BÀI VIẾT: HUYỀN THOẠI HOA LÊ-KI-MA VÀ BÀI HỌC VỀ LÒNG YÊU NƯỚC BẤT DIỆT TỪ CHỊ VÕ THỊ SÁU

Sắc đỏ của chiếc khăn quàng và khúc tráng ca của tuổi trẻ

Mỗi sớm mai đến trường, khi tự tay thắt lên cổ chiếc khăn quàng đỏ thắm, trong lòng những người Đội viên chúng ta luôn trào dâng một niềm tự hào và xúc động khó tả. Bác Hồ muôn vàn kính yêu từng căn dặn: "Khăn quàng đỏ là một góc lá cờ Tổ quốc, máu của các anh hùng liệt sĩ đã nhuộm đỏ cờ Tổ quốc". Lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam là một bản anh hùng ca bất tận, được viết nên bởi lớp lớp thế hệ những con người kiên trung, bất khuất. Trong bản trường ca oai hùng ấy, có những nốt nhạc mang tên của những người anh hùng tuổi đời còn rất trẻ, nhưng khí phách và lòng yêu nước của họ đã tạc vào thế kỷ.

Là một Đội viên của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, khi lật giở những trang sử vàng của dân tộc, trái tim tôi luôn rung động mạnh mẽ trước tấm gương của người con gái vùng Đất Đỏ - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Võ Thị Sáu. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực rỡ của chị không chỉ là một trang sử đẹp của cuộc kháng chiến chống Pháp, mà còn là ngọn đuốc sáng soi đường, truyền lửa cho biết bao thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam về lẽ sống, về lý tưởng và sự hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tuổi thơ nơi miền Đất Đỏ nắng gió và mầm mống của lòng căm thù giặc

Chị Võ Thị Sáu, tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, quận Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa (nay là huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Chị sinh ra trong một gia đình nghèo, cha làm nghề đánh xe ngựa, mẹ bán bún chả tại chợ quê. Vùng Đất Đỏ quê hương chị là một vùng quê nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng, nơi những rặng bạt ngàn cao su đan xen với núi non trùng điệp, và cũng là nơi in đậm những dấu chân của các chiến sĩ cộng sản kiên trung.

Tuổi thơ của Võ Thị Sáu diễn ra trong bối cảnh đất nước đang chìm trong đêm trường nô lệ của thực dân Pháp. Thay vì được cắp sách đến trường trong cảnh thanh bình như chúng ta ngày nay, cô bé Sáu lớn lên trong tiếng súng nổ đì đùng, trong những trận càn quét đẫm máu của giặc Pháp và bọn tay sai. Những hình ảnh đau thương, tang tóc bủa vây xóm làng: những mái nhà tranh bị đốt trụi, những người nông dân hiền lành bị đánh đập tàn nhẫn, những người chiến sĩ cách mạng bị bắt bớ, gông cùm... Tất cả đã hằn sâu vào tâm trí non nớt của cô bé, nhen nhóm lên ngọn lửa căm thù giặc sâu sắc.

Từ sự câm phẫn ấy, lòng yêu nước trong Võ Thị Sáu sớm nảy mầm và trổ nhánh. Ngay từ khi còn nhỏ, chị đã theo các anh trai tham gia các hoạt động bí mật, làm nhiệm vụ giao liên, cảnh giới cho cán bộ cách mạng họp bàn. Những ngày tháng đó, vùng Đất Đỏ tuy bị kìm kẹp gắt gao nhưng với sự mưu trí, lanh lợi của một cô bé, Sáu đã hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ, qua mặt được hàng rào tai mắt dày đặc của kẻ thù.

Sớm giác ngộ lý tưởng - Tuổi mười bốn và những chiến công vang dội

Năm 1947, khi mới tròn 14 tuổi, độ tuổi mà ngày nay các bạn học sinh mới bước vào lớp 8, Võ Thị Sáu đã chính thức trở thành chiến sĩ trinh sát của Đội Công an xung phong miền Đất Đỏ. Quyết định cầm súng chiến đấu ở tuổi 14 không phải là một sự bồng bột của tuổi trẻ, mà là kết quả của một quá trình giác ngộ cách mạng sâu sắc. Chị hiểu rằng, không có con đường nào khác để cứu lấy quê hương ngoài con đường đấu tranh vũ trang.

Vóc dáng nhỏ nhắn, nụ cười tươi tắn và sự thông minh tuyệt vời đã trở thành vỏ bọc hoàn hảo cho người nữ trinh sát trẻ tuổi. Chị len lỏi vào các khu chợ, đồn bốt địch, nắm bắt tình hình, vẽ sơ đồ phòng tuyến địch để báo cáo cho cấp trên. Không chỉ dừng lại ở công tác tình báo, Võ Thị Sáu còn trực tiếp tham gia những trận đánh táo bạo, gieo rắc nỗi kinh hoàng cho quân thù ngay tại sào huyệt của chúng.

Đáng nhớ nhất là trận đánh bằng lựu đạn tại chợ Đất Đỏ vào giữa năm 1948. Bọn mật thám, tay sai thường xuyên tập trung tại đây để thu thuế, hà hiếp dân lành. Nhận nhiệm vụ tiêu diệt bọn ác ôn, Võ Thị Sáu đã giấu lựu đạn trong giỏ xách, đóng giả làm người đi chợ. Khi thời cơ đến, chị dũng cảm ném lựu đạn vào giữa đám lính, tiêu diệt một tên quan ba Pháp và làm trọng thương nhiều tên tay sai khác, rồi nhanh chóng rút lui an toàn trong sự ngỡ ngàng của kẻ địch.

Chiến công nối tiếp chiến công, vào năm 1949, trong dịp lễ Quốc khánh của thực dân Pháp, chúng tổ chức mít tinh lớn tại Đất Đỏ nhằm biểu dương lực lượng và uy hiếp tinh thần nhân dân. Võ Thị Sáu lại một lần nữa xung phong nhận nhiệm vụ phá cuộc mít tinh. Bằng sự mưu trí, chị lọt qua các vòng bảo vệ gắt gao, ném lựu đạn vào góc khán đài nơi bọn quan chức Pháp và tay sai đang tụ tập. Tiếng nổ long trời lở đất không chỉ tiêu diệt nhiều kẻ thù mà còn là tiếng sấm báo hiệu sự phản kháng mãnh liệt của nhân dân ta, làm nức lòng đồng bào Đất Đỏ.

Sa vào tay giặc và ý chí kiên trung chốn lao tù

Tháng 2 năm 1950, trong một chuyến đi công tác tại huyện Long Điền, do bị kẻ phản bội chỉ điểm, chị Võ Thị Sáu sa vào tay giặc Pháp. Bắt được "nữ việt minh nguy hiểm" mà chúng ráo riết truy lùng bấy lâu, quân Pháp và tay sai vô cùng hí hửng. Chúng đưa chị về giam giữ tại khám đường Bà Rịa, sau đó chuyển lên khám Chí Hòa (Sài Gòn).

Bắt đầu từ đây là những tháng ngày bi tráng nhất trong cuộc đời của người nữ Anh hùng. Nhằm moi móc thông tin về cơ sở cách mạng, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc đến tra tấn dã man. Chúng dùng roi điện, chích nước, phơi nắng, bỏ đói... những nhục hình tàn khốc mà ngay cả những người đàn ông khỏe mạnh cũng khó lòng chịu đựng. Nhưng, với một người thiếu nữ chưa đầy 18 tuổi, thân hình bé nhỏ ấy lại chứa đựng một ý chí thép, một tinh thần bất khuất không gì lay chuyển nổi.

Dù bị tra tấn đến chết đi sống lại, tứa máu toàn thân, câu trả lời duy nhất mà kẻ thù nhận được từ chị chỉ là ba từ đanh thép: "Tôi không biết!". Sự kiên cường của Võ Thị Sáu khiến những tên cai ngục tàn bạo nhất cũng phải run sợ và kiêng dè. Trong ngục tối, chị vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, thường xuyên hát những bài ca cách mạng để động viên tinh thần các bạn tù.

Không khuất phục được chị, thực dân Pháp quyết định mở phiên tòa đại hình, kết án tử hình Võ Thị Sáu. Bản án này đã gây chấn động dư luận lúc bấy giờ, bởi theo luật pháp của chính nước Pháp và quốc tế, không được phép tử hình người chưa đến tuổi vị thành niên (lúc đó chị chưa tròn 18 tuổi). Trước vành móng ngựa, vị quan tòa người Pháp vờ vịt hỏi: "Cô có hối hận về những việc mình đã làm không?". Đứng thẳng người, ngẩng cao đầu, chị Sáu dõng dạc trả lời: "Tôi chỉ ân hận là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và bọn tay sai bán nước".

Côn Đảo - Nơi thử thách cuối cùng và phút sinh tử hiên ngang

Bất chấp sự phản đối dữ dội của dư luận trong nước và quốc tế, thực dân Pháp vẫn quyết tâm thi hành án tử hình đối với chị. Để lấp liếm sự dã man của mình, chúng lén lút đưa chị ra nhà tù Côn Đảo - nơi được mệnh danh là "địa ngục trần gian" - để thi hành án.

Ngày 21/1/1952, chuyến tàu chở chị Sáu cùng một số tù nhân chính trị cập bến Côn Đảo. Dù biết mình sắp phải đối mặt với cái chết, chị Sáu vẫn tỏ ra bình thản lạ thường. Tại xà lim Sở Cò, đêm cuối cùng của cuộc đời, chị vẫn cất cao tiếng hát. Chị hát bài "Tiến quân ca", "Cùng nhau đi hồng binh"... Tiếng hát của người con gái Đất Đỏ vang vọng trong đêm Côn Đảo lạnh lẽo, xuyên qua những bức tường đá dày cộp, truyền ngọn lửa ấm áp và niềm tin chiến thắng đến hàng ngàn người tù chính trị đang bị giam cầm tại đây.

Rạng sáng ngày 23/1/1952, bọn đao phủ đưa chị ra bãi Hàng Dương. Mùa ấy, hoa lê-ki-ma (hoa quả trứng gà) nở rộ, tỏa mùi hương thoang thoảng khắp các nẻo đường Côn Đảo. Khi tên cố đạo đến gần ngỏ ý muốn làm lễ rửa tội, chị gạt đi và nói với giọng tự hào: "Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi đây mới là kẻ có tội".

Khi bị áp giải đến cột trói, tên sĩ quan Pháp đưa chiếc khăn đen định bịt mắt chị, chị Sáu kiên quyết hất ra và quát thẳng vào mặt kẻ thù: “Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!”.

Bọn lính lê dương bàng hoàng, tay run rẩy trước ánh mắt rực lửa căm hờn và phong thái lẫm liệt của người thiếu nữ. Khi khẩu lệnh nổ súng vừa vang lên, cũng là lúc chị cất cao tiếng hát "Tiến quân ca". Tiếng súng chát chúa vang lên, chị ngã xuống, nhưng máu từ lồng ngực chị chưa kịp chảy đẫm, chị vẫn gượng dậy, dồn hết sức lực cuối cùng để hô vang những lời nói sống mãi với non sông:

“Đả đảo thực dân Pháp!”

“Việt Nam độc lập muôn năm!”

“Hồ Chủ tịch muôn năm!”

Năm ấy, Võ Thị Sáu vừa tròn 19 tuổi. Chị đã ngã xuống trên mảnh đất Hàng Dương, máu của chị đã hòa vào lòng đất mẹ, tô thắm thêm màu cờ Tổ quốc.

Bài học lịch sử và lời hứa của Đội viên ưu tú hôm nay

Năm tháng sẽ trôi qua, những vết thương chiến tranh trên đất nước ta dần được chữa lành, nhưng tên tuổi và sự hy sinh lẫm liệt của Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu sẽ mãi mãi tạc vào hình sông thế núi. Chị đã trở thành một biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tuổi trẻ Việt Nam kiên cường, bất khuất. Cây lê-ki-ma bên mộ chị ở nghĩa trang Hàng Dương vẫn bốn mùa xanh tốt, trổ bông như minh chứng cho sức sống mãnh liệt của một tâm hồn trong sáng, vĩ đại.

Đọc lại câu chuyện về chị, là một Đội viên khoác trên vai chiếc khăn quàng đỏ, tôi tự hỏi bản thân mình: "Chúng ta, thế hệ sinh ra trong hòa bình, được sống trong độc lập, tự do, được thụ hưởng nền giáo dục tiên tiến, chúng ta phải làm gì để xứng đáng với sự hy sinh của chị và muôn vạn anh hùng liệt sĩ khác?".

Lòng yêu nước và lý tưởng sống. Lòng yêu nước ngày nay không hẳn là phải cầm súng ra chiến trường như thế hệ cha anh, mà là tình yêu thương đồng bào, là ý thức bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, là khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường. Là một Đội viên ưu tú, lý tưởng sống của chúng ta phải gắn liền với sự phát triển của quê hương. Yêu nước bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: yêu gia đình, kính trọng ông bà cha mẹ, biết ơn thầy cô giáo, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sống.

Ý chí kiên cường, vượt khó. Chị Sáu đối diện với súng đạn, nhục hình mà không hề run sợ. Tuổi trẻ chúng ta hôm nay cũng phải đối mặt với những "cuộc chiến" khác: cuộc chiến chống lại sự lười biếng của bản thân, cuộc chiến chinh phục tri thức, khoa học công nghệ, và những cám dỗ của xã hội hiện đại. Tinh thần Võ Thị Sáu dạy chúng ta không bao giờ được lùi bước trước khó khăn. Bài toán khó, thử thách chông gai trong cuộc sống chính là môi trường để rèn luyện bản lĩnh.

Trách nhiệm rèn luyện để trở thành người có ích. Để đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu như lời Bác Hồ dặn, thế hệ măng non phải ra sức học tập. Tôi tự nhủ sẽ không ngừng trau dồi đạo đức, học tập tốt, rèn luyện kỹ năng sống, thực hiện thật tốt 5 Điều Bác Hồ dạy. Mỗi điểm mười, mỗi việc làm tốt, mỗi hành động giúp đỡ người khác chính là một đóa hoa thơm mà chúng ta kính dâng lên chị Sáu và các vị anh hùng.

"Mùa hoa lê-ki-ma nở/ Ở quê ta miền đất đỏ/ Thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng/ Đã chết cho mùa hoa lê-ki-ma nở..."

Giai điệu hào hùng và bi tráng của ca khúc "Biết ơn chị Võ Thị Sáu" (nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn) vẫn mãi vang vọng trong tâm hồn mỗi người dân Việt Nam. Cuộc đời chị là một bản hùng ca tuyệt đẹp về tuổi thanh xuân cống hiến trọn vẹn cho đất nước.

Gấp lại trang sử vàng hào hùng, vuốt lại chiếc khăn quàng đỏ trên vai, tôi - một Đội viên của Đội TNTP Hồ Chí Minh - cảm thấy tự hào và nhận thức rõ ràng hơn bao giờ hết về sứ mệnh của mình. Tôi nguyện sẽ mang ngọn lửa nhiệt huyết, tinh thần quả cảm của chị Võ Thị Sáu làm hành trang vững bước vào tương lai, quyết tâm học tập, rèn luyện để trở thành người công dân có ích, góp phần nhỏ bé của mình vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam muôn vàn yêu thương.

Chị Sáu ơi, dẫu thân xác chị đã hòa vào lòng đất mẹ Côn Đảo, nhưng tinh thần của chị vẫn sống mãi, rực rỡ như đóa hoa lê-ki-ma không bao giờ tàn phai trong trái tim tuổi trẻ Việt Nam!