Bản Huyết Ca Giữa Chảo Lửa Điện Biên: Người Cắm Cờ Mở Màn Và Trận Tuyệt Chiến Nơi Cửa Ngõ Mường Thanh

"Dù bom đạn xương tan thịt nát / Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh…". Những vần thơ ấy như một khúc vĩ thanh bi tráng, tạc vào vách núi Điện Biên Phủ hình bóng của những người con đã lấy máu xương mình đúc nên tượng đài chiến thắng lừng lẫy năm châu. Trong bản anh hùng ca bất diệt của ngày khải hoàn 7/5/1954, có một vì sao đã cháy lên rực rỡ nhất rồi hóa thân vào lòng đất mẹ ngay trước khoảnh khắc bình minh. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Trần Can – người chiến binh mang trên vai sứ mệnh cắm lá cờ mở màn chiến dịch, và cũng là người lấy thân mình chốt chặn cửa ngõ sinh tử cuối cùng.

Chàng Trai Xứ Nghệ Và Ngọn Lửa Cháy Tràn Tây Bắc

Sinh năm 1931 tại mảnh đất Sơn Thành (Yên Thành, Nghệ An) cằn cỗi nhưng quật cường, chàng thanh niên Trần Can đã sớm nung nấu ngọn lửa giải phóng quê hương. Tháng 5 năm 1951, chàng trai dứt áo ra đi, đầu quân vào Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 (nay là Sư đoàn 312, Quân đoàn 1). Nơi chiến trường Tây Bắc sục sôi, bản lĩnh của vị dũng sĩ trẻ sớm được rèn giũa qua lửa đỏ. Trận Bản Hoa năm 1952 là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của Trần Can. Đóng vai trò xung kích, tay anh vung những trái thủ pháo xé nát ụ súng địch hòng mở đường máu cho đơn vị. Giữa lúc tiểu đội chao đảo vì thương vong, anh gầm lên như mãnh hổ, băng lên dẫn đầu tổ chiến đấu đánh sập 3 ụ súng, thọc sâu vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên thù và thu về 17 khẩu súng. Chiến công vang dội ấy đã đưa anh trở thành một trong những Tiểu đội trưởng xuất sắc bậc nhất của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, trở thành điểm tựa vững chãi cho đồng đội.

Cuối năm 1953, gió lạnh rít gào trên những dốc núi trơn trượt, Trần Can cùng đơn vị bước vào nhiệm vụ kéo pháo đầy máu và mồ hôi để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược. Bất chấp bầy "kền kền sắt" của địch điên cuồng trút bom cày xới lộ trình, người tiểu đội trưởng ấy đã vô số lần lao vào biển lửa cứu pháo, mưu trí và quả cảm dùng tấm thân mình bảo vệ khối thép hỏa lực về nơi tập kết an toàn.

Lá Cờ Báo Bão Trên Đỉnh Him Lam

Và rồi, lịch sử gọi tên Trần Can vào ngày 13 tháng 3 năm 1954. Khi lệnh nổ súng mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ được ban ra, mũi nhọn của quân ta nhắm thẳng vào Him Lam – trung tâm đề kháng thép do Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn Lê dương số 13 trấn giữ. Cứ điểm này tựa như một con quái vật 3 đầu án ngữ cách Mường Thanh 2,5km, che chắn con đường huyết mạch từ Tuần Giáo.

Như một tia chớp xé toạc màn đêm, Trần Can thống lĩnh tiểu đội dũng mãnh lao lên chiếm lĩnh lô cốt đầu cầu. Bằng sức mạnh áp đảo, anh đánh thốc thẳng vào sở chỉ huy, càn quét hầm ngầm, tóm gọn 25 tên địch. Ngay trong giờ phút oai hùng đầy mùi thuốc súng đó, anh đã hiên ngang cắm phất phới lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên đỉnh trung tâm cứ điểm Him Lam. Đó là lá cờ chiến thắng đầu tiên tung bay trên chảo lửa Điện Biên, thắp lên ngọn lửa ngùn ngụt báo hiệu ngày tàn của tập đoàn cứ điểm hùng mạnh nhất Đông Dương.

Trận Huyết Chiến Ở Điểm Cao 507 Và Giờ Phút Tử Sinh

Nếu Him Lam là nơi Trần Can mở màn khúc tráng ca, thì Điểm cao 507 lại là nơi anh viết những nốt nhạc cuối cùng bằng chính máu của mình. Nằm bên dòng Nậm Rốm, cách Sở chỉ huy Mường Thanh vỏn vẹn 300 mét, đây là một trong bốn cánh cửa thép án ngữ đường 41 mà địch quyết giữ bằng mọi giá.

Đêm ngày 6 tháng 5 năm 1954, một trận huyết chiến giành giật từng tấc đất đã diễn ra. Trần Can dẫn đầu tiểu đội đánh thốc lên áp đảo quân thù. Địch điên cuồng phản kích. Bão pháo trút xuống như mưa. Khi kẻ thù ném lựu đạn tới tấp hòng mở đường xung phong đợt thứ năm, Trần Can với phản xạ phi thường đã nhặt lấy, ném ngược trở lại và vác súng lao vào đánh giáp lá cà tàn khốc. Bốn đợt phản kích bị bẻ gãy. Cán bộ đại đội thương vong gần hết, bản thân Trần Can cũng chịu vết thương sâu hoắm máu đầm đìa, nhưng thân hình ấy vẫn sừng sững đứng lên, gánh vác trọng trách chỉ huy chiến đấu.

Rạng đông ngày 7 tháng 5 định mệnh, giữa lằn ranh sinh tử, anh gượng dậy tập hợp những đồng đội dẫu đang mang thương tích để củng cố phòng tuyến. Giữa tiếng nổ xé tai của đợt phản kích mới hòng giành lại cửa ngõ tiến vào Mường Thanh, Trần Can một lần nữa chỉ huy đơn vị đập nát hy vọng của địch, tiêu diệt hàng trăm tên, thu về vô số vũ khí để tạo đà cho đại quân tràn vào trung tâm. Nhưng hỡi ôi, ngay trong những khắc tinh sương khép lại chiến dịch, một loạt hỏa lực oan nghiệt của địch đã dội xuống. Vị Đại đội phó bộ binh dũng mãnh ngã xuống, hòa dòng máu nóng của mình vào đất mẹ Điện Biên đúng vào sáng ngày 7/5/1954, ngay trước khi tiếng reo hò toàn thắng vang vọng càn khôn.

Di Sản Bất Tử Và Chiếc Mũ Nan Của Anh Hùng

Ghi nhận công lao vang dội chấn động đất trời, ngày 7/5/1956, Đảng và Nhà nước đã ban hành Quyết định số 118/LCT, truy tặng Liệt sĩ Trần Can danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì, làm rạng rỡ thêm tấm Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huy chương Quân công hạng Ba mà anh từng nhận lãnh.

Hôm nay, trong gian phòng tĩnh lặng của nhà truyền thống Sư đoàn 312 (Quân đoàn 1), chiếc mũ nan mộc mạc bọc vải xô trắng của Trần Can vẫn nằm đó như một chứng nhân lịch sử. Chiếc mũ từng dãi nắng dầm mưa, từng cùng anh xé rào vọt tiến qua hàng vạn lớp dây thép gai để thọc sâu vào trái tim kẻ thù tại Điểm cao 507. Kỷ vật giản dị ấy không chỉ khắc chứa hình bóng một vị anh hùng vắn số, mà còn là bản hùng ca bất diệt kể cho muôn đời sau về một thế hệ đã hiến dâng những gì đẹp nhất của tuổi thanh xuân, đổi lấy nền độc lập, tự do trường tồn cho Tổ quốc yêu thương.