“Bản án chế độ thực dân Pháp”
Nguyễn Ái Quốc sử dụng báo chí và tác phẩm chính luận để tố cáo chế độ thuộc địa, trong đó có tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp, góp phần đưa vấn đề thuộc địa đến với dư luận quốc tế.
Trong những năm hoạt động tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc nhận thấy một vấn đề quan trọng: một trong những sức mạnh của chế độ thuộc địa nằm ở việc người dân tại chính quốc không phải lúc nào cũng biết những gì đang diễn ra ở thuộc địa.
Người lựa chọn báo chí làm một trong những phương tiện đấu tranh.
Nguyễn Ái Quốc viết nhiều bài báo bằng tiếng Pháp, tố cáo chính sách cai trị thuộc địa và phản ánh cuộc sống của nhân dân các nước thuộc địa.
Các bài viết ấy sau này được tập hợp trong tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp.
Tác phẩm không chỉ nói về Việt Nam.
Nguyễn Ái Quốc đặt Việt Nam trong bức tranh rộng hơn của hệ thống thuộc địa. Người chỉ ra những cơ chế bóc lột, đàn áp và bất bình đẳng mà các dân tộc thuộc địa phải chịu đựng.
Điều đáng chú ý là cách viết của Người.
Những vấn đề vốn xa lạ với nhiều độc giả châu Âu được trình bày bằng những câu chuyện, sự kiện và con người cụ thể.
Đằng sau những con số và chính sách là những cuộc đời.
Đằng sau khái niệm “thuộc địa” là những người nông dân, công nhân và người lao động.
Nguyễn Ái Quốc muốn biến vấn đề thuộc địa từ một chuyện bị che khuất thành một vấn đề mà dư luận phải nhìn thấy.
Báo chí đối với Người vì thế không chỉ là phương tiện truyền tin.
Nó trở thành một mặt trận.
Ở đó, Người dùng ngòi bút để đấu tranh.
Những năm tháng viết báo, hoạt động chính trị và tổ chức phong trào ở Pháp đã góp phần biến Nguyễn Ái Quốc thành một nhân vật ngày càng có ảnh hưởng trong phong trào cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc.
