BẢN HÙNG CA NẰM LẠI TRONG THỜI BÌNH

Những người đã bước qua giới hạn sinh tử, mang trên mình tỷ lệ thương tật khủng khiếp—mất trên 81% sức khoẻ. Là tượng đài về sự hy sinh không kết thúc bằng tiếng súng, mà kéo dài âm thầm qua từng hơi thở, từng cơn đau, là những liệt sĩ sống.

I. Vết Thương Vĩnh Viễn Ở Lòng Đất Mẹ

Chiến tranh không chỉ để lại tro tàn, mà còn để lại những vết thương không bao giờ liền miệng. Tại Vị Xuyên, nơi được mệnh danh là "Lò vôi thế kỷ" hay “Đồi thịt băm” vì độ khốc liệt, chiến sĩ Nguyễn Thành Đô (Lữ đoàn 168 pháo binh) bị đạn pháo bắn trúng. Hầm sập, anh bị gãy xương sống và liệt cả hai chân.

Cùng chung số phận nghiệt ngã, chiến sĩ Lê Văn Tý (sinh năm 1960), nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi, cũng bị pháo địch tàn phá cơ thể tại chiến trường Đồng Đăng, Lạng Sơn, dẫn đến gãy xương sống, liệt cả hai chân, và thậm chí vệ sinh không tự chủ. Sau khi đạn pháo im tiếng, cuộc chiến vật lộn với thân xác lại bắt đầu. Anh Lê Văn Tý đã trải qua cuộc chiến tâm lý khốc liệt nhất. Anh kể rằng người bình thường ốm nằm một ngày đã khó chịu, huống hồ anh phải xác định nằm như thế này cả đời. Anh mất ba tháng trời chỉ để ngóc được đầu và da thịt thì bị lở loét do phải nằm nhiều. Nỗi đau thể xác chồng chất lên nỗi đau tinh thần, biến họ thành những người lính tiếp tục hy sinh trong thời bình.

II. Người Anh Hùng Vượt Khó

Nhưng có lẽ, số phận của Đinh Công Truật tại Kiến Tường (nay là Long An) còn bi đát hơn. Ông bị thương nặng ở sọ não, mang tỷ lệ thương tật 91% (hạng 1/4), và mảnh đạn pháo vẫn còn găm trong đầu mà không thể phẫu thuật. Ông bị liệt nửa người. Khi được chuyển về Đoàn An dưỡng 540 ở Ninh Bình, ông đã phải nằm liệt một chỗ gần một năm trời.

Nếu chiến tranh đo lường lòng dũng cảm, thì quãng đời sau này đo lường nghị lực sống. Đối với ông Đinh Công Truật, tinh thần "Thương binh tàn nhưng không phế" mà Bác Hồ dạy đã trở thành kim chỉ nam để ông tự mình "hồi sinh".Mặc dù vết thương sọ não khiến hai tay, hai chân cử động khó khăn, ông Truật đã cắn răng chịu đau để tập ngồi, tập đứng, thậm chí tự làm các hoạt động vệ sinh cá nhân. Để luyện lại đầu óc và hệ thần kinh bị tổn thương, ông đọc sách, viết chữ để rèn luyện đầu óc và các ngón tay. Ông còn nhờ đồng đội giúp đỡ, cõng đi tập leo núi Bái Đính—một hành trình phi thường đối với người liệt nửa người. Sự kiên trì đó đã tạo nên một kỳ tích: ông đã có thể đi lại, giao tiếp và viết lách được.

Ý chí ấy không chỉ giúp ông hồi phục thể chất mà còn mang lại hạnh phúc cá nhân. Bà Trần Thị Tấm, một nhân viên chăm sóc tại Trại điều dưỡng Gia Tường (Ninh Bình), đã cảm phục ý chí, nghị lực vượt thương tật của ông. Bất chấp lời khuyên can vì lo vất vả, bà tin ông là "điểm tựa sức mạnh tinh thần" và đã kết hôn với ông vào năm 1978. Trở về thôn Thượng Đồng, cuộc sống của ông Truật tiếp tục là một cuộc chiến lao động. Dù mang thương tật nặng, ông cùng vợ đào ao nuôi cá, đóng và đốt gạch để xây nhà, làm ruộng, làm vườn trên mảnh đất hoang hóa quanh trại điều dưỡng cũ. Ông còn tự tập đi xe đạp để buôn bán nhỏ, kinh doanh kem. Đồng đội và bà con chòm xóm vô cùng kính phục ông. Ông được xem là "một anh hùng về ý chí và nghị lực vượt khó”. Gia đình ông dù chỉ ở mức đủ ăn, nhưng ông chưa bao giờ đòi hỏi chế độ.

III. Sứ Mệnh Sống Tiếp và Sự Tôn Vinh Của Tổ Quốc

Ý nghĩa sâu sắc nhất của sự hy sinh của những "liệt sĩ sống" này chính là sự tôn vinh kéo dài, liên tục mà Tổ quốc dành cho họ, thừa nhận rằng cuộc chiến đấu của họ không kết thúc khi tiếng súng ngưng. Những người như ông Truật, anh Đô, anh Tý xứng đáng nhận được sự cảm phục và giúp đỡ của các thế hệ đi sau, bởi lẽ, họ đã hoàn thành sứ mệnh người lính không chỉ trên chiến trường mà còn trong từng khoảnh khắc của đời thường.

Cuộc đời của một "liệt sĩ sống" có thể ví như một chiếc bình pha lê đã bị vỡ tung nhưng được gắn lại bằng vàng ròng. Dù những vết rạn (thương tật) không bao giờ mất đi, nhưng chính nghị lực và ý chí đã gắn kết chúng lại, làm tôn lên vẻ đẹp và giá trị kiên cường (tinh thần "tàn nhưng không phế") cao quý hơn bao giờ hết.