BẢN HÙNG CA BÊN DÒNG SÔNG ĐÁY: KÝ ỨC VỀ LỚP HỌC QUÂN SỰ ĐẶC BIỆT THỜI HOA LỬA

Dòng sông Đáy hiền hòa từ bao đời nay vẫn lững lờ trôi, mang theo phù sa bồi đắp cho những dải đất xanh tươi của huyện ngoại thành Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Ngày nay, khi đứng trước khung cảnh thanh bình, yên ả của vùng quê cách mạng, ít ai biết rằng nơi đây từng là một “địa chỉ đỏ” mang tầm chiến lược, nơi chứng kiến một trong những trang sử gian khổ nhưng oanh liệt nhất của buổi đầu kháng chiến. Đó là câu chuyện về lớp học quân sự đặc biệt bên dòng sông Đáy tại vùng Ba Thá – một biểu tượng sáng ngời cho tinh thần tự lực tự cường và tình quân dân cá nước trong những năm tháng “thời hoa lửa”.

Ngược dòng thời gian trở về những ngày thu năm 1945, ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, niềm vui độc lập chưa kéo dài được bao lâu thì vận mệnh đất nước đã rơi vào thế “ngàn cân treo sợi tóc”. Thù trong, giặc ngoài bủa vây, thực dân Pháp điên cuồng tìm cách quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa. Trước tình thế hiểm nghèo đó, việc xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang tinh nhuệ, có chiến thuật trở thành nhiệm vụ sống còn của cách mạng. Chính trong bối cảnh ấy, một lớp học bồi dưỡng cán bộ quân sự cấp trung đội, đại đội của Chiến khu 2 đã bí mật được mở ra tại vùng giáp ranh Ba Thá, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chính ủy Văn Tiến Dũng.

Lớp học quân sự ngày ấy ra đời giữa một hoàn cảnh thiếu thốn đến tột cùng. Không có giảng đường khang trang, không có doanh trại cố định, gọi là “lớp học” nhưng thực chất chỉ là những mái nhà tre, vách lá mượn tạm của những người dân nghèo, hoặc góc đình chùa nép mình dưới rặng tre già ven sông. Tài liệu huấn luyện không có sẵn, giáo án phải biên soạn vội vã trên những trang giấy thô sơ, đúc kết từ chính kinh nghiệm thực chiến đánh du kích. Nan giải hơn cả là bài toán lương thực khi đất nước vừa bước qua nạn đói khủng khiếp. Thế nhưng, giữa muôn vàn thử thách, khẩu hiệu “Phải dựa chắc vào địa phương” đã trở thành kim chỉ nam giúp lớp học vững vàng vượt qua giông bão.

Chính lòng dân Mỹ Đức đã trở thành thành trì vững chắc nhất để che chở cho lớp học đặc biệt này. Bằng tình yêu nước nồng nàn, nhân dân nơi đây đã nhường cơm sẻ áo, góp từng củ sắn, bơ gạo củ để nuôi quân. Những người mẹ, người chị không quản ngại hiểm nguy, ngày đêm làm tai mắt, thay nhau canh gác ở các ngả đường để bảo vệ bí mật tuyệt đối cho căn cứ. Dưới mái nhà tranh vách đất, bên ngọn đèn dầu hỏa hiu hắt mỗi đêm, tình quân dân đã hòa quyện làm một, thắp lên ngọn lửa niềm tin về một ngày mai toàn thắng.

Thao trường của các chiến sĩ ngày ấy chính là những dãi bãi bồi ven sông Đáy, các triền đê và rặng tre ngụy trang. Ban ngày, học viên miệt mài tập bò lăn, đi khom, rèn luyện kỹ thuật cận chiến; đêm xuống lại quây quần nghe giảng giải về chiến thuật và chính trị. Từ lớp học thô sơ bên sông ấy, hàng trăm cán bộ quân sự mưu trí, dũng cảm đã trưởng thành, kịp thời tỏa đi các mặt trận để làm nòng cốt cho cuộc kháng chiến trường kỳ.

Giá trị của sự huấn luyện nghiêm túc và tinh thần quả cảm ấy đã được chứng minh bằng xương máu khi thực dân Pháp mở cuộc càn quét lớn vào vùng Mỹ Đức năm 1947. Giữa lồng lộng gió sông và mưa bom bão đạn, những tấm gương anh dũng đã xuất hiện như một lẽ tất yếu của lịch sử. Tiêu biểu là chiến sĩ y tá Hà Nguyên Thị, người đã dũng cảm một mình lội dưới dòng sông cạn, gồng mình đẩy chiếc thuyền chở 25 thương binh vượt qua mạng lưới súng đạn dày đặc của kẻ thù để về vùng an toàn . Hình ảnh ấy đã trở thành một biểu tượng bất tử về lòng trung kiên và ý chí sắt đá của quân và dân ta.

Thời gian có thể trôi đi, dòng chảy sông Đáy có thể đổi dời, nhưng ký ức về lớp học quân sự đặc biệt năm xưa tại Mỹ Đức vẫn mãi là một dấu son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Câu chuyện thời hoa lửa bên dòng sông ấy không chỉ là niềm tự hào của người dân Thủ đô, mà còn là bài học vô giá về tinh thần vượt khó, về sức mạnh vĩ đại của lòng dân. Ngọn lửa cách mạng được thắp lên từ Ba Thá năm xưa sẽ mãi là nguồn động lực tinh thần to lớn, thôi thúc thế hệ trẻ hôm nay tiếp bước cha anh, viết tiếp những trang sử mới trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương giàu đẹp.