Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

BÀI CA ĐẤT ĐỎ: CUỘC ĐỜI VÀ HUYỀN THOẠI ANH HÙNG LIỆT SĨ VÕ THỊ SÁU

Đồng Tháp29/05/2026Phan Công Hải (xã Tân Phú Đông)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử đấu tranh gian khổ và hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những cái tên đã trở thành biểu tượng bất tử, kết tinh trọn vẹn tinh thần yêu nước, ý chí kiên trung và lòng dũng cảm vô song. Một trong những biểu tượng thiêng liêng ấy chính là người con gái trẻ tuổi của vùng Đất Đỏ miền Đông Nam Bộ — Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu. Chị ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng lòng yêu nước nồng nàn và khí phách hiên ngang trước họng súng quân thù của chị đã hóa thành bất tử, thắp sáng ngọn lửa anh hùng cho muôn đời thế hệ mai sau.

1. Tuổi thơ trên mảnh đất đỏ kiên cường

Chị Võ Thị Sáu (tên thật là Nguyễn Thị Sáu) sinh năm 1933 tại xã Phước Thạnh, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay thuộc thị trấn Đất Đỏ, huyện Đất Đỏ). Chị sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng, cha làm nghề đánh xe ngựa, mẹ làm ăn buôn bán nhỏ tại chợ.

Chứng kiến cảnh thực dân Pháp đô hộ đất nước, đàn áp và bóc lột đồng bào quê hương một cách dã man, ngọn lửa căm thù giặc đã sớm nhen nhóm trong lòng cô bé Sáu từ thuở ấu thơ. Vùng Đất Đỏ anh hùng lúc bấy giờ là một trong những chiến trường ác liệt, nhưng cũng là cái nôi nuôi dưỡng tinh thần kháng chiến quật cường của nhân dân miền Đông Nam Bộ.

2. Người nữ chiến sĩ công an xung kích dũng cảm

Năm 1946, khi mới tròn 13 tuổi, Võ Thị Sáu đã trốn nhà gia nhập Đội Công an xung kích quận Đất Đỏ. Tuy tuổi còn nhỏ, tầm vóc mảnh mai nhưng chị lại sở hữu sự thông minh, nhanh nhẹn, gan dạ và lòng nồng nàn yêu nước hơn người. Chị được giao nhiệm vụ làm liên lạc, tiếp tế và nắm tình hình địch, nhờ ưu thế ngoại hình trẻ con dễ qua mắt lính canh.

Không dừng lại ở nhiệm vụ hậu cần, chị Sáu đã trực tiếp tham gia nhiều trận đánh táo bạo, gieo rắc nỗi khiếp sợ cho quân thù:

• Trận đánh tại chợ Đất Đỏ: Tháng 2 năm 1948, chị nhận nhiệm vụ mang lựu đạn phá cuộc mít tinh do bọn Việt gian gian ác tổ chức tại chợ Đất Đỏ. Chị đã mưu trí lọt qua các trạm gác, ném lựu đạn vào giữa lễ đài, giải tán cuộc mít tinh, làm chết và bị thương nhiều tên ác ôn, phá tan âm mưu tuyên truyền của địch.

• Những chiến công trừ gian: Tiếp sau đó, chị liên tiếp tham gia các trận đánh diệt tề, trừ gian, dùng lựu đạn tiêu diệt các tên chỉ huy ác ôn ngay tại sào huyệt của chúng, bảo vệ cơ sở cách mạng và củng cố lòng tin của nhân dân vào kháng chiến.

3. Sa vào lưới giặc và những ngày tháng tù đày kiên trung

Vào tháng 2 năm 1950, trong một chiến dịch tiếp tục trừ gian tại chợ Đất Đỏ, Võ Thị Sáu không may sa vào tay giặc Pháp. Địch hí hửng vì bắt được một chiến sĩ công an xung kích khét tiếng của vùng. Chúng đưa chị về giam cầm tại các nhà lao Bà Rịa, Chí Hòa.

Tại đây, thực dân Pháp đã dùng mọi thủ đoạn đê hèn nhất, từ tra tấn dã man bằng đòn roi, điện giật, cho đến dụ dỗ bằng nhung lụa, tiền tài hòng bắt người con gái 17 tuổi khai ra căn cứ kháng chiến và đồng đội. Thế nhưng, câu trả lời duy nhất chúng nhận được từ chị là cái nhìn căm hờn và sự im lặng thép.

“Yêu nước, chống thực dân xâm lược không phải là tội chết. Kẻ có tội chính là các ông, những kẻ đã dày xéo lên quê hương chúng tôi!”
— Lời tuyên bố đanh thép của chị Võ Thị Sáu trước tòa án quân sự thực dân Pháp.

Bất lực trước ý chí sắt đá của chị, thực dân Pháp đã mở một phiên tòa quân sự, kết án tử hình người thiếu nữ vùng Đất Đỏ. Bản án này đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ dư luận trong và ngoài nước, bởi theo luật pháp quốc tế và ngay cả luật pháp Pháp lúc bấy giờ, không được phép thi hành án tử hình đối với người chưa thành niên. Lo sợ sự phẫn nộ của nhân dân, thực dân Pháp đã lén lút chuyển chị ra Côn Đảo — nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian” để thi hành bản án vào đầu năm 1952.

4. Khí phách hiên ngang trên pháp trường Côn Đảo

Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, chuyến tàu định mệnh đã đưa chị Sáu đến bãi bắn tại Hàng Dương, Côn Đảo. Khi đứng trước họng súng của kẻ thù, người con gái Đất Đỏ không một chút run sợ. Chị từ chối lời đề nghị rửa tội của linh mục, khẳng định mình không có tội.

Khi quân đao phủ tiến lên định dùng băng đen để bịt mắt chị lại, Võ Thị Sáu đã gạt phắt tay chúng ra và dõng dạc nói:

“Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!”

Giữa không gian u uất của pháp trường Côn Đảo, tiếng hát của chị vang lên trong trẻo, cao vút. Chị hát bài “Tiến quân ca”, hát những bài ca cách mạng để cổ vũ tinh thần cho chính mình và những người đồng chí đang bị giam cầm. Khi loạt đạn khô khốc vang lên, chị vẫn kịp hô vang những lời cuối cùng: “Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!”. Chị ngã xuống, máu của chị thấm đẫm mảnh đất Côn Đảo, nhưng tâm hồn chị đã hóa thân vào sông núi.

5. Sự hóa thân vào huyền thoại bất tử

Cái chết của chị Võ Thị Sáu đã trở thành một biểu tượng tinh thần bất diệt. Người dân Côn Đảo và các thế hệ tù chính trị lưu truyền rất nhiều câu chuyện linh thiêng về chị Sáu. Ngôi mộ của chị tại nghĩa trang Hàng Dương luôn rực đỏ sắc hoa tươi và nghi ngút khói hương của khách thập phương từ mọi miền tổ quốc về viếng thăm.

Năm 1993, Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã trân trọng truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cho liệt sĩ Võ Thị Sáu nhằm ghi nhận những cống hiến vô giá của chị cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Hình ảnh người con gái đứng trước họng súng kẻ thù với đóa hoa lê-ki-ma cài tóc, ánh mắt sáng rực lửa căm hờn và đầy niềm tin vào ngày mai chiến thắng đã đi vào thơ ca, nhạc họa, trở thành bài học giáo dục sâu sắc về lòng yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
BÀI CA ĐẤT ĐỎ: CUỘC ĐỜI VÀ HUYỀN THOẠI ANH HÙNG LIỆT SĨ VÕ THỊ SÁU | Câu chuyện thời hoa lửa