Bản hùng ca về người nữ Anh hùng Lê Thị Riêng

Sinh năm 1925 trên mảnh đất Bạc Liêu (nay là Cà Mau), đồng chí Lê Thị Riêng sớm nếm trải những giông bão của cuộc đời. Mồ côi mẹ khi mới tròn 3 tuổi, tuổi thơ của chị gắn liền với nhọc nhằn và nghèo khó. Thế nhưng, chính hoàn cảnh khắc nghiệt ấy lại là chiếc lò tôi luyện nên một ý chí kiên cường, một bản lĩnh sắt đá của người nữ chiến sĩ cách mạng mai sau.

Bước ngoặt cuộc đời mở ra khi chị tham gia lớp học ban đêm do thầy giáo Mười — một cán bộ cách mạng hoạt động bí mật — tổ chức. Không chỉ truyền con chữ, người thầy ấy còn thắp vào tâm hồn cô thiếu nữ lòng yêu nước nồng nàn và khát vọng cháy bỏng giành độc lập cho dân tộc. Dưới sự dìu dắt tận tình của các cán bộ cách mạng, đặc biệt là đồng chí Chín Bưởi, năm 16 tuổi, cô gái trẻ chính thức bước vào con đường cách mạng với cái tên thân thương và kiên định: Hai Riêng.

Trưởng thành trong khói lửa chiến tranh và tình yêu nơi chiến khu

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí nhanh chóng khẳng định năng lực qua thực tiễn đấu tranh. Năm 1947, chị đảm nhận trọng trách Đoàn trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Rạch Giá, rồi tiếp tục giữ vai trò Phó hội trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc miền Đông Nam Bộ. Năm 1948, vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Giữa chốn chiến khu Đ gian khổ năm 1953, chị nên duyên vợ chồng với đồng chí Lê Văn Ba (Lê Trọng Tam) — một người đồng chí, người bạn đời cùng chung chí hướng. Để toàn tâm toàn ý bám trụ chiến trường, gánh vác trọng trách lớn lao của đất nước, hai anh chị đành nén đau thương gửi gắm hai người con thơ ra miền Bắc.

Hiệp định Geneva năm 1954 ký kết, đồng chí tiếp tục ở lại miền Nam bám trụ, công tác tại Ban Phụ vận Xứ ủy Nam Bộ. Đến năm 1960, chị được tín nhiệm bầu làm Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam kiêm Phó hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam.

Nhưng chiến tranh chưa bao giờ thôi khắc nghiệt. Cuối năm 1960, sau một chuyến công tác dài ngày, nỗi đau lớn ập đến khi chị nhận được tin người chồng kính yêu đã anh dũng hy sinh. Trong bức thư gửi người bạn thân thiết, chị nghẹn ngào trải lòng:

“Bảy năm trời chung sống, bao nhiêu tình sâu nghĩa nặng của vợ chồng tôi đã kết thúc trên đời. Còn lại hai con đang sống xa mẹ. Chúng là nguồn hạnh phúc, là sức mạnh chiến đấu giúp tôi hăng hái đi lên không bao giờ quỵ bước…”

Nén lại giọt nước mắt riêng tư, chị biến nỗi đau thành hành động, tiếp tục dấn thân vào trận tuyến. Năm 1965, chị được phân công làm Trưởng ban Phụ vận Khu ủy Sài Gòn - Gia Định; và đến năm 1966, trực tiếp tham gia Thành ủy, phụ trách phong trào phụ nữ nội thành.

Trái tim kiên trung giữa lòng Sài Gòn hoa lệ và hiểm nguy

Hoạt động ngay tại sào huyệt của địch — nơi hệ thống tình báo, mật vụ và cảnh sát kìm kẹp gắt gao — đồng chí Lê Thị Riêng tỏa sáng với bản lĩnh của một nhà tổ chức tài ba, dày dạn kinh nghiệm. Chị khéo léo, linh hoạt xây dựng cơ sở cách mạng trong lòng công nhân, trí thức, tiểu thương và đông đảo các tầng lớp nhân dân yêu nước, thổi bùng ngọn lửa đấu tranh ngay giữa trung tâm đô thị.

Bên cạnh công tác vận động quần chúng, chị còn trực tiếp cầm bút viết nhiều bài xã luận, tuyên truyền trên Báo Phụ nữ Giải phóng, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần của phụ nữ miền Nam. Những tổng kết sắc sảo từ thực tiễn chiến đấu của chị đã góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác vận động phụ nữ trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu quốc.

Khí tiết ngời sáng trong ngục tù và sự hy sinh chấn động lương tri

Tháng 5 năm 1967, trong một lần làm nhiệm vụ, đồng chí bị địch sa lưới bắt giữ. Chúng đưa chị vào phòng thẩm vấn đặc biệt, dùng đủ mọi cực hình dã man nhất với mưu đồ bẻ gãy ý chí và khai thác bí mật tổ chức.

Thế nhưng, trước đòn roi tàn độc của kẻ thù, người nữ chiến sĩ cộng sản vẫn hiên ngang giữ trọn khí tiết, tuyệt đối trung thành. Trong buồng giam tối tăm, giọng chị vẫn vang lên đầy kiên định để trấn an đồng đội: “Ráng đừng khai nhé, ráng nhé!”. Câu nói ngắn gọn mà đẫm tình đồng chí ấy đã trở thành biểu tượng bất tử về lòng trung kiên và ý chí thép của người con ưu tú miền Nam.

Tết Mậu Thân 1968, trong cơn hoảng loạn, địch đưa đồng chí cùng nhiều chiến sĩ cách mạng đi hòng hãm hại. Đến tận giây phút cuối cùng đối diện với họng súng quân thù, đồng chí Lê Thị Riêng vẫn hiên ngang ngẩng cao đầu, hô vang khẩu hiệu: “Hồ Chí Minh muôn năm!”. Sự hy sinh oanh liệt của chị đã tạc vào lịch sử bức tượng đài sáng ngời về phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam: Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.

Sự ra đi của chị đã làm chấn động lương tri nhân loại tiến bộ trên toàn thế giới. Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam đã phát động phong trào thi đua vô cùng sôi nổi: "Phụ nữ Miền Nam nỗ lực làm gấp 5, gấp 10 lần thay chị Lê Thị Riêng để tiêu diệt kẻ thù".

Từ khắp năm châu, những bức điện chia buồn và phẫn nộ gửi về Việt Nam. Tiêu biểu như bức điện lưu giữ tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ của Liên đoàn Phụ nữ Dân chủ Quốc tế:
“Chúng tôi tin chắc những hành động lên án còn tăng thêm nữa... Trước tiên, chúng tôi chuyển lời đến các con và gia đình bà Phó chủ tịch lời chia buồn cảm động, và chúng tôi tin chắc rằng tất cả phụ nữ trên thế giới sẽ chia sẻ nỗi đau đớn và phẫn nộ này.”

Cống hiến trọn cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, ngày 10-4-2001, đồng chí Lê Thị Riêng vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, tên tuổi và sự nghiệp của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng đã trở thành một biểu tượng bất tử về khí tiết kiên trung của người phụ nữ Việt Nam. Sự hy sinh oanh liệt của đồng chí không chỉ dâng hiến trọn vẹn xuân xanh cho độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn thắp sáng niềm tin, truyền năng lượng tích cực cho muôn đời sau.