BẢN HÙNG CA BẤT DIỆT CỦA NGUYỄN VĂN BẢY

Sinh năm 1936, trong một gia đình nông dân nghèo ở một vùng quê giàu truyền thống yêu nước tại xã Hòa Thành, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Gia đình ông có 11 người con, cuộc sống vô cùng gian khổ dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Năm ông mới hơn 16 tuổi, cha mẹ định bắt ông cưới vợ theo phong tục địa phương, nhưng với hoài bão lớn lao và lòng căm thù giặc sâu sắc khi sớm phải sống trong cảnh nghèo khó, chứng kiến địch xây đồn bốt, bắt bớ, tra tấn cán bộ dã man, những người dân lành bị bắn giết, tù đày… Nỗi hờn căm kẻ thù tột bậc cùng với tinh thần yêu nước bất khuất đó chính là sức mạnh, là động lực tinh thần để chàng thanh niên Nguyễn Văn Bảy sớm đi theo cách mạng.

Năm 1953, mới 17 tuổi, Nguyễn Văn Bảy trốn gia đình tham gia bộ đội địa phương, làm chiến sĩ liên lạc tại huyện Lai Vung. Sau đó, ông cùng đơn vị tập kết ra Bắc theo Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954. Với trình độ văn hóa khi ấy mới chỉ học hết lớp 3 trường làng, ông đã nỗ lực học tập văn hóa thần tốc để rồi đến năm 1960, ông xuất sắc được chọn vào lớp học lái máy bay quân sự khóa đầu tiên của Không quân Việt Nam sang nước bạn đào tạo. Vượt qua mọi rào cản về thể lực và ngôn ngữ, ông tốt nghiệp và trở về nước năm 1965. Vào thời điểm đó, cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ bắt đầu leo thang ác liệt. Ông được biên chế vào Trung đoàn Không quân 923 (Yên Thế), là lực lượng tiêm kích trực tiếp chiến đấu bảo vệ bầu trời miền Bắc trước các đợt oanh tạc của không quân Hoa Kỳ và là tiền thân của nhiều đơn vị không quân hiện đại ngày nay.

Một trong những chiến công tiêu biểu nhất của ông Bảy là trở thành một trong những phi công đầu tiên của Không quân Việt Nam dùng chiếc MiG-17 lỗi thời bắn rơi máy bay siêu thanh hiện đại F-4 Phantom của Mỹ ở cự ly cực gần, mở đầu phong trào “thi đua bắn rơi máy bay Mỹ” trong các trận không chiến. Cuộc chiến tranh phá hoại này, mở ra từ năm 1965, là một trong những chiến dịch không kích lớn nhất của Mỹ, với hàng ngàn máy bay hiện đại, phi công sừng sỏ và các loại vũ khí tối tân bậc nhất thời bấy giờ. Tương quan lực lượng hết sức chênh lệch giữa những chiếc MiG-17 thế hệ cũ chậm chạp và tiêm kích Mỹ, nhưng với phương châm “bám thắt lưng địch mà đánh”, bộ đội không quân ta kiên quyết chặn đứng mọi hướng tấn công bảo vệ các mục tiêu đầu não.

Hình 1: Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Bảy

Ngày 21-9-1966, sau nhiều ngày địch đánh phá dữ dội vào hệ thống giao thông, ông Bảy cùng biên đội bí mật cất cánh từ sân bay dã chiến, áp sát đoàn máy bay Mỹ tại vùng trời Hải Phòng – Quảng Ninh. Khi chiếc F-4 dẫn đầu chỉ còn cách vài trăm mét, ông bình tĩnh nổ súng. Chiếc máy bay bốc cháy dữ dội rơi xuống biển, khiến đội hình địch hoảng loạn, bỏ chạy tán loạn. “Cự ly đó rất nguy hiểm vì dễ đâm vào mảnh vỡ của địch, nhưng mình phải đánh. Tôi luôn tự dặn mình phải áp sát thật gần, thấy rõ phi công Mỹ mới siết cò”, ông nhớ lại.

Trưa ngày 21/9/1966, như thường lệ, biên đội chiến đấu của Nguyễn Văn Bảy gồm 4 phi công kiên cường: Nguyễn Văn Bảy, Võ Văn Mẫn, Đỗ Huy Thục và Nguyễn Thế Hớn tất cả chuẩn bị chu đáo, mỗi người trang bị một chiếc tiêm kích MiG-17 lên đường thực hiện nhiệm vụ đặc biệt: “săn máy bay Mỹ”. Khi trời vừa nắng gắt, từ hướng biển, từng tốp máy bay phản lực Mỹ ào đến, trút bom dữ dội xuống các mục tiêu giao thông huyết mạch từ Hải Phòng lên đến Chí Linh. Theo quy luật hoạt động quen thuộc, ngay sau những loạt bom là pháo và tên lửa bắn cấp tập dọn đường, mở đường cho cường kích tiến vào đánh phá các cơ quan của ta. Nhận định cánh quân máy bay từ hướng biển sẽ đánh thẳng lên hướng Hà Nội và vùng lân cận, biên đội chiến đấu lập tức xuyên mây, cơ động ra hướng đón đầu.

Khi đến điểm phục kích trên bầu trời cách mục tiêu khoảng vài mươi cây số, biên đội chiến đấu vừa kịp triển khai đội hình thì đoàn máy bay Mỹ hàng chục chiếc ầm ầm lao tới. Nhưng mây mù nơi đây quá rậm rạp, che khuất tầm nhìn, không cho phép chọn vị trí thuận lợi. Trong tích tắc, ông Bảy quyết định chọn góc bay hẹp núp trong kẽ mây chỉ cách đường bay của địch một khoảng ngắn và giương cao vòng ngắm sẵn sàng chờ thời cơ siết cò. Ông nhớ lại: “Đoàn máy bay địch ầm ầm lao tới, tiếng động cơ xé toác bầu trời. Đợi chiếc F-4 dẫn đầu lọt đúng tầm, tôi mới siết cò.” Một tiếng nổ lớn từ loạt pháo xé toang trận địa trên không. Khói đen ụp lên thân chiếc máy bay Mỹ, vốn theo quán tính chỉ lao thêm được vài trăm mét rồi bốc cháy dữ dội, rơi thẳng xuống biển sâu. Bị đánh bất ngờ ở cự ly quá gần, quân Mỹ rối loạn, bắn tên lửa xối xả sang hai bên. Sau vài phút định thần, chúng tập trung hỏa lực vào khu vực nghi có máy bay ta, phá nát cả một vùng trời. Nhưng chúng không thể ngờ rằng biên đội chiến đấu chỉ nằm phục kích cách đường bay đúng một khoảng ngắn, còn tên lửa Mỹ lại hiệu quả ở cự ly từ xa trở ra, nên phần lớn tên lửa bị chắn bởi các tầng mây và bắn trượt mục tiêu.

Ông Bảy kể: “Mảnh vỡ máy bay địch văng tung tóe, khói bụi phủ kín cả buồng lái của tôi. Khi thấy làn đạn tên lửa chuyển ra phía sau, tôi ôm cần lái vòng sát tìm cơ hội bắn tiếp nhưng đoàn máy bay đã ‘lủi’ mất vào phía đám mây đối diện, chỉ còn lại chiếc F-4 cháy đen lao xuống biển.” Biên đội tiếp tục giữ vững vị trí, chờ địch quay trở lại. Nhưng sau đó, cả đoàn máy bay Mỹ bất ngờ rút chạy theo hướng cũ ra biển, bỏ lại trên trận địa xác chiếc máy bay vừa bị bắn hạ. Không những không tiến được vào oanh tạc mục tiêu, lực lượng không quân Mỹ còn phải rút lui trong hỗn loạn ngay sau cú đánh bất ngờ của biên đội Nguyễn Văn Bảy.

Đó chính là trận đánh tiêu biểu cho phong trào “tiêu diệt máy bay Mỹ” vang dội của Không quân Việt Nam và là chiến công xuất sắc của phi công Nguyễn Văn Bảy với chiếc MiG-17 huyền thoại. Chiến công ấy không chỉ là cú đánh mạnh vào lực lượng không quân Mỹ, mà còn củng cố niềm tin của bộ đội ta vào sức mạnh của máy bay tiêm kích thế hệ cũ – loại vũ khí đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả trong tiêu diệt máy bay hiện đại. Từ đó, phong trào săn máy bay địch lan rộng trong toàn đơn vị.

Không dừng lại ở một chiến công, ông Bảy tiếp tục chỉ huy nhiều trận đánh lớn. Ngày 24 và 25-4-1967, ông phục kích đoàn máy bay địch trên bầu trời miền Bắc, bắn cháy thêm nhiều xe “thần sấm” F-105 và “con ma” F-4, đồng thời sáng tạo cách dùng lối đánh áp sát, tận dụng tính cơ động vòng hẹp của MiG-17 để phá hủy đội hình địch, góp phần chặn đứng mũi tiến công của không quân Mỹ.

[Chiến sỹ Không quân Việt Nam bắn cháy máy bay của Mỹ trên vùng trời miền Bắc (năm 1966)]

Ngày 19-4-1972 tại vùng trời Quảng Bình, dù địa hình hiểm trở với vô số lưới lửa phòng không của hạm đội Mỹ, ông dẫn dắt tổ chiến đấu luồn lách mật phục, nổ phát súng mở màn và phối hợp cùng đồng đội đánh hỏng nặng tàu khu trục Higgins của Mỹ đang âm mưu đánh phá bờ biển của ta. Ngay cả khi máy bay bị trúng nhiều vết đạn găm đầy thân vỏ, ông Nguyễn Văn Bảy vẫn bình tĩnh điều khiển máy bay hạ cánh an toàn. Sau giai đoạn trực tiếp chiến đấu, ông được điều làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 923, rồi Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, trực tiếp tham gia chỉ huy và đào tạo thế hệ trẻ dọc các tuyến mặt trận.

Hình 2: Phi công Nguyễn Văn Bảy (ngoài cùng, bên phải) thuật lại một trận không chiến với các đồng đội.

Trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ, ông đã trực tiếp chỉ huy đơn vị đánh trả quyết liệt, đẩy lùi và bẻ gãy nhiều đợt tập kích của địch, bắn rơi hàng loạt máy bay tối tân. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc cùng tinh thần mưu trí, dũng cảm và sáng tạo trong chiến đấu, ông Nguyễn Văn Bảy cùng đồng đội đã góp phần quan trọng bảo vệ an toàn bầu trời Tổ quốc. Những đóng góp ấy cũng tạo nên thành tích rạng rỡ của Quân chủng Không quân, đơn vị sau đó được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong những năm tham gia kháng chiến chống Mỹ, ông Bảy đã trực tiếp chiến đấu hàng chục trận lớn nhỏ, tự mình bắn rơi 7 máy bay Mỹ các loại (gồm 2 chiếc F-105, 1 chiếc F-4C, 2 chiếc F-8E, 1 chiếc F-4B và 1 chiếc F-105D) mà không một lần bị bắn trúng hay phải nhảy dù. Ông nhiều lần được vinh danh trong các trận đánh quan trọng, trở thành một trong 19 phi công đạt đẳng cấp "Ace" tiêu biểu nhất của lực lượng Không quân thời kỳ đó.

Ngày đất nước thống nhất, với những cống hiến bền bỉ, ông được phong hàm Đại tá và trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất; Huy hiệu Bác Hồ (7 lần tương ứng với 7 máy bay bắn rơi); cùng các danh hiệu cao quý khác.

Ngày 1-1-1967, ông Nguyễn Văn Bảy vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những chiến công và sự hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ kiên trung trên đất Sen hồng.

Khi đã về hưu, từ bỏ cuộc sống phồn hoa nơi thành thị, ông Nguyễn Văn Bảy chọn trở về quê nhà Lai Vung, an hưởng tuổi già như một lão nông tri điền thực thụ. Trong lòng ông vẫn luôn trăn trở khi nghĩ đến những đồng đội từng cùng ông bay lượn trên bầu trời, nay nhiều người đã gửi thân xác ngoài chiến trường hoặc còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Ông tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương, vận động giúp đỡ bà con, đào ao nuôi cá, trồng cây, sống giản dị và chan hòa cùng chòm xóm.

Ông Bảy chia sẻ: “Nhiều anh em, đồng đội phải gửi mình lại nơi trời cao biển sâu luôn làm tôi day dứt. Tôi luôn nhắc nhở con cháu phấn đấu, xứng đáng với quá khứ hào hùng của lớp cha anh đi trước.”

Những chiến công và sự cống hiến bền bỉ của ông không chỉ là niềm tự hào của lực lượng Không quân Việt Nam, mà còn là tấm gương sáng về lòng dũng cảm, tinh thần kiên trung và ý chí bất khuất của người chiến sĩ Cách mạng. Câu chuyện về ông Nguyễn Văn Bảy không chỉ là ký ức hào hùng của một thời chiến đấu oanh liệt, mà còn là tấm gương sáng về lòng trung thành, tinh thần đồng đội và nhân cách cao đẹp, mãi lan tỏa trên mảnh đất Sen hồng.

Nguồn, Trích dẫn từ:

https://cand.com.vn/Tu-lieu-antg/Huyen-thoai-phi-cong-Nguyen-Van-Bay-i537684/

https://bocongan.gov.vn/bai-viet/anh-hung-phi-cong-nguyen-van-bay-huyen-thoai-tren-bau-troi-d25-t45892