Bản hùng ca trên sông Lô
Chính trị viên đại đội pháo cao xạ trong kháng chiến chống Mỹ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông nổi tiếng với câu nói bất hủ “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”, trở thành khẩu hiệu cổ vũ tinh thần chiến đấu của bộ đội ta.
Năm 1964, khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, những trận địa pháo cao xạ ngày đêm đỏ lửa. Tại một trận địa bảo vệ vùng trời miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân cùng đồng đội luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.
Một buổi chiều, từng tốp máy bay ập đến, bom đạn dội xuống dữ dội. Khói lửa mù mịt, mặt đất rung chuyển. Trong lúc chỉ huy trận địa, Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng do mảnh đạn găm vào người. Máu thấm đỏ áo, nhưng ông vẫn không rời vị trí.
Thấy một số chiến sĩ dao động trước hỏa lực mạnh của địch, ông dồn hết sức lực, hô vang:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Tiếng hô dõng dạc giữa khói bom như tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị. Những loạt đạn pháo cao xạ liên tiếp vươn lên bầu trời, buộc máy bay địch phải rút lui. Trận địa được giữ vững.
Sau trận chiến, Nguyễn Viết Xuân được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi. Ông hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Tuy vậy, câu nói của ông đã trở thành lời hiệu triệu trên khắp các chiến trường, thể hiện tinh thần quyết chiến, quyết thắng của quân và dân ta trong thời hoa lửa.
