Bài viết Từ người chỉ huy đến người thầy – Trần Hưng Đạo với việc rèn luyện quân sĩ

ột vị tướng giỏi có thể giúp quân đội giành chiến thắng trong một trận đánh. Nhưng một người chỉ huy lớn phải biết xây dựng một đội quân có khả năng chiến đấu lâu dài.

Trần Quốc Tuấn là một vị tướng như vậy.

Trong những cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông, ông không chỉ nghĩ đến việc trận này đánh thế nào, mà còn quan tâm đến việc quân sĩ phải được chuẩn bị ra sao.

Đối với ông, sức mạnh quân đội bắt đầu từ con người.

Một người lính muốn chiến đấu tốt phải có kỹ năng.

Nhưng kỹ năng chưa đủ.

Họ cần có kỷ luật.

Cần có tinh thần đồng đội.

Cần hiểu mình đang chiến đấu vì điều gì.

Đó là lý do “Hịch tướng sĩ” dành nhiều nội dung để nhắc nhở các tướng sĩ về việc rèn luyện.

Trần Quốc Tuấn cảnh báo rằng nếu chỉ mải mê hưởng thụ, không quan tâm đến việc học tập binh pháp và luyện tập quân sự thì khi chiến tranh xảy ra, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.

Điều này cho thấy ông nhìn nhận việc học và rèn luyện như một quá trình chuẩn bị lâu dài.

Không thể đợi đến khi quân địch xuất hiện mới bắt đầu học cách chiến đấu.

Không thể đợi đến khi khó khăn xảy ra mới bắt đầu rèn luyện bản lĩnh.

Đó là một tư tưởng rất hiện đại.

Trong cuộc kháng chiến năm 1285, quân Trần phải đối mặt với lực lượng rất mạnh. Có thời điểm tình hình vô cùng khó khăn.

Nếu quân đội không được chuẩn bị từ trước, họ khó có thể vượt qua.

Nhưng chính sự rèn luyện và kỷ luật đã giúp quân Trần giữ được sức chiến đấu trong hoàn cảnh khắc nghiệt.

Đặc biệt, khi chuyển sang phản công, đội quân nhà Trần có khả năng tổ chức các trận đánh hiệu quả.

Điều đó cho thấy công tác chuẩn bị trước chiến tranh có ý nghĩa quyết định.

Trần Quốc Tuấn cũng hiểu rằng một người lính không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh.

Họ cần có niềm tin.

“Hịch tướng sĩ” chính là một cách xây dựng niềm tin ấy.

Ông nói với họ về lịch sử, về danh dự, về gia đình, về đất nước và về trách nhiệm.

Nói cách khác, ông muốn biến một tập hợp những người cầm vũ khí thành một đội quân có lý tưởng.

Đó là sự khác biệt rất lớn.

Một đội quân chiến đấu vì bị ép buộc sẽ khó có sức mạnh bằng một đội quân hiểu rõ lý do mình chiến đấu.

Từ góc nhìn giáo dục, tư tưởng ấy cũng rất đáng suy ngẫm.

Muốn học sinh tiến bộ, không thể chỉ yêu cầu các em học thuộc kiến thức.

Cần giúp các em hiểu tại sao phải học.

Cần tạo động lực.

Cần hình thành thói quen.

Cần rèn luyện tính kỷ luật.

Cần giúp mỗi người nhận ra giá trị của sự cố gắng.

Đó cũng là lý do Trần Hưng Đạo có thể được nhìn nhận không chỉ như một vị tướng mà còn như một người thầy của quân sĩ.

Ông truyền đạt kiến thức.

Ông cảnh báo nguy cơ.

Ông khơi dậy tinh thần.

Ông yêu cầu rèn luyện.

Và ông đặt ra một mục tiêu chung.

Đối với tuổi trẻ hôm nay, bài học này càng có ý nghĩa.

Không ai có thể thành công chỉ nhờ tài năng bẩm sinh.

Một người giỏi cần học tập.

Một vận động viên cần luyện tập.

Một nhà khoa học cần nghiên cứu.

Một giáo viên cần trau dồi chuyên môn.

Một cán bộ trẻ cần rèn luyện kỹ năng.

Một người trẻ muốn đóng góp cho xã hội cần tích lũy tri thức và bản lĩnh.

Hơn bảy trăm năm trước, Trần Quốc Tuấn đã hiểu rằng sức mạnh phải được tạo ra từ quá trình chuẩn bị.

Đó là lý do ông không chỉ cầm quân khi chiến tranh xảy ra, mà còn dành tâm huyết xây dựng con người trước chiến tranh.

Bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị:

Muốn làm được việc lớn, hãy bắt đầu bằng việc rèn luyện chính mình từ hôm nay.