Bài dự thi: Mùa hoa lửa. HS Vũ Ngọc Diệp - Lớp 5B1. Trường Tiểu học Tây Tiến.

Anh hùng Lò Văn Giá (1919–1943) là một người con ưu tú của đồng bào dân tộc Thái, sinh ra tại bản Cọ, xã Chiềng An, châu Mường La (nay thuộc thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La). Lớn lên trong hoàn cảnh quê hương bị thực dân Pháp đô hộ, anh sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và trở thành một chiến sĩ kiên trung của phong trào Thanh niên cứu quốc địa phương. Với sự thông minh, dũng cảm, thạo tiếng Mông và đặc biệt là am hiểu tường tận địa hình hiểm trở của núi rừng Tây Bắc, anh đã được Chi bộ Nhà tù Sơn La tin tưởng giao phó một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

Vào tháng 8 năm 1943, Lò Văn Giá trực tiếp làm người dẫn đường cho cuộc vượt ngục lịch sử của 4 chiến sĩ cộng sản cốt cán gồm các đồng chí: Nguyễn Lương Bằng, Trần Đăng Ninh, Nguyễn Văn Trân và Lưu Đức Hiểu. Bằng sự mưu trí và gan dạ, anh đã khôn khéo giúp đoàn vượt qua hệ thống đồn bốt gắt gao của địch, băng rừng lội suối suốt nhiều ngày đêm để đến đích an toàn tại khu vực suối Rút (Hòa Bình). Sau khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và quay trở lại Sơn La, anh không may bị thực dân Pháp phát hiện và bắt giữ. Kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man hòng ép anh khai ra cơ sở cách mạng, nhưng người chiến sĩ trẻ vẫn giữ vững khí tiết, quyết không nửa lời khuất phục. Bất lực trước ý chí sắt đá của anh, thực dân Pháp đã lén lút thủ tiêu anh vào cuối năm 1943 khi anh mới 24 tuổi. Năm 1994, Lò Văn Giá đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.