Bản lĩnh của người lính kiên trung

Sau chiến tranh, ông được điều về công tác tại Quân Khu 4 và được Đảng ủy Quân khu cử đi học tại Trường Đại học Tổng hợp Huế. Khi đó, ông đã ngoài 35 tuổi. Lớp Văn K5 ngày ấy, những sinh viên mười tám đôi mươi vẫn gọi ông bằng cái tên gần gũi: “bọ Triết”.

Ông Triết (thứ 4 từ trái sang) và tập thể lớp Văn K5 Trường Đại học Tổng hợp Huế.

Ngay trong năm đầu, ông đã được bầu vào Ban chấp hành Đảng ủy Trường Đại học Khoa học Huế. Với những hoạt động tích cực của ông, lớp Văn K5 trở thành hình mẫu lớp học xã hội chủ nghĩa đầu tiên của trường. Nhiều sinh viên được ông dìu dắt, bồi dưỡng để đứng vào hàng ngũ của Đảng. Ông cũng dùng những đồng lương ít ỏi của mình để giúp đỡ đồng hương trong trường.

Cuộc sống đời thường bình dị của ông Triết.

Bảo vệ thành công xuất sắc đề tài luận văn tốt nghiệp, dù được nhà trường giữ lại công tác, ông vẫn chọn màu áo lính. Ông trở về đơn vị với vai trò giảng viên Trường Đảng tại Cục Chính trị Quân khu 4.

Nhưng từ đây cũng bắt đầu giai đoạn đầy khó khăn, thử thách khi gia đình ông gặp biến cố lớn: người vợ đã đồng cam cộng khổ với ông lặng lẽ ra đi sau một thời gian dài chống chọi với bệnh tật.

Đều đặn mỗi tuần, trên chiếc xe đạp thồ, ông đi về với các con trên tuyến đường Vinh - Hà Tĩnh. Hơn 40 tuổi với 5 đứa con bơ vơ, đứa nhỏ nhất mới lên 2 - cảnh “gà trống nuôi con”, khốn khó trăm bề. Đơn vị, đồng đội sẻ chia, đùm bọc cha con ông đi qua những ngày gian khó.

Ngôi nhà nhỏ của ông là nơi mà cán bộ, chiến sỹ các đơn vị thường ghé thăm để được nghe kể chuyện thời chiến.

Sau này, ông được Bộ Tư lệnh Quân khu 4 đồng ý chuyển công tác về Hà Tĩnh. Trong vai trò Phó Chỉ huy trưởng, Chủ nhiệm Chính trị Huyện đội Cẩm Xuyên, ông đã rong ruổi khắp địa bàn huyện để xây dựng cụm tuyến an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu; chủ trì viết lịch sử các đảng bộ địa phương. Sau này, trong vai trò Đội trưởng Đội Xây dựng cơ sở - Phòng Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, ông đã góp phần quan trọng ổn định tình hình tại nhiều điểm nóng của Hà Tĩnh lúc bấy giờ.

Khi về hưu, ông sống cuộc đời bình dị, hưởng niềm vui tuổi già khi chứng kiến con cháu thành đạt, hiếu thảo. Ngôi nhà nhỏ của ông là địa chỉ mà cán bộ, chiến sỹ các đơn vị tìm đến để được nghe người lính già kiên trung kể về những năm tháng lịch sử hào hùng. Chính trị viên phó Tiểu đoàn 2 - Trung đoàn 841 Lưu Minh Thông chia sẻ: “Những câu chuyện của ông chứa đựng một phần lịch sử đấu tranh hào hùng của đất nước. Mỗi lần đến thăm ông, chúng tôi càng thấy bản thân phải nỗ lực tu dưỡng, rèn luyện nhiều hơn nữa để xứng đáng với những hy sinh, mất mát của thế hệ cha ông”.