Bản hùng ca của Vua mìn A Lưới
Trong lịch sử chiến tranh chống Mỹ cứu nước, thung lũng A Lưới (tỉnh Thừa Thiên Huế) từng được coi là "tọa độ chết" – nơi hứng chịu hàng vạn tấn bom đạn và hóa chất khai quang của quân đội Mỹ. Chính tại vùng đất cằn cỗi và ác liệt này, một huyền thoại của Bội đội Cụ Hồ đã ra đời: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trịnh Tố Tâm, người được đồng đội và kẻ thù gọi bằng biệt danh "Vua mìn A Lưới".
Từ người chiến sĩ trẻ đến biểu tượng đánh địch bằng mìn
Trịnh Tố Tâm sinh năm 1945 tại xã Đồng Tấn, huyện Ứng Hòa, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Năm 1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn gay go nhất, ông gác lại tuổi trẻ để lên đường nhập ngũ, vào thẳng chiến trường Triệu Phong (Quảng Trị) rồi gắn bó với dải đất A Lưới.
Thời điểm đó, quân Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối về hỏa lực và phương tiện cơ giới. Chúng càn quét liên tục, biến đường QL14 qua thung lũng A Lưới thành tuyến đường tuần tra bọc thép dày đặc. Trong tình thế thiếu thốn vũ khí khí tài, Trịnh Tố Tâm cùng đồng đội thuộc Đội gài mìn bám trụ A Lưới đã sáng tạo ra phương thức tác chiến độc đáo: dùng chính bom đạn lép của địch để chế tạo thành mìn hướng nổ, mìn tự tạo và gài bẫy tiêu diệt lực lượng cơ giới Mỹ.
Những chiến dịch làm nên tên tuổi "Vua mìn"
Chiến công của Trịnh Tố Tâm gắn liền với chuỗi chiến dịch giữ vững hành lang chiến lược A Lưới từ năm 1967 đến năm 1970:
Trận đánh tại Đồi Cốc Băm (1967): Trịnh Tố Tâm trực tiếp chỉ huy đội gài mìn phục kích một đoàn xe bọc thép Mỹ. Bằng cách kết hợp mìn hướng nổ tự chế và trận địa ngụy trang khéo léo, đội của ông đã đánh nổ tung nhiều xe quân sự, bẻ gãy đợt càn quét của địch mà không tốn một viên đạn súng bộ binh.
Chiến dịch Cao điểm 935 và 937 (Đồi Thị Thị / Hamburger Hill - 1969): Đây là giai đoạn quân Mỹ tung Sư đoàn Không vận số 101 càn quét gắt gao nhằm xóa sổ căn cứ cách mạng tại A Lưới. Trịnh Tố Tâm đã luồn sâu vào vùng địch kiểm soát, gài hàng trăm quả mìn dọc theo các tuyến đường hành quân của Lục quân Mỹ. Trận đánh không chỉ gây tổn thất lớn về quân số cho đối phương mà còn làm gián đoạn hoàn toàn kế hoạch tiếp tế bằng đường bộ của quân Mỹ.
Trận phục kích tại điểm cao A So (1970): Với lối đánh "ẩn hiện như bóng ma", ông cùng đồng đội gài mìn tiêu diệt nhiều xe tăng và hàng chục lính Mỹ ngay tại sào huyệt của chúng, bảo vệ an toàn cho tuyến đường vận tải chiến lược Binh trạm 42 (đường Hồ Chí Minh).
Qua hơn 5 năm chiến đấu trực tiếp tại chiến trường A Lưới, Trịnh Tố Tâm đã tham gia và chỉ huy 53 trận đánh, tự tay gài mìn tiêu diệt và làm thương vong hàng trăm lính Mỹ – Ngụy, phá hủy 58 xe quân sự (trong đó có nhiều xe tăng, xe bọc thép M113).
Di sản của một thời hoa lửa
Nhờ những chiến công xuất sắc và tinh thần mưu trí, dũng cảm, năm 1971, khi mới 26 tuổi, Trịnh Tố Tâm đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ông cũng là một trong những chiến sĩ sở hữu số lượng Huân chương Chiến công và danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ" nhiều nhất trong Quân đội Nhân dân Việt Nam (với 53 lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ).
Sau khi chiến tranh kết thúc, ông tiếp tục cống hiến cho đất nước trên các cương vị quản lý, trong đó có thời gian giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, hết lòng chăm lo cho các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công.
"Câu chuyện thời hoa lửa" của Anh hùng Trịnh Tố Tâm không chỉ là minh chứng cho trí tuệ tác chiến dân gian nâng lên tầm nghệ thuật quân sự, mà còn là biểu tượng sinh động cho chí khí kiên cường của thế hệ thanh niên Việt Nam sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
