BẢN HÙNG CA TRƯỚC PHÁP TRƯỜNG VÀ NGỌN LỬA "SỐNG NHƯ ANH"
Trong ký ức của phong trào thanh niên Việt Nam, tên tuổi của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) đã trở thành bất tử. Người thanh niên thợ điện xứ Quảng ấy đã dâng hiến trọn vẹn tuổi 24 cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, để lại cho hậu thế một tấm gương kiên trung, bất khuất cùng tư thế hiên ngang trước họng súng kẻ thù. Anh Nguyễn Văn Trỗi thuộc đối tượng Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, chiến sĩ Biệt động Sài Gòn – người đã biến pháp trường thành bệ phóng cho khúc khải hoàn của lý tưởng cách mạng.
BẢN HÙNG CA TRƯỚC PHÁP TRƯỜNG VÀ NGỌN LỬA "SỐNG NHƯ ANH"
Trong ký ức của phong trào thanh niên Việt Nam, tên tuổi của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) đã trở thành bất tử. Người thanh niên thợ điện xứ Quảng ấy đã dâng hiến trọn vẹn tuổi 24 cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, để lại cho hậu thế một tấm gương kiên trung, bất khuất cùng tư thế hiên ngang trước họng súng kẻ thù.
Anh Nguyễn Văn Trỗi thuộc đối tượng Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, chiến sĩ Biệt động Sài Gòn – người đã biến pháp trường thành bệ phóng cho khúc khải hoàn của lý tưởng cách mạng.
1. Chàng thợ điện xứ Quảng và trái tim hướng về Tổ quốc
Sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống yêu nước tại xã Điện Tiến, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, Nguyễn Văn Trỗi sớm phải bươn chải vào Nam kiếm sống. Tại Sài Gòn, anh làm thợ điện ở nhà máy điện Chợ Quán và gia nhập lực lượng Biệt động Sài Gòn (thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định).
Sống giữa lòng đô thị bị chiếm đóng, chứng kiến tội ác của quân xâm lược và chính quyền tay sai, anh Trỗi dốc toàn bộ nhiệt huyết của tuổi trẻ vào các hoạt động bí mật. Anh không ngừng học tập, rèn luyện tay nghề và kỹ năng tác chiến để chờ thời cơ giáng đòn sấm sét vào đầu não kẻ thù.
Tháng 5 năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Sài Gòn thị sát để chuẩn bị mở rộng chiến tranh xâm lược, Nguyễn Văn Trỗi chủ động nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) để tiêu diệt tên trùm chiến tranh này.
2. Lời thề trước pháp trường và 9 phút bất tử
Đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, khi đang gài mìn dưới chân cầu Công Lý, Nguyễn Văn Trỗi bất ngờ bị địch phát hiện và bắt giữ. Kẻ thù đã đưa anh qua nhiều phòng tra tấn dã man nhất ở Tổng nha Cảnh sát và Khám Chí Hòa. Chúng dùng đủ mọi thủ đoạn từ mua chuộc, dụ dỗ cho đến kìm kẹp, điện giật, xé rách da thịt nhằm khuất phục người thanh niên 24 tuổi.
Thế nhưng, trước mọi đòn thù độc ác, anh Trỗi vẫn giữ vững khí tiết kiên trung của người chiến sĩ cách mạng, một mực nhận hết trách nhiệm về mình để bảo vệ tổ chức và đồng đội.
Không thể khuất phục được anh, sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, kẻ thù hèn nhát đưa Nguyễn Văn Trỗi ra xử bắn tại sân sau Khám Chí Hòa.
Tại pháp trường, trước đông đảo các nhà báo trong và ngoài nước, anh Trỗi từ chối bịt mắt. Anh bình tĩnh nhìn thẳng vào họng súng của toán lính giặc và dõng dạc tuyên bố: — "Không, phải để tôi nhìn đất nước yêu thương của tôi!"
Khi giặc nổ súng, anh ngẩng cao đầu hô lớn những lời hô rung chuyển không gian: — "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
Chín phút cuối cùng của Nguyễn Văn Trỗi tại pháp trường đã trở thành 9 phút bất tử, làm bàng hoàng dư luận thế giới và giáng một đòn chí mạng vào tinh thần của kẻ thù.
3. Ngọn lửa "Sống như anh" truyền đời cho thế hệ trẻ
Sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Văn Trỗi đã thổi bùng lên ngọn lửa phẫn ẫn và làn sóng đấu tranh sục sôi khắp hai miền Nam - Bắc, cũng như phong trào phản chiến trên toàn thế giới. Cuốn sách "Sống như anh" (ghi lại lời kể của chị Quyên - vợ anh) đã trở thành cuốn sách gối đầu giường của hàng triệu thanh niên Việt Nam lên đường xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.
Năm 1964, anh được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Ngày nay, tên của Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi được trang trọng đặt cho nhiều tuyến đường, ngôi trường và công trình thanh niên trên khắp cả nước. Bức tượng hiên ngang của anh trước pháp trường vẫn là biểu tượng ngời sáng cho lý tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do".
Đứng trước tượng đài Nguyễn Văn Trỗi tại Công viên cầu Nguyễn Văn Trỗi (TP.HCM), bạn Nguyễn Minh Anh – một cán bộ Đoàn trẻ – xúc động chia sẻ: — "Tư thế hiên ngang của anh Trỗi trước pháp trường là câu trả lời đanh thép nhất cho câu hỏi về lý tưởng sống của thanh niên. Anh đã dạy chúng con rằng: giá trị của một đời người không đo bằng số năm tháng sống, mà bằng sự cống hiến cho Tổ quốc. Khí tiết của anh sẽ mãi là ngọn đuốc soi đường cho chúng con vững bước trên hành trình dựng xây và bảo vệ quê hương."
Hình ảnh người chiến sĩ biệt động trẻ tuổi Nguyễn Văn Trỗi cùng tiếng hô bất tử tại pháp trường Khám Chí Hòa năm xưa sẽ mãi là ngọn lửa thiêng, nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng cống hiến cho một Việt Nam hùng cường.
