Bài Ca Trường Sơn – Đồng Sĩ Nguyên

Những năm cuối thập niên 1960, chiến tranh ở miền Nam ngày càng ác liệt. Bom đạn Mỹ trút xuống khắp các chiến trường với mục tiêu cắt đứt sự chi viện từ miền Bắc.

Giữa thời khắc ấy, dãy Trường Sơn hùng vĩ trở thành con đường sống của cả dân tộc.

Con đường mòn len lỏi qua rừng sâu, vượt núi cao, băng qua suối dữ ấy chính là tuyến vận tải chiến lược đưa người và vũ khí vào miền Nam.

Người được giao trọng trách giữ mạch máu ấy là Đồng Sĩ Nguyên.

Ông là một vị tướng có vóc người không quá lớn nhưng ánh mắt luôn rắn rỏi và đầy nghị lực. Đồng đội nhớ mãi hình ảnh ông mặc bộ quân phục bạc màu, đội mưa rừng đi kiểm tra từng cung đường giữa khói bom Trường Sơn.

Với ông, mỗi kilomet đường không chỉ là đất đá.

Đó là sự sống của tiền tuyến.

Là hy vọng của miền Nam.

Những ngày ấy, Trường Sơn giống như một chiến trường khổng lồ.

Ban ngày, máy bay Mỹ gầm rú trên bầu trời, ném bom xuống các trọng điểm giao thông. Ban đêm, từng đoàn xe vận tải lại âm thầm lăn bánh dưới tán rừng.

Bom nổ suốt ngày đêm.

Cây rừng cháy đỏ.

Đất đá tung mù trời.

Có những đoạn đường vừa san lấp xong thì bom lại cày nát ngay sau đó.

Nhưng con đường vẫn phải thông.

Đồng Sĩ Nguyên hiểu rằng nếu tuyến đường bị cắt đứt, chiến trường miền Nam sẽ thiếu đạn dược, lương thực và lực lượng chi viện.

Vì thế, ông luôn có mặt ở những nơi nguy hiểm nhất.

Nhiều chiến sĩ kể rằng có lần giữa lúc bom vừa dứt, mọi người còn chưa kịp ra khỏi hầm thì Đồng Sĩ Nguyên đã bước lên mặt đường kiểm tra tình hình.

Khói bom vẫn còn cay xè.

Đất đá nóng bỏng dưới chân.

Ông cúi xuống nhặt một mảnh bom còn nóng rồi nói với cán bộ bên cạnh:

— Địch đánh ngày thì ta chạy đêm. Địch phá một, ta làm mười. Không được để xe dừng.

Câu nói ấy nhanh chóng lan khắp tuyến đường Trường Sơn.

Trở thành mệnh lệnh và cũng là niềm tin của hàng vạn chiến sĩ.

Cuộc sống ở Trường Sơn vô cùng gian khổ.

Mùa mưa, đường biến thành bùn lầy. Xe tải sa lầy giữa rừng sâu, bộ đội phải dùng tay đào đất suốt đêm để cứu xe.

Mùa khô, bụi đỏ phủ kín tóc và mặt người.

Nhiều hôm thiếu gạo, chiến sĩ chỉ ăn sắn luộc và rau rừng.

Sốt rét rừng hoành hành khắp nơi.

Có những đơn vị vừa hành quân vừa cáng đồng đội sốt cao mê man.

Nhưng điều đáng sợ nhất vẫn là bom đạn.

Máy bay Mỹ liên tục đánh phá các trọng điểm như ngầm Ta Lê, cua chữ A hay đèo Phu La Nhích.

Có ngày hàng trăm quả bom trút xuống một đoạn đường.

Nhiều chiến sĩ thanh niên xung phong vừa lấp hố bom xong đã hy sinh trong đợt đánh tiếp theo.

Mỗi lần nghe tin có đơn vị thương vong, Đồng Sĩ Nguyên lại lặng người rất lâu.

Ông hiểu từng người lính nơi đây đều đang đánh đổi tuổi trẻ và mạng sống để giữ cho con đường tồn tại.

Nhưng ông cũng hiểu:

Con đường này không thể dừng lại.

Để đối phó với sự đánh phá khốc liệt của không quân Mỹ, Đồng Sĩ Nguyên đưa ra nhiều quyết định táo bạo.

Ông cho mở thêm nhiều tuyến đường mới xuyên rừng sâu để phân tán mục tiêu.

Ông chỉ đạo ngụy trang xe bằng lá cây, tổ chức hành quân ban đêm và xây dựng hệ thống đường kín dưới tán rừng.

Có thời điểm, giữa bom đạn dữ dội nhất, hàng ngàn xe vận tải vẫn nối đuôi nhau vượt Trường Sơn.

Đêm xuống, ánh đèn xe phủ kín những con đường giữa rừng già.

Tiếng động cơ hòa cùng tiếng côn trùng và tiếng suối chảy tạo thành âm thanh đặc biệt của Trường Sơn năm ấy.

Nhiều chiến sĩ gọi đó là:

“Bài ca Trường Sơn.”

Trong bài ca ấy có tiếng cuốc xẻng của thanh niên xung phong.

Có tiếng bánh xe nghiến trên đường đất.

Có tiếng gọi nhau giữa mưa bom.

Và có cả tiếng cười lạc quan của những chàng trai cô gái tuổi đôi mươi giữa chiến trường khốc liệt.

Một lần, Đồng Sĩ Nguyên đi kiểm tra tuyến đường sau trận bom lớn.

Cả khu rừng vẫn còn khét mùi thuốc nổ.

Một chiến sĩ trẻ đứng nghiêm báo cáo:

— Thưa thủ trưởng, đường sẽ thông trước sáng!

Nhìn gương mặt lấm lem bùn đất của người lính trẻ, ông xúc động vỗ nhẹ lên vai anh:

— Còn các đồng chí, Trường Sơn còn sống.

Câu nói giản dị ấy khiến nhiều người nghẹn lòng.

Bởi giữa chiến tranh tàn khốc, sức mạnh lớn nhất của Trường Sơn chính là con người.

Những con người sẵn sàng hy sinh để giữ mạch máu giao thông cho đất nước.

Năm tháng dần trôi.

Bom đạn không thể cắt đứt được tuyến đường huyền thoại ấy.

Từ Trường Sơn, hàng triệu tấn vũ khí, lương thực và hàng vạn chiến sĩ đã vào tới chiến trường miền Nam.

Con đường ấy góp phần quan trọng làm nên ngày toàn thắng mùa xuân năm 1975.

Sau chiến tranh, nhiều người gọi Đồng Sĩ Nguyên là “vị tướng của Trường Sơn”.

Nhưng với những người lính từng sống giữa núi rừng năm ấy, ông không chỉ là người chỉ huy.

Ông là linh hồn của cả tuyến đường.

Là người đã biến ý chí của dân tộc thành những con đường xuyên bom đạn.

Ngày nay, dãy Trường Sơn vẫn xanh thẳm dưới mây trời.

Những cung đường năm xưa đã yên bình với tiếng xe qua lại.

Nhưng mỗi khi nhắc về Trường Sơn huyền thoại, người ta vẫn nhớ tới Đồng Sĩ Nguyên — người chỉ huy đã cùng hàng vạn chiến sĩ viết nên bản anh hùng ca bất tử giữa đại ngàn.