Bản hùng ca của mẹ Việt Nam

Mái nhà lưu giữ những dấu son của một thời khói lửa

Có những mái ấm chỉ gợi nhớ về những người thân và những năm tháng đã qua. Nhưng cũng có những ngôi nhà, chỉ cần nhìn những kỷ vật còn được gìn giữ, người ta đã có thể hình dung phần nào về một thời đất nước đầy biến động. Căn nhà của mẹ Trương Thị Tư, thường gọi là má Tư Sang, ở ấp Phú Thạnh, xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp là một nơi như thế. Những Bằng Tổ quốc ghi công, Huân chương, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng không chỉ là những phần thưởng, mà còn là những dấu mốc gắn với bao mất mát, hy sinh của một gia đình trong những năm tháng chiến tranh.

Từ mái nhà nhỏ đến nơi chở che cán bộ

Má Tư có 10 người con. Chồng mẹ từng tham gia công tác công an huyện, sau đó thoát ly làm nhiệm vụ hậu cần tại tỉnh Vĩnh Long. Trong khi chồng xa nhà, mọi việc lớn nhỏ trong gia đình gần như đều đặt lên đôi vai người vợ.

Vừa làm ruộng, chăm con, mẹ vẫn tham gia các hoạt động cách mạng ở địa phương. Quanh nhà, mẹ đào công sự để nuôi chứa và che giấu cán bộ. Mái nhà vốn dành cho cuộc sống gia đình vì thế cũng trở thành nơi những người hoạt động cách mạng có thể tìm đến khi cần một chỗ trú an toàn.

Địch biết chồng mẹ tham gia cách mạng và từng treo thưởng lớn để truy bắt. Hiểm nguy luôn rình rập, nhưng mẹ không vì thế mà lùi bước. Các con đến tuổi 15-16, mẹ lần lượt cho tham gia kháng chiến. Đó chắc chắn là quyết định khiến người mẹ nào cũng nặng lòng, nhưng trong hoàn cảnh đất nước còn chia cắt, mẹ hiểu rằng gia đình mình cũng cần góp sức vào cuộc đấu tranh chung.

Không chỉ chăm lo gia đình, mẹ còn nhận nhiệm vụ từ chi bộ: thu thuế, vận động lúa gạo và các khoản đóng góp của nhân dân cho cách mạng. Mẹ tìm đến các cơ sở bí mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo phục vụ lực lượng hoạt động trên địa bàn.

Những chuyến đi giữa vòng vây

Trong vùng chiến sự, một chuyến đi tưởng như bình thường cũng có thể trở thành tình huống nguy hiểm. Bọn mật thám thường xuyên để ý, theo dõi những hoạt động của người dân. Vì vậy, mẹ luôn nhắc những người đi cùng phải giữ bình tĩnh và cẩn thận.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo mẹ đi xay gạo khi mới 14 tuổi. Khoảng 10 ngày, mẹ lại thực hiện một chuyến đi. Có lần bị địch nghi ngờ vì lượng gạo mang theo nhiều, mẹ vẫn điềm nhiên giải thích rằng gia đình đông con nên cần xay nhiều gạo. Không một chút hoảng loạn, mẹ tiếp tục công việc như thể đó chỉ là một việc làm thường ngày.

Sự bình tĩnh ấy đã giúp mẹ nhiều lần vượt qua sự kiểm soát của địch. Bởi mẹ hiểu rằng chỉ cần một sơ suất, không chỉ bản thân mà cả cơ sở và những người đang được che chở đều có thể gặp nguy hiểm.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư cho biết, Phú Hựu trước đây có nhiều đồn bốt, lực lượng ta và địch bố trí xen kẽ. Trong điều kiện ấy, sự đùm bọc của nhân dân có ý nghĩa vô cùng lớn. Má Tư cùng bà con cung cấp lương thực, thuốc men, tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ có thể bám địa bàn và duy trì hoạt động.

Không khuất phục trước kẻ thù

Bên cạnh công việc hậu cần, mẹ còn tham gia các phong trào đấu tranh của phụ nữ, trong đó có chống bắt lính, phá cầu đường và đấu tranh chính trị tại địa phương.

Trong một lần tham gia đấu tranh tại tỉnh Vĩnh Long, mẹ cùng chị em bị địch bắt, đưa qua Cần Thơ. Chúng tìm đủ cách để buộc những người phụ nữ khai báo, từ dụ dỗ, mua chuộc đến uy hiếp, đánh đập. Nhưng trước mọi thủ đoạn, mẹ vẫn nhất quyết giữ im lặng.

Không đạt được mục đích, chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả các bà về. Mẹ cùng chị em không chấp nhận, đồng loạt ném bỏ những chiếc nón. Khi địch tiếp tục vẽ lên lưng áo, những người phụ nữ lại vứt bỏ áo.

Không cần những lời lẽ lớn lao, hành động ấy đã thể hiện sự dứt khoát của những người phụ nữ nhất định không chịu khuất phục.

Nhìn lại cuộc đời mẹ Trương Thị Tư, sự hy sinh hiện lên từ những điều rất đỗi đời thường: những ngày làm ruộng nuôi con, những chuyến đi xay gạo, những căn hầm quanh nhà, những lần che chở cán bộ và cả những phút đối mặt với kẻ thù.

Hôm nay, những Bằng Tổ quốc ghi công cùng Huân chương, Huy chương trong căn nhà vẫn lặng lẽ ở đó. Mỗi kỷ vật như một mảnh ghép của quá khứ, nhắc nhớ về một người mẹ đã sống giữa chiến tranh bằng sự bền bỉ, lòng can đảm và niềm tin son sắt.

Mẹ Trương Thị Tư không có một cuộc đời ồn ào, nhưng những gì mẹ đã làm đủ để trở thành một câu chuyện đẹp về người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh – bình dị trong cuộc sống, kiên cường trước hiểm nguy và luôn biết đặt tình yêu quê hương lên trên những lo toan của riêng mình.