BÀI HÁT CHƯA KỊP ĐẶT TÊN

BÀI HÁT CHƯA KỊP ĐẶT TÊN

Năm 1971, ở một ngôi làng nhỏ bên dòng sông, có một cô bé tên Ly.

Ly mười ba tuổi.

Cô có một người anh trai tên Sơn, hơn cô tám tuổi.

Sơn biết chơi đàn guitar.

Chiếc đàn không đẹp.

Thùng đàn đã xước.

Một bên dây thường xuyên bị đứt.

Nhưng đối với Ly, đó là thứ quý giá nhất trong nhà.

Mỗi tối, sau khi làm xong việc, Sơn lại ngồi trước hiên nhà.

Anh chơi những giai điệu rất đơn giản.

Ly ngồi bên cạnh nghe.

“Anh đang chơi bài gì vậy?”

Sơn lắc đầu.

“Chưa đặt tên.”

“Thế sao anh chơi?”

“Vì thích.”

Ly suy nghĩ.

“Em đặt tên cho.”

“Đặt gì?”

“Bài hát của anh.”

“Thế em đặt đi.”

Ly nhìn ra dòng sông.

“Gọi là… Mùa hè.”

Sơn bật cười.

“Nghe bình thường quá.”

“Em thích mùa hè.”

“Vì sao?”

“Vì có tiếng ve.”

Sơn gật đầu.

“Được. Thế gọi là Mùa hè.”

Cuối năm ấy, Sơn nhập ngũ.

Trước ngày đi, anh đưa cây đàn cho Ly.

“Giữ giúp anh.”

Ly ôm lấy.

“Anh không mang theo à?”

“Không tiện.”

“Bao giờ anh về?”

“Sau chiến tranh.”

“Lâu không?”

Sơn cười.

“Không biết.”

Ly suy nghĩ.

“Thế anh nhớ về nhé.”

“Ừ.”

“Anh hứa?”

“Hứa.”

Những ngày đầu sau khi Sơn đi, Ly vẫn lấy đàn ra.

Nhưng cô không biết chơi.

Cô chỉ ngồi trước hiên, ôm cây đàn vào lòng.

Mẹ cô bảo:

“Cất đi con.”

“Con muốn giữ.”

“Anh con bảo con giữ mà.”

Ly gật đầu.

Một năm sau, thư Sơn gửi về.

Trong thư anh viết:

“Ly,

Em còn nhớ bài hát Mùa hè không?

Anh vẫn nhớ.

Sau này về, anh sẽ dạy em chơi đàn.”

Ly đọc xong chạy ngay ra sân.

Cô lấy cây đàn xuống.

Tự nhiên thấy nó đẹp hơn trước.

Cô bắt đầu học.

Mỗi ngày một chút.

Dây đàn làm tay cô đau.

Nhưng cô không bỏ.

Cô muốn khi anh về, cô sẽ chơi được bài hát ấy.

Năm 1973.

Thư Sơn thưa dần.

Rồi không còn nữa.

Ly vẫn tập đàn.

Cô đã biết chơi.

Nhưng bài “Mùa hè” chỉ có vài hợp âm.

Cô luôn nghĩ:

“Đợi anh về, anh sẽ viết tiếp.”

Một buổi chiều tháng tư năm 1975.

Tin chiến thắng truyền về.

Cả làng náo động.

Ly chạy ra đường.

Mọi người ôm nhau.

Cờ đỏ tung bay.

Ly chạy về nhà.

Cô lấy cây đàn.

Ngồi trước hiên.

Rồi bắt đầu chơi “Mùa hè”.

Lần đầu tiên, cô chơi trọn vẹn bài hát.

Nhưng Sơn không nghe thấy.

Một tháng sau, một người đồng đội của Sơn đến.

Anh mang theo chiếc ba lô cũ.

Ly đứng trước cửa.

“Anh tôi đâu?”

Người lính cúi đầu.

Ly không hỏi nữa.

Cô nhìn chiếc ba lô.

“Anh ấy có nói gì về em không?”

“Có.”

“Gì ạ?”

“Anh ấy nói sau này nếu có hòa bình…”

Người lính dừng lại.

“Anh ấy muốn nghe em chơi đàn.”

Ly cúi đầu.

Hai bàn tay nắm chặt.

Cô không khóc.

Cô chỉ nói:

“Em chơi được rồi.”

Người lính nhìn cô.

Ly mỉm cười.

“Nhưng anh ấy không về nữa.”

Nhiều năm sau.

Ly trở thành giáo viên âm nhạc.

Cây đàn của Sơn vẫn được giữ trong căn phòng khách.

Không ai dùng nó.

Một ngày, con gái Ly hỏi:

“Mẹ ơi, cây đàn này của ai?”

“Của cậu con.”

“Cậu chơi đàn giỏi lắm à?”

Ly cười.

“Không.”

“Thế sao mẹ giữ?”

Ly nhìn cây đàn.

“Vì cậu con từng có một bài hát chưa kịp viết xong.”

“Bài gì?”

“Mùa hè.”

“Bài ấy đâu rồi?”

Ly lấy đàn xuống.

Cô đặt tay lên dây đàn.

Rồi chơi.

Giai điệu cũ vang lên.

Đơn giản.

Trong trẻo.

Có tiếng ve ngoài sân.

Có ánh nắng xuyên qua cửa sổ.

Có một cô bé mười ba tuổi ngồi bên anh trai mình dưới hiên nhà.

Có một người lính trẻ mang theo lời hứa trở về.

Và có một bài hát không bao giờ được viết hết.

Năm Ly sáu mươi tuổi.

Cây đàn đã cũ đến mức nhiều chỗ không còn nguyên.

Nhưng cô vẫn giữ.

Một buổi chiều, cô đem nó ra sân.

Cháu ngoại ngồi bên cạnh.

“Bà ơi, bà đang chơi bài gì vậy?”

Ly mỉm cười.

“Bài hát của ông cậu.”

“Bài này tên gì?”

Ly nhìn về phía dòng sông.

“Mùa hè.”

“Bà đặt tên à?”

“Ừ.”

“Ông cậu có thích không?”

Ly im lặng một lúc.

Rồi cô cười.

“Bà không biết.”

Cô tiếp tục chơi.

Tiếng đàn hòa vào tiếng ve.

Mùa hè năm ấy đã qua từ rất lâu.

Nhưng mỗi khi giai điệu vang lên, Ly lại thấy mình trở về tuổi mười ba.

Vẫn là căn nhà cũ.

Vẫn là người anh trai ngồi trước hiên.

Vẫn là cây đàn xước cũ.

Và vẫn là câu nói:

“Sau này anh sẽ dạy em chơi đàn.”

Ly chưa bao giờ nói với anh rằng cô đã chơi được.

Nhưng có lẽ ở một nơi nào đó, anh đã biết.

Bởi những lời hứa của tuổi trẻ đôi khi không cần người hứa phải trở về mới có thể hoàn thành.

Sơn đã không trở về.

Nhưng bài hát của anh vẫn còn.

Nó sống trong tiếng đàn của Ly.

Trong tiếng ve mỗi mùa hè.

Trong ký ức của một gia đình.

Và trong những năm tháng mà người ta gọi là—

thời hoa lửa.

Một thời tuổi trẻ đã đi qua chiến tranh.

Một thời có những người ra đi với cây đàn chưa kịp mang theo.

Và một thời có những bài hát,

dù chưa bao giờ được viết trọn vẹn,

vẫn có thể vang lên suốt cả một đời.