Bài thơ cuối cùng
Ngày 14/8/1943, Nguyễn An Ninh trút hơi thở cuối cùng tại nhà tù Côn Đảo.
Dù thi thể bị bó chiếu, chúa đảo Tisseyer vẫn lạnh lùng từ chối lời đề nghị đóng cho ông một chiếc quan tài.
Vượt qua cung đường gập ghềnh, xe bò lặng lẽ đưa Nguyễn An Ninh ra khu mộ Hàng Keo.
Trên hành trình ấy, một bạn tù vì xót xa nên đã thay cho ông chiếc áo khác lành lặn hơn.
Đó là lúc người ta tìm thấy một bài thơ chép tay nguệch ngoạc, nhét kỹ bên trong túi áo.
Vì vậy họ đặt tên cho nó là “Bài thơ cuối cùng”. Mời Bạn yêu Sử cùng thưởng thức:
“Sống mà vô dụng, sống làm chi
Sống chẳng lương tâm, sống ích gì
Sống trái đạo người, người thêm tủi
Sống quên ơn nước, nước càng khinh
Sống tai như điếc, lòng đâm thẹn
Sống mắt dường đui, dạ thấy kỳ
Sống sao nên phải, cho nên sống
Sống để muôn đời, sử tạc ghi
Chết sao danh tiếng vẫn còn hoài
Chết đáng là người đủ mắt tai
Chết được dựng hình tên chẳng mục
Chết đưa vào sử chứ không phai
Chết đó, rõ ràng danh sống mãi
Chết đây, chỉ chết cái hình hài
Chết vì Tổ quốc, đời khen ngợi
Chết cho hậu thế, đẹp tương lai”.



