Bài diễn thuyết "Lý tưởng thanh niên An Nam" và 5 lần vào tù vì yêu nước

Nguyễn An Ninh sinh ngày 15 tháng 9 năm 1900 tại làng Long Thượng, tổng Phước Điền Thượng, tỉnh Chợ Lớn, nay thuộc huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An, trong một gia đình có truyền thống Nho học, giàu lòng yêu nước. Nhờ tốt nghiệp trung học loại ưu, ông được tuyển thẳng vào Trường Cao đẳng Luật Hà Nội, sau đó sang Pháp học tiếp và trở về nước cuối năm 1922 với tấm bằng cử nhân luật. Đầu năm 1923, bài diễn thuyết "Lý tưởng thanh niên An Nam" của ông đã tạo ra ảnh hưởng lớn đối với thanh niên và giới trí thức Nam Kỳ.

Ông tiếp tục hoạt động không ngừng nghỉ trong các tổ chức yêu nước như Thanh niên Cao vọng Đảng, phối hợp với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đồng thời viết báo cho nhiều tờ như Tranh đấu, Trung lập, Dân chúng, và tham gia tranh cử vào Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ. Vì các hoạt động này, ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam liên tiếp: lần thứ nhất năm 1926 sau một buổi diễn thuyết, bị kết án 18 tháng tù; lần thứ hai năm 1928 với 3 năm tù trong vụ án được gọi là "Hội kín Nguyễn An Ninh" lần thứ ba năm 1936 vì tội "phá rối trị an", ông tuyệt thực để phản đối; lần thứ tư năm 1937, bị giam đến năm 1939.

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, người từng ở cùng ông trong Khám Lớn Sài Gòn những năm 1929-1930, sau này nhận xét rằng Nguyễn An Ninh là một nhà yêu nước, một chiến sĩ cách mạng kiên cường, đấu tranh vì Tổ quốc và dân tộc cho đến hơi thở cuối cùng. Trải qua hai thập kỷ hoạt động không mệt mỏi, tên tuổi ông gắn liền với phong trào yêu nước Nam Bộ đầu thế kỷ 20, để lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức của nhiều thế hệ trí thức, thanh niên từng chịu ảnh hưởng từ những bài viết, bài diễn thuyết của ông.