Bàn đạp cho cuộc tiến công giải phóng miền Nam

50 năm đã trôi qua, ký ức về chiến thắng Phước Long vẫn in đậm trong tâm trí những người đã từng tham gia kháng chiến. Hình ảnh lá cờ cách mạng tung bay trên nóc dinh Tỉnh trưởng Phước Long là khoảnh khắc lịch sử, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chiến thắng này không chỉ tạo nên một bàn đạp chiến lược vững chắc, uy hiếp trực tiếp tuyến phòng thủ phía Bắc Sài Gòn của địch mà còn góp phần rút ngắn thời gian giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Thiếu tướng Phạm Văn Thiệu, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 7, Trung đoàn 141 (đơn vị đầu tiên cắm cờ trên nóc dinh Tỉnh trưởng Phước Long) cho biết: khu vực Phước Long vốn được xem là tuyến phòng thủ trọng yếu bảo vệ Sài Gòn từ xa. Địch bố trí dày đặc lực lượng tại các chi khu Quân sự Đồng Xoài, Bố Đức, Đức Phong, quận lỵ Phước Bình, thị xã Phước Long và căn cứ Bà Rá. Việc giữ vững Phước Long giúp địch tạo ra một “lá chắn” vững chắc, ngăn chặn hành lang vận tải của ta qua Lào và Campuchia vào Đông Nam Bộ; đồng thời cô lập Lộc Ninh với Nam Tây Nguyên và các tỉnh miền Đông khác. Để xuyên thủng “lá chắn” này phải có một kế hoạch tác chiến thật sự táo bạo và chuẩn xác.

Sau khi Quân đoàn 4, Sư đoàn 3 cùng với sự phối hợp của lực lượng vũ trang địa phương xây dựng được lực lượng mạnh, nắm bắt các yếu điểm của địch, Đảng ta quyết định mở Chiến dịch Đường 14 - Phước Long vào cuối năm 1974. Mục tiêu của chiến dịch là giải phóng hoàn toàn tỉnh Phước Long, tạo nên một bàn đạp vững chắc để tiến công vào sào huyệt của địch.

Những ngày cuối tháng 12/1974, các lực lượng vũ trang của Bình Phước liên tục mở những mũi tiến công quyết liệt. Với khí thế quyết thắng, các chiến sĩ đã đánh bại mọi lực lượng chống phá của địch, tiến thẳng vào thị xã Phước Long.

Trận đánh Phước Long bắt đầu từ đêm 13/12/1974. Đến 10h30 phút sáng ngày 6/1/1975, chiến sĩ của Đại đội 7, Trung đoàn 141 nhanh chóng cắm cờ trên dinh Tỉnh trưởng, mở đầu cho một thắng lợi lịch sử. Đến 11h30 ngày 6/1/1975, toàn bộ tỉnh Phước Long được giải phóng.

Thiếu tướng Phạm Văn Thiệu bồi hồi nhớ lại: sau nhiều ngày chiến đấu ác liệt trong lòng địch, khi được vinh dự cắm lá cờ cách mạng lên nóc dinh Tỉnh trưởng, báo hiệu chiến thắng vẻ vang, mọi người vô cùng xúc động và tự hào. "Một Đại đội 34 người quần nhau trong khu vực đó, trong đó 2/3 đã hy sinh, bị thương trên xe. Lúc đó cảm thấy sung sướng, một là được sống, hai là chiến thắng. Những người lính lúc đó nhìn nhau vui mừng lắm và nghĩ đến tương lai xa hơn là những trận đánh tiếp theo"

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh - nguyên Tiểu đội trưởng, Trung đoàn 141, người trực tiếp tham gia chiến dịch Phước Long, nhấn mạnh rằng, chiến thắng Phước Long không chỉ là một chiến thắng quân sự đơn thuần mà còn mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt. Ông gọi đây là “đòn trinh sát chiến lược” của quân và dân ta.

Với nghệ thuật đánh “bóc vỏ”, đánh những chi khu xung quanh trước khi tiến vào trung tâm, quân ta đã thành công trong việc tiêu diệt lực lượng phòng thủ của địch một cách có hệ thống. Việc lựa chọn mục tiêu, xây dựng kế hoạch và triển khai lực lượng đều được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo nguyên tắc “đánh chắc, thắng chắc”.

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh cho rằng, kinh nghiệm từ chiến dịch Điện Biên Phủ đã được vận dụng một cách sáng tạo và hiệu quả trong chiến dịch Phước Long, cho thấy sự trưởng thành của quân đội ta trong việc thích nghi với tình hình chiến tranh mới.

Thiếu tướng Doanh chia sẻ: "Qua trận đánh này, chúng ta mới đánh giá được rõ hơn về việc Mỹ sẽ không can thiệp vào Việt Nam và ngụy không còn khả năng chống đỡ. Đây là cơ sở để Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng có quyết tâm chiến lược, chính xác, báo với Bộ Chính trị và Trung ương đưa ra quyết định giải phóng miền Nam sớm hơn”.