Bản hùng ca bất tử của tình mẫu tử và lòng yêu nước
Trong chiều dài lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, hình ảnh người mẹ luôn hiện lên như một biểu tượng thiêng liêng – vừa dịu dàng, bao dung, vừa kiên cường, bất khuất. Trong số đó, Nguyễn Thị Thứ là một trong những người mẹ tiêu biểu nhất – người đã dâng hiến gần như toàn bộ gia đình mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, trở thành tượng đài sống của lòng yêu nước và đức hy sinh.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 (có tài liệu ghi 1902) tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – vùng đất “địa linh nhân kiệt", giàu truyền thống yêu nước, nay thuộc phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng. Đây là nơi có nhiều Bà mẹ Việt Nam anh hùng riêng xã Điện Thắng Trung đã có hàng chục người được phong tặng danh hiệu cao quý này.
Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mẹ sớm quen với cuộc sống lam lũ, tảo tần. Những năm tháng tuổi trẻ của mẹ gắn liền với ruộng đồng, với cảnh quê nghèo nhưng thấm đẫm nghĩa tình. Chính môi trường ấy đã hun đúc trong mẹ tỉnh thần chịu thương chịu khó, lòng nhân hậu và ý chí kiên cường – những phẩm chất sẽ theo mẹ suốt cuộc đời đầy biến động sau này.
Cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ gắn liền với hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ kéo dài gần 30 năm. Trong khoảng thời gian ấy, mẹ đã phải trải qua nỗi đau tột cùng mà ít ai có thể hình dung lần lượt tiễn chồng, 9 người con trai, một con rể và hai cháu ngoại ra chiến trường, rồi nhận về những tờ giấy báo tử.
Chín lần nhận tin con hy sinh – đó không chỉ là con số, mà là chín vết cắt sâu vào trái tim người mẹ. Mỗi người con ra đi là một phần máu thịt của mẹ, là hy vọng, là tương lai của gia đình. Nhưng khi Tổ quốc gọi tên, mẹ đã gạt nước mắt, chấp nhận hy sinh riêng để đặt lợi ích dân tộc lên trên hết.
Không chỉ chịu đựng mất mát, mẹ Nguyễn Thị Thứ còn trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng trong những điều kiện vô cùng nguy hiểm. Ngay tại khu vườn của mình, mẹ cùng con gái là Lê Thị Trị đã đào nhiều hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Để qua mắt kẻ thù, mẹ thả bò ăn cỏ ngay trên miệng hầm. Khi không có động tĩnh, mẹ mở hé cửa hầm để cán bộ dễ thờ, khi có nguy hiểm, mẹ nhanh chóng ngụy trang lại như không có chuyện gì xảy ra. Những hành động tưởng chừng giản dị ấy lại đòi hỏi sự gan dạ, mưu trí và lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng.
Ngôi nhà nhỏ của mẹ không chỉ là nơi sinh sống mà còn là “căn cứ bí mật”, góp phần bảo vệ nhiều cán bộ, chiến sĩ trong những thời khắc sinh tử. Mẹ đã âm thầm chiến đấu theo cách của riêng mình – không súng đạn, nhưng đầy quả cảm.
Ngôi nhà nhỏ của mẹ không chỉ là nơi sinh sống mà còn là “căn cứ bí mật”, góp phần bảo vệ nhiều cán bộ, chiến sĩ trong những thời khắc sinh tử. Mẹ đã âm thầm chiến đấu theo cách của riêng mình – không súng đạn, nhưng đầy quả cảm.
Với những cống hiến to lớn, mẹ được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vào ngày 17 tháng 12 năm 1994. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những hy sinh không gì có thể đong đếm.
Trong một lần đến thăm mẹ, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã xúc động nắm tay mẹ và nói: “Mẹ đã tiếp thêm nghị lực cho chúng con vững bước. Mẹ là Mẹ Việt Nam.” Câu nói ấy không chỉ thể hiện sự kính trọng mà còn khẳng định vị trí biểu tượng của mẹ trong lòng dân tộc.
Hình tượng của mẹ đã được chọn làm nguyên mẫu để xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng – công trình mang tầm vóc quốc gia. Tượng đài được xây dựng trên diện tích rộng lớn tại núi Cấm (Tam Kỳ, Quảng Nam), là nơi tưởng niệm và tri ân hàng triệu người mẹ Việt Nam đã hy sinh thầm lặng vì đất nước. Đây là tượng đài về Mẹ Việt Nam anh hùng lớn nhất cả nước, khắc họa hình ảnh người mẹ với dáng vẻ hiền từ nhưng kiên cường như núi.
Không chỉ riêng mẹ, gia đình mẹ Nguyễn Thị Thứ còn là một “gia đình cách mạng” tiêu biểu. Con gái cả của mẹ – bà Lê Thị Trị – cũng được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vì có chồng và các con hy sinh trong chiến tranh.
Những câu chuyện về gia đình mẹ là minh chứng cho sự tiếp nối của tinh thần yêu nước qua nhiều thế hệ. Từ mẹ đến con, từ con đến cháu – tất cả đều sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Điều đau thương, mất mát, mẹ vẫn giữ được sự minh mẫn, hiền hậu và tinh thần lạc quan trong những năm tháng cuối đời. Mẹ qua đời vào lúc 1 giờ 40 phút ngày 10 tháng 12 năm 2010 tại Đà Nẵng.
Sự ra đi của mẹ để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho nhân dân cả nước. Tang lễ của mẹ được tổ chức trang trọng, với sự tham dự của nhiều lãnh đạo cấp cao và đông đảo người dân những người đến tiễn biệt một biểu tượng sống của lòng yêu nước. Di sản tinh thần bất diệt
Cuộc đời của mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ là câu chuyện về một cá nhân, mà là bàn hùng ca về người mẹ Việt Nam trong thời chiến. Mẹ đã biến nỗi đau thành sức mạnh, biến mất mát thành niềm tin, và biến tỉnh mẫu tử thành tình yêu Tổ quốc thiêng liêng.
Hình ảnh của mẹ – người phụ nữ nông dân chân chất nhưng vĩ đại – sẽ mãi là nguồn cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Đó là lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình, về cái giá của độc lập, và về trách nhiệm gìn giữ những gì cha ông đã đánh đổi bằng máu và nước mắt.



