đội, thi thể mọi người lúc này bị phân hủy do thời tiết mưa nắng thất thường. Quá trình an táng đồng đội diễn ra từ 23 giờ đến 5 giờ sáng hôm sau, do đêm tối nên không thể xác định được danh tính từng người”, ông Nguyễn Văn Minh ngậm ngùi! Cũng theo trí nhớ ông Nguyễn Văn Minh, 53 liệt sỹ trong danh sách liệt sỹ C9 hy sinh ngày 17/6/1969 tại thôn Hà Trung, xã Gio Châu do Ban Chỉ huy Quân sự (CHQS) huyện Vĩnh Linh cung cấp có thể chưa đầy đủ vì khi ông “điểm danh” đồng đội thì thấy thiếu đi nhiều cái tên: Đồng chí Bình, người nổ phát súng đầu tiên tiêu diệt một tên Mỹ cũng là hiệu lệnh cho toàn đơn vị tấn công địch; đồng chí Hải, liên lạc Đại đội phó Nguyễn Bá Mễ; đồng chí Nho, liên lạc Chính trị viên đại đội Nguyễn Văn Nha...

Sau khi nghỉ hưu, ông Nguyễn Văn Minh có thời gian nhiều hơn để đi tìm đồng đội, thăm lại chiến trường xưa. Năm 2017, ông Minh về Quảng Trị dò hỏi địa danh thôn Hà Trung (hay rừng Hà Trung), xã Gio Châu, huyện Gio Linh nằm ở nơi nào... Rồi cứ thế, cứ thế... một người tìm đồng đội, hai người con liệt sỹ tìm cha đã gặp nhau.Từ trí nhớ ông Minh, khớp nối với những tư liệu thu thập được, trận đánh của C9 cách đây 54 năm về trước, ngày 17/6/1969 dần sáng tỏ; nơi diễn ra trận đánh, khu vực bộ đội bị địch vây ráp và hy sinh cũng được xác định chính xác là khe Cây Bồng (khe Phú Thọ trước đây theo lời ông Minh-P.V), rú Cấm hiện tại thuộc thôn Hà Trung, xã Gio Châu, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị...