BẢN HÙNG CA TRÊN ĐỈNH TRƯỜNG SƠN THỜI BÌNH

Chiến tranh đi qua để lại trên dải đất hình chữ S những vết thương rỉ máu, nhưng khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ ngừng cháy. Thời kỳ Đổi mới không chỉ được viết nên bởi những quyết sách lịch sử của các vị lãnh đạo kiệt xuất, mà còn được đắp xây bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của hàng vạn những người lao động bình dị. Câu chuyện về những người thợ xây dựng Đường dây siêu cao áp 500kV Bắc - Nam vào những năm đầu thập niên 90 là một bản hùng ca tráng lệ nhất của thời kỳ kiến thiết đất nước, vĩ đại và bi tráng không kém gì con đường Trường Sơn năm xưa.

Ngày 5/4/1992, Thủ tướng Võ Văn Kiệt phát lệnh khởi công Đường dây 500kV Bắc - Nam. Gần 1.500 km đường dây vắt qua muôn trùng đèo cao, vực sâu, rừng thiêng nước độc của dãy Trường Sơn hùng vĩ. Một đội quân khổng lồ với hơn 8 vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân và lực lượng vũ trang đã hội quân trên dọc tuyến đường. Khẩu hiệu "Tất cả vì dòng điện ngày mai của Tổ quốc" vang vọng khắp các lán trại. Họ bước vào một cuộc chiến mới, một cuộc chiến với thiên nhiên khắc nghiệt, với địa hình hiểm trở, với thời gian gấp rút chưa từng có trong lịch sử ngành điện thế giới.

Trong 730 ngày đêm không nghỉ, những người thợ áo cam, áo xanh đã làm nên những điều không tưởng. Có những đỉnh đèo mây phủ quanh năm, độ dốc dựng đứng, xe cơ giới không thể tiếp cận, hàng nghìn tấn sắt thép, xi măng, cáp điện đã được những đôi vai trần của người công nhân gánh gồng, thồ cõng từng chút một lên đỉnh núi. Họ ăn cơm độn sắn, ngủ dưới lán bạt sũng nước mưa rừng, đối mặt với sốt rét, thú dữ, rắn rết và cả bom mìn còn sót lại sau chiến tranh. Có những ngày nắng gắt đổ lửa, sắt thép nóng rẫy phỏng cả tay. Có những ngày mưa rừng trút nước, lũ ống chực chờ cuốn trôi tất cả. Nhưng những người thợ truyền tải vẫn bám trụ trên độ cao hàng chục mét, vắt vẻo trên những trụ thép khổng lồ để kéo từng mét dây.

Kỳ tích nào cũng phải đánh đổi bằng giá đắt. Trong cuộc chiến thời bình ấy, đã có hơn 200 cán bộ, kỹ sư, công nhân vĩnh viễn nằm lại dọc tuyến đường Trường Sơn. Có người hy sinh vì sốt rét ác tính, có người ngã xuống vực sâu khi đang kéo cáp, có người bị lũ cuốn trôi thi thể không tìm lại được. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại mẹ già, vợ trẻ và những đứa con thơ. Dòng điện Bắc - Nam bừng sáng không chỉ được truyền bằng đồng, bằng cáp, mà được nối bằng sinh mệnh của những anh hùng vô danh.

Ngày 27/5/1994, trạm biến áp Phú Lâm (TP.HCM) hòa lưới điện quốc gia, đánh dấu mốc lịch sử hoàn thành Đường dây 500kV. Điện bừng sáng mọi nẻo đường miền Nam, các nhà máy rộn rã tiếng máy reo, trẻ em có ánh sáng để học hành. Đất nước chuyển mình bước vào kỷ nguyên công nghiệp hóa.

Thế hệ chúng ta hôm nay tận hưởng ánh sáng điện lung linh trong những tòa nhà cao ốc, xin đừng quên những giọt mồ hôi rơi trên vách đá Trường Sơn năm ấy. Viết về những người thợ đường dây 500kV là viết về sức mạnh vô song của tinh thần Việt Nam: Biến cái không thể thành có thể, biến gian khổ thành động lực, và sẵn sàng hy sinh thân mình để thắp sáng tương lai cho muôn đời sau. Khúc tráng ca thời bình ấy mãi mãi là niềm tự hào của lịch sử Đổi mới đất nước.