BÀI PHÁT BIỂU TẠI BUỔI HỌP MẶT KỶ NIỆM 50 NĂM NHẬP NGŨ VÀ ĐI B CỦA ĐOÀN 3005 TRƯỜNG SƠN - TÂY NGUYÊN (NGÀY 10/12/2022)

Hôm nay chúng ta những CCB Đoàn 3005 ngồi đây và nhớ lại, thật vinh dự là người được Đất nước gọi tên, giao trọng trách "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" trong thời điểm thiêng liêng nhất 50 năm về trước. Và chúng ta đã làm tròn trách nhiệm đó trước Tổ quốc và nhân dân, trước đồng chí đồng đội đàn anh bằng chính ý chí và sức lực của mình. Cho phép tôi giành giây lát lặng mình tưởng nhớ những đồng đội mãi mãi không về, hoặc không có cơ hội được trở về, để hôm nay cùng chúng ta hướng lên dòng chữ: "Đoàn 3005", ngày nào.

Thưa các quý vị đại biểu. Thưa đồng đội.

Đáp lệnh tổng động viên của Nhà nước. Tháng 8/1972, 600 chàng trai Yên Bái, đang là nông dân, công nhân, giáo viên, cán bộ, và học sinh mới rời ghế học đường, từ các địa phương: Văn Bàn, Bảo Yên, Trấn Yên, Yên Bình, thị xã Yên Bái, tạm biệt người thân, về tập hợp tại xã Phú Thịnh huyện Yên Bình để rồi ngay sau đó được quân đội trang bị bộ quần áo Tô Châu, chiếc mũ cối, đôi dép cao su và chiếc ba lô nhiều túi, theo lệnh, lên xe về… Huyện Đại Từ tỉnh Bắc Thái, hợp quân, mang tên Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 246, Sư đoàn 304 B Bộ quốc phòng với địa chỉ hòm thư đầu tay…! Sau 4 tháng huấn luyện trong bối cảnh miền Bắc vừa bình yên vừa chiến tranh, Tiểu đoàn 4 Trung đoàn 246 đã hoàn thành cơ bản chương trình luyện tập với tinh thần "Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường đỡ đổ máu", luôn trong tư thế sẵn sàng có lệnh là đi.

Đêm 18 tháng 12 năm 1972, Hà Nội, và cả miền Bắc bất chợt hứng chịu một cách vô cớ chiến dịch đánh phá của máy bay B52 Mỹ. Nhưng, bất chợt chứ không bất ngờ. Tương kế tựu kế. Ngay lập tức Hà Nội và miền Bắc tuyên chiến bằng chiến dịch Điện Biên Phủ trên không với 12 ngày đêm oanh liệt. Ở Bắc Thái ngày đó, thành phố Thái Nguyên là một trọng điểm, thị trấn Đại Từ là một mục tiêu. Tại Yên Bái, quê hương của những người lính nông dân vừa nhập ngũ cũng nằm trong mục tiêu ấy của Pháo đài bay B52. Nơi huấn luyện sơ tán Đại Từ, các chiến sĩ ta nghe tin chiến thắng của quân và dân hai miền Nam - Bắc hàng giờ. Nhưng cũng nghe tin về tội ác giặc Mỹ hàng ngày. Cả hai tác động cùng làm nung nấu tinh thần, niềm tin, ý chí cho những tân binh Tiểu đoàn 4 Yên Bái, để rồi chỉ ngay sau những ngày đánh B52 ở miền Bắc, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 246, Sư đoàn 304, nhận mệnh lệnh: Đi B.

Tháng 5/1972, tôi (Hà Lâm Kỳ) đang là sinh viên Trường Đại học sư phạm Việt Bắc trong không khí chung của các trường Đại học, đã háo hức nhập ngũ, và về huấn luyện tại Phú Bình. Rồi trên cử đi học tại Trường Quân y Sơ cấp thuộc Sư đoàn 304 B. Giữa thời gian "12 ngày đêm" tôi và Võ Xuân Hiếu được điều về Trạm xá Trung đoàn 246. Chỉ ít hôm, tôi nhận nhiệm vụ tại C22, Hiếu ở C24. Và tại đây 5 giờ sáng 19 tháng 1 năm 1973 Tiểu đoàn 4 mang mật danh "Đoàn 3005" lặng lẽ rời địa bàn huấn luyện Đại Từ. Lên đường vào Nam chiến đấu. Tâm trạng anh em chúng ta lúc đó vui, buồn, trào dâng lẫn lộn. Nhưng hơn hết và xuyên suốt trong tư tưởng vẫn là câu nói nổi tiếng của lớp đàn anh đi chiến trường: chết, xanh cỏ; sống, đỏ ngực! Hôm nay, 50 năm sau, nhớ lại, vẫn Có thể hình dung.

Trường Sơn hùng vĩ, Trường Sơn vạn dặm. Lớp thanh niên miền Bắc ngày ấy khá quen thuộc với những thông tin, những câu chuyện, những bài thơ, đặc biệt là các ca khúc: Bước chân trên dải Trường Sơn. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây. Bài ca bên cánh võng. Đường chúng ta đi… đọng sâu trong lòng vừa cuốn hút, vừa thúc giục khiến tất cả chúng ta chỉ một ý chí: Tiến về Nam.

Giở lại cuốn Nhật ký chiến trường đề ngày đầu tiên: 19 tháng 1 năm 1973 với tư cách người trong cuộc, tôi không khỏi cảm xúc. Xin phép được đọc trích đôi dòng trước đồng đội để chúng ta cùng hồi ức.

Ngày 27 tháng 01 năm 1973:

4 giờ sáng. Cả đoàn 3005 đứng trên bến phà Gianh chuẩn bị bước xuống xà lan vượt sông. Thượng uý Hà Chu, chính trị viên Tiểu đoàn bước lên mô đất cao, rõng rạc thông báo: Mỹ đã phải chính thức ký Hiệp định Paris với ta lúc 22 giờ hôm qua. Và 7 giờ sáng nay toàn miền Nam ngừng bắn. Lệnh của Phủ Thủ tướng. Miền Bắc, và Bắc miền Trung treo cờ 8 ngày. Nhiệm vụ của chúng ta, Chính phủ cho biết: Xác định còn gian nan, gian khổ, phức tạp và cam go.

Ngày 19/3 năm 1973

Thế là tròn hai tháng xa đất Bắc. Chặng đường đi bộ Bắc - Nam, vẫn tiếp tục. Hôm nay, vượt sông Xê Ca máng đến Trạm 78. Trạm cuối cùng của Đường dây 559 đi trên đất Lào - Tây Trường Sơn. Ngày mai là Trạm 1 đường dây Giải phóng. Lệnh được nghỉ một ngày. Mọi người hối hả căng tăng mắc võng. Đồng đội sốt rét nhiều quá. Khiêng, cáng, cõng, giữa đội hình đi bộ. Chiều muộn, mỗi chiến sĩ được nhận 2 lạng đường, 1 lạng thịt. Có anh chàng người Lào đem mấy chai mật ong đến gạ đổi gạo. Đại đội phó nháy mắt. Thế là đổi luôn, lấy hai chai mật rừng bồi dưỡng những người sốt rét nặng.

Ngày 23 tháng 7 năm 1973

Có lệnh 3 giờ chiều bàn giao quân cho đơn vị mới thuộc Sư đoàn 10 tại một địa điểm rừng cây nhiều cỏ gianh. Riêng cán bộ khung, cùng chiến sĩ quân khí, quân y, quân nhu, về K22 chờ nhiệm vụ mới. Chỉ ngày mai thôi. Các anh sẽ lên chốt, đối mặt với bom đạn Mỹ. Một chiếc OV10 u u vòng đi vòng lại. Tiểu đoàn phó Trần Ngánh nói to: "Chú ý, không di động, lộ mục tiêu!" Tiếng pháo bên kia dãy đồi ục, ục, ục, vọng lại rất gần. Anh cán bộ tham mưu E66 nói: "Pháo địch bắn ra chân đèo Ngọc Vin. Từ đây đi thị xã Kông Tum chỉ 30 cây số". Mình tha thẩn nắm tay anh Thông, nắm tay Sỹ, Bắc, Bình, Tâm, nghĩ đến chuyện liệu có còn được về gặp nhau, mà trào dâng nước mắt.

Những khoảnh khắc ngày ấy, một phần như thế.

Thưa đồng đội.

Ngày 22 tháng 12 năm 2001 nhóm đồng đội, gồm: Trần Đình Tiến, Hà Lâm Kỳ, Phan Văn Nghị, Đỗ Nam Hải, Trần Thế Sự, chè nước hội ý bàn đến việc thực hiện ý tưởng của CCB Trần Đình Tiến về việc thành lập Ban liên lạc mang tên Đoàn 3005, Nhóm bàn trà tiến cử đồng đội Trần Đình Tiến Nguyên Chủ tịch huyện Yên Bình làm triệu tập viên và là Trưởng ban lâm thời.

Ngày 28 tháng 4 năm 2002. BLL mời họp mặt lần thứ nhất tổ chức tại Trường cao đẳng văn học nghệ thuật với sự có mặt của 33 đồng đội, tuyên bố tự phát, thành lập, một tổ chức dưới hình thức Câu lạc bộ mang tên: BLL CCB D4 "E246- D3005 Trường Sơn. Đồng đội Trần Đình Tiến được cử làm Trưởng ban, đồng đội Hà Lâm Kỳ Phó Giám đốc Sở văn hoá thể thao và Du lịch được cử làm Phó ban.

Từ buổi ra mắt có tính dấu ấn này, đến nay vừa đúng 20 năm. Hai mươi năm qua, BLL thực hiện được 17 cuộc họp mặt truyền thống. Cuộc gần đây nhất tổ chức tại Hội VHNT tỉnh ngày 24 tháng 4 năm 2018 với sự có mặt của 72 đồng đội. Các năm 2019, 2020, 2021 đại dịch Covid, chúng ta không thể tổ chức toàn thể. Đó cũng là điều đáng tiếc.

17 cuộc gặp gỡ với những lần rất ấn tượng như tại BTL Quân khu II (17/4/2005) với sự tham gia của Thiếu tướng Đỗ Bá Tỵ phó Tư lệnh Quân khu và Đại tá Trần Ngánh nguyên Tiểu đoàn phó, Đoàn 3005. Các cuộc họp mặt ngoài tỉnh tại thành phố Lào Cai, tại Tân Trào (Tuyên Quang), tại Đền Hùng (Phú Thọ), tại BTL Quân Khu Thủ đô ghi nhiều ấn tượng và cảm xúc cho anh em đồng đội ở địa phương thôn xã.

Quá trình 20 năm, cái tên "tục" đứng sau cụm từ D4E246 được chuyển đổi ba lần, từ "Đoàn 3005" thành "CCB Đoàn 3005 Trường Sơn", sau cùng là "CCB Đoàn 3005 Tây Nguyên". Sở dĩ như vậy bởi, theo đề xuất của đồng đội Trần Đình Tiến, là, Tây Nguyên, địa bàn chiến đấu lâu nhất, đồng đội hy sinh nhiều nhất, Tây Nguyên cần đọng lại suốt đời trong ký ức chúng ta. Ban liên lạc đôi lần điều chỉnh nhân sự để phù hợp với điều kiện sức khỏe của thành viên. Song, sinh hoạt vẫn được duy trì, có phần chặt chẽ hơn gắn kết nghĩa tình đồng đội hơn, nhất là ở cơ sở huyện, thị.

Trong tất cả các buổi họp mặt, đều nổi lên là thông tin về đồng đội, về các liệt sĩ, thương binh Đoàn 3005, gắn kết với tổ chức Hội CCB địa phương, Hội Trường Sơn xã huyện trong việc tìm mộ, quy tập hai cốt liệt sĩ, trong việc chăm sóc thương binh nặng, thân nhân liệt sĩ, hoặc tương trợ giúp đỡ đồng chí mình. BLL cũng rất chú trọng việc tuyên truyền, quảng bá về, chiến binh 3005 xưa, và CCB 3005 nay. Đã có nhiều bài bút ký, một cuốn sách, ba phóng sự truyền hình về chúng ta. Ngoài không khí vui chung, tham quan du lịch, tại các cuộc gặp, nhiều câu chuyện đồng đội kể lại nhất là những tháng làm đường ở Ngã ba Đông Dương, những trận đánh với quân ngụy Sài Gòn, quân Khơ me đỏ ở Tây Nam và Nông Pênh, rồi quân Trung Quốc ở biên giới phía Bắc. Khó nhắc hết những đoạn chuyện sinh tử của các liệt sĩ, thương binh, của các đồng đội Đỗ Bá Tỵ, Nguyễn Văn Soạn, Hoàng Văn Lợi, Triệu Tiến Châu, Trần Thế Sự, và rất nhiều, rất nhiều đồng đội khác. Hai mươi năm "Người trong cuộc" kể chuyện chiến trường, chuyện vật lộn cuối thời bao cấp, rồi chuyện hôm nay va chạm với kinh tế thị trường. BLL nhìn lại tự hào mà nói rằng: Chiến binh, và CCB đoàn 3005, đã làm nên và giữ vững hình ảnh đẹp về phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, chưa một ai vấp ngã bởi sự chuyển động của chính trị, kinh tế, xã hội trong quá trình đất nước vận hành sự đổi mới và hội nhập. Đây là điều mừng, rất mừng. Nó chứng tỏ chiến sĩ 3005 hôm qua, và CCB 3005 hôm nay đã phát huy truyền thống Trung đoàn 246 Anh hùng, truyền thống Binh đoàn Tây Nguyên Anh hùng. Xin quý vị đại biểu và xin đồng đội cùng chia vui với tất cả chúng ta.

50 năm trôi qua. Ký ức của những người còn sống vẫn hiện hữu dù rằng có mờ nhạt dần theo tuổi tác. Nhưng không thể phủ nhận một điều là chúng ta rất hạnh phúc, hạnh phúc hơn rất nhiều, vì còn hàng trăm đồng đội cùng hành quân ngày ấy linh hồn đã về quê mẹ hay an nghỉ nơi đâu? Bởi thế Tri ân các anh hùng, liệt sĩ, Tri ân các Mẹ Việt Nam anh hùng sẽ là việc làm suốt đời của mỗi CCB chúng ta. Hy vọng lớp tuổi 70 - 75 này, còn chút sức lực, hãy tiếp tục gắn bó với cộng đồng dân cư, với gia đình con cháu theo phương châm "Sống vui, sống khỏe, sống có ích". Và cũng bởi lẽ đó Ban liên lạc đã quyết định sẽ ngừng sinh hoạt cấp tỉnh kể từ 01 tháng 2 năm 2022, xem đây là việc gắn kết đồng đội một thời đã hoàn thành. Nhân dịp này toàn thể chúng ta xin gửi tình cảm người lính đến các cơ quan tổ chức liên quan, các gia đình đồng đội, đặc biệt đại biểu có mặt tại đây là các đồng chí: Đại tướng Đỗ Bá Tỵ nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Cựu chiến sỹ C24 Đoàn 3005. Thiếu tướng Lý A Sáng nguyên Phó tư lệnh Quân khu II. Đồng chí Dương Văn Thống nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy, Thiếu tướng Nguyễn Văn Kỳ nguyên Tham mưu phó QK II, nguyên Chỉ huy trưởng Ban chấp hành Quân sự tỉnh Yên Bái, Đại tá Nguyễn Tiến Quang Chủ tịch Hội Trường Sơn Yên Bái. Các vị là những người đồng hành cùng CCB Đoàn 3005 trong gần 20 năm qua và bền vững cho đến ngày hôm nay. BLL chúng tôi xin được nói lời cảm ơn chân thành nhất.

Cuối cùng xin kính chúc các vị đại biểu, xin kính chúc Đồng đội 3005 và gia đình sức khỏe và hạnh phúc. Chúng ta mãi mãi tự hào được làm người lính thời chiến tranh thế kỷ XX. Và mãi mãi tự hào bởi lời nhận xét của người dân Sài Gòn sau ngày Giải phóng: Họ là người lính Cụ Hồ.

Xin trân trọng cảm ơn!