Bài thơ “Nam quốc sơn hà” - Bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên
Hào khí ngút trời và ý nghĩa lịch sử sâu sắc của áng thơ thần vang dội tại phòng tuyến sông Như Nguyệt.
Trong những ngày tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1077 tại phòng tuyến sông Như Nguyệt, một cột mốc văn hóa - lịch sử vĩ đại đã ra đời: bài thơ thần “Nam quốc sơn hà”. Tương truyền, để củng cố tinh thần chiến đấu cho binh sĩ và làm cho quân giặc khiếp vía, bài thơ được cất lên từ đền thờ hai vị thần Trương Hống, Trương Hát ngay trong đêm tối.
Bốn câu thơ hào hùng: "Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư / Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm / Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư" vang lên như một tiếng sét đánh ngang tai giặc. Bài thơ chính là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên khẳng định đanh thép chủ quyền lãnh thổ, biên giới và quyền làm chủ thiêng liêng của quốc gia Đại Việt.
Tác phẩm đã tiếp thêm nguồn sức mạnh tinh thần vô tận cho quân dân ta, biến phòng tuyến sông Cầu thành một khối đoàn kết vững chắc. Đồng thời, nó làm lung lay ý chí, đập nát tâm lý chiến tranh của kẻ thù, thể hiện bản lĩnh ngoại giao và văn hóa đỉnh cao của nhà quân sự Lý Thường Kiệt.
