Bản hùng ca bên bờ Nhật Lệ
Nằm cách trung tâm Đồng Hới khoảng 3 km về phía đông bắc, Trận địa pháo Quang Phú là một trong những trận địa phòng không quan trọng của Quảng Bình trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Đây là nơi các chiến sĩ pháo binh ngày đêm bám trụ, chiến đấu bảo vệ bầu trời quê hương, góp phần đánh trả các đợt không kích ác liệt nhằm vào Đồng Hới và tuyến chi viện chiến lược.
Năm 1964, khi chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ mở rộng ra miền Bắc, Quảng Bình trở thành tuyến đầu của hậu phương lớn. Đồng Hới, cửa biển Nhật Lệ và các tuyến đường vận tải liên tục hứng chịu những trận ném bom dữ dội. Để bảo vệ vùng trời và nhân dân, Trận địa pháo Quang Phú được xây dựng trên những đồi cát ven biển.
Từ những công sự bê tông nửa chìm nửa nổi, các chiến sĩ pháo binh ngày đêm quan sát bầu trời. Tiếng còi báo động vừa vang lên, tất cả nhanh chóng vào vị trí chiến đấu. Những khẩu pháo đồng loạt hướng nòng lên cao, sẵn sàng đánh trả máy bay địch.
Có những ngày, máy bay Mỹ xuất hiện thành nhiều tốp, liên tục đánh phá khu vực Đồng Hới. Tiếng bom làm rung chuyển mặt đất, cát biển tung mù mịt, nhưng những người lính vẫn kiên cường bám trận địa. Mỗi loạt pháo bắn lên không chỉ nhằm tiêu diệt mục tiêu mà còn bảo vệ từng mái nhà, từng con thuyền, từng cây cầu và từng đoàn xe đang làm nhiệm vụ.
Trong suốt những năm tháng ác liệt ấy, Trận địa pháo Quang Phú cùng các trận địa phòng không khác của Quảng Bình đã tạo thành lá chắn thép bảo vệ vùng trời. Quân và dân Quảng Bình đã phối hợp chiến đấu, góp phần bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, làm thất bại nhiều đợt đánh phá và giữ vững tuyến chi viện chiến lược cho miền Nam.
Điều đáng quý nhất ở Trận địa pháo Quang Phú không chỉ là những chiến công, mà còn là tinh thần đoàn kết và lòng dũng cảm của những người lính. Họ sống giữa tiếng bom, ăn vội trong hầm pháo, ngủ cạnh khẩu pháo và sẵn sàng chiến đấu bất cứ lúc nào. Tuổi trẻ của họ đã hòa vào tiếng sóng Nhật Lệ và tiếng pháo bảo vệ quê hương.
Ngày nay, trận địa vẫn còn lưu giữ nhiều hầm pháo và lô cốt như một chứng nhân của lịch sử. Những công trình ấy nhắc nhở các thế hệ hôm nay về một thời kỳ gian khổ nhưng hào hùng, khi quân và dân Quảng Bình đã biến vùng cát trắng ven biển thành một pháo đài kiên cường trước bom đạn.


