Bài thơ "Cảm tác khi chịu án đày Côn Đảo"

Khi bị chính quyền thực dân tuyên án đày ra Côn Đảo, Phan Châu Trinh đã sáng tác nhiều bài thơ thể hiện khí phách hiên ngang của một nhà cách mạng chân chính.

Trong những vần thơ trữ tình nhưng đầy hào khí, ông không hề tỏ ra bi lụy hay sợ hãi trước cái chết và sự đày ải. Ông coi những gian khổ, xích còng chỉ là bài thử thách đối với chí khí của người chí sĩ yêu nước.

Những bài thơ như "Đập đá ở Côn Lôn" hay "Chút thân thiếp lại xẻ làm hai" đã trở thành những kiệt tác của dòng văn học yêu nước đầu thế kỷ XX. Thơ ca của ông không chỉ là tiếng lòng của cá nhân mà còn là lời kêu gọi, tiếp thêm ý chí đấu tranh cho hàng triệu đồng bào đang sống dưới ách nô lệ.