BÀI THƠ CUỐI CÙNG GỬI MẸ CỦA LIỆT SĨ VÕ THANH HỒ – NHỮNG DÒNG THƯ VIẾT DỞ GIỮA TUỔI XUÂN VÀ CHIẾN TRANH

Liệt sĩ Võ Thanh Hồ sinh năm 1941 tại xã Nghi Trung, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An (nay là xã Đông Lộc, tỉnh Nghệ An). Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, anh sớm được nuôi dưỡng bằng tình thương của cha mẹ và tinh thần cách mạng của quê hương xứ Nghệ. Năm 1961, khi đang là sinh viên năm thứ hai Trường Đại học Sư phạm Vinh, Võ Thanh Hồ đã gác lại ước mơ trở thành thầy giáo để lên đường nhập ngũ. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chiến tranh ngày càng ác liệt, hàng vạn thanh niên trên khắp mọi miền Tổ quốc đã lựa chọn con đường cầm súng bảo vệ quê hương, và Võ Thanh Hồ là một trong số đó. Những năm tháng quân ngũ đã đưa anh đi qua nhiều chiến trường gian khổ. Giữa bom đạn và hiểm nguy luôn cận kề, hình ảnh người mẹ nơi quê nhà vẫn là nguồn động viên lớn lao đối với người chiến sĩ trẻ. Chính trong hoàn cảnh ấy, anh đã viết nên bài thơ "Gửi mẹ" – một tác phẩm chứa đựng tình mẫu tử sâu nặng, lòng biết ơn công sinh thành dưỡng dục và lý tưởng sống cao đẹp của tuổi trẻ Việt Nam thời chiến. Xuyên suốt bài thơ là những dòng hồi tưởng đầy xúc động về tuổi thơ bên mẹ, về những năm tháng nghèo khó nhưng chan chứa yêu thương. Người mẹ hiện lên vừa gần gũi, bình dị, vừa mang dáng dấp của người phụ nữ Việt Nam tảo tần, chịu thương chịu khó, nuôi con khôn lớn giữa bao gian lao của cuộc đời. Từ tình yêu dành cho mẹ, người chiến sĩ trẻ đã nâng lên thành tình yêu quê hương, đất nước. Anh khẳng định quyết tâm chiến đấu vì độc lập dân tộc, vì tương lai thống nhất của Tổ quốc. Những câu thơ mộc mạc nhưng chân thành đã phản ánh rõ tâm thế của một thế hệ thanh niên sẵn sàng hy sinh lợi ích riêng để phụng sự đất nước. Ngày 1/9/1966, tại chiến trường Bình Định, Võ Thanh Hồ anh dũng hy sinh khi mới 25 tuổi. Sự ra đi của anh để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và quê hương. Điều khiến nhiều người xúc động là gia đình đã nhận được bài thơ và những lá thư của anh từ chiến trường, nhưng phải hơn mười năm sau mới chính thức nhận được tin báo tử. Trong suốt quãng thời gian dài đằng đẵng ấy, người thân vẫn nuôi hy vọng anh còn sống và sẽ có ngày trở về. Mỗi khi nhớ con, gia đình lại mang bài thơ ra đọc. Những dòng chữ viết tay trở thành nguồn an ủi, là sợi dây kết nối giữa người đã khuất với những người còn ở lại. Theo thời gian, bản gốc của bài thơ dần phai mờ vì năm tháng. Tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu nhận được thư con trai, thân phụ của liệt sĩ đã cẩn thận chép lại nguyên văn vào sổ tay. Nhờ vậy, tác phẩm vẫn được lưu giữ trọn vẹn cho đến ngày nay. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày người chiến sĩ trẻ ngã xuống, nhưng bài thơ gửi mẹ của liệt sĩ Võ Thanh Hồ vẫn tiếp tục được nhiều người truyền tay nhau như một kỷ vật thiêng liêng của thời chiến. Đó không chỉ là câu chuyện riêng của một gia đình mà còn là biểu tượng cho tình mẫu tử, cho lòng yêu nước và sự hy sinh cao cả của lớp thanh niên Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập. Có những người lính không để lại những trang hồi ký dày hàng trăm trang hay những chiến công được ghi chép đầy đủ trong sử sách. Nhưng họ để lại những điều giản dị mà bất tử: một lá thư gửi mẹ, một bài thơ viết giữa chiến trường và một tuổi trẻ đã sống trọn vẹn cho Tổ quốc. Tên tuổi liệt sĩ Võ Thanh Hồ cùng những dòng thơ thấm đẫm tình mẹ, tình quê hương sẽ còn mãi như một phần ký ức đẹp và thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.

Tuấn Kiệt (tổng hợp)