Bản Hòa Tấu Về Hồn Nhạc Trữ Tình Và Kháng Chiến: Chân Dung Nhạc Sĩ Văn Cao
Kho tàng âm nhạc cách mạng Việt Nam không thể có được sự trang nghiêm, hào hùng và linh thiêng nếu thiếu đi giai điệu bất tử của bài tiến quân ca Quốc ca nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Tác giả của kiệt tác vĩ đại ấy chính là nhạc sĩ Văn Cao – một thiên tài âm nhạc, một họa sĩ và nhà thơ đa tài bậc nhất của nền văn nghệ hiện đại nước nhà. Sinh ra tại thành phố Hải Phòng trong một gia đình viên chức nghèo, từ thuở thiếu thời, Văn Cao đã bộc lộ năng khiếu nghệ thuật thiên bẩm ở cả ba lĩnh vực: âm nhạc, thơ ca và hội họa. Khi mới bước sang tuổi đôi mươi, giữa lúc đất nước chìm trong màn đêm nô lệ tăm tối dưới ách thống trị phát xít Nhật - Pháp, trái tim nhạy cảm và lòng yêu nước nồng nàn đã thúc đẩy ông sáng tác nên những nhạc phẩm lãng mạn mang âm hưởng buồn man mác nhưng ẩn chứa khát vọng tự do mãnh liệt như Buồn tàn thu, Trương Chi.
Thế nhưng, bước ngoặt vĩ đại nhất trong cuộc đời và sự nghiệp của Văn Cao chính là cơ duyên gặp gỡ các cán bộ Việt Minh, giác ngộ lý tưởng cách mạng và gia nhập tổ chức bí mật tại Hải Phòng. Chính trong không khí sục sôi chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945, tại một căn gác nhỏ nghèo nàn ở phố Hà Nội, nhạc sĩ Văn Cao đã viết nên ca khúc Tiến quân ca với giai điệu hùng tráng, mạnh mẽ giục giã triệu con tim đứng lên phá xiềng xích nô lệ. Khi bài hát lần đầu tiên được vang lên trong lễ Tuyên ngôn Độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, nó đã chính thức trở thành quốc ca thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.
Không dừng lại ở đó, trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Văn Cao tiếp tục cống hiến những tác phẩm âm nhạc xuất sắc mang đậm hào khí kháng chiến như Lô Giang, Ca ngợi Hồ Chủ tịch, thổi bùng ngọn lửa lạc quan và niềm tự hào dân tộc vào lòng quân dân ta. Cuộc đời ông cũng trải qua nhiều thăng trầm, giông bão của thời cuộc, nhưng chưa bao giờ ngọn lửa đam mê nghệ thuật và khí tiết thanh cao của một người nghệ sĩ chân chính trong ông bị dập tắt.
Được Đảng và Nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật, di sản tinh thần mà nhạc sĩ Văn Cao để lại cho đời mãi mãi là một khúc hòa tấu tuyệt mỹ, trường tồn cùng non sông đất nước qua muôn đời.
