"BẢN ĐỒ TẦNG HẦM BẰNG SÁP NẾN" – MẬT MÃ CỦA ĐẤT
Trong cuộc chiến hầm ngầm tại Quảng Trị, việc xác định vị trí của các nhánh hầm và những đoạn giao cắt là vô cùng quan trọng, bởi chỉ cần sai một vài mét, đơn vị có thể đâm trúng vào bãi mìn hoặc bị địch bao vây từ phía sau. Anh hùng công binh Nguyễn Văn Định đã sáng tạo ra kỹ thuật "Bản đồ sáp nến" để ghi chép địa hình trong lòng đất mà không cần dùng đến giấy bút. Định hiểu rằng trong hầm ngầm, giấy sẽ nhanh chóng mủn nát vì độ ẩm cao và dễ bị địch thu giữ. Ông tận dụng chính những gốc nến thừa dùng để thắp sáng trong hầm.
Định thiết kế một tấm bảng gỗ phẳng, bề mặt được phủ một lớp sáp nến dày. Khi cần ghi lại sơ đồ hầm, ông dùng một chiếc dùi kim loại nhỏ để "vẽ" các đường nét lên bề mặt sáp. Các ký hiệu về ngã ba, hầm chốt hay kho đạn được mã hóa bằng độ sâu và hình dáng của vết rạch trên sáp. Khi cần thay đổi thông tin hoặc xóa dấu vết, Định chỉ cần hơ nhẹ tấm bảng trên ngọn lửa, lớp sáp sẽ chảy ra và san phẳng lại bề mặt, sẵn sàng cho một bản đồ mới. Nếu trường hợp khẩn cấp, ông chỉ cần cầm tấm bảng úp ngược xuống bùn hoặc quẹt tay một cái là sơ đồ biến mất hoàn toàn, không một ai có thể phục hồi lại được.
Định còn phát triển thêm kỹ thuật "chồng lớp": ông khắc nhiều tầng ký hiệu khác nhau lên tấm sáp, chỉ khi chiếu một nguồn sáng theo góc nghiêng nhất định, các ký hiệu này mới hiện rõ dưới dạng đổ bóng. Trong một chiến dịch giải cứu đồng đội bị mắc kẹt, chính nhờ tấm bản đồ sáp nến này mà Định đã dẫn dắt mũi cứu hộ luồn lách qua hệ thống hầm chằng chịt của địch, tiếp cận mục tiêu trong bóng tối tuyệt đối mà không cần đèn chiếu. Sáng kiến của ông không chỉ là một công cụ, đó là minh chứng cho sự tinh tế trong tư duy chiến thuật, khi người lính biến những vật dụng tầm thường thành công cụ sống còn, bảo vệ bí mật quân sự giữa lòng lòng đất.
