Bản lĩnh Lê Hồng Tư: Từ pháp trường đến ngày chiến thắng

Bản lĩnh Lê Hồng Tư: Từ pháp trường đến ngày chiến thắng

1. Người thanh niên và bản án tử hình tuổi 27

Vào những năm đầu thập niên 60, Lê Hồng Tư là một trong những thủ lĩnh xuất sắc của phong trào học sinh, sinh viên Sài Gòn. Ông trực tiếp tham gia và chỉ đạo các cuộc bãi khóa, biểu tình chống Mỹ - Diệm.

Năm 1961, sau một vụ mưu sát đại sứ Mỹ không thành, ông bị bắt. Chính quyền Sài Gòn lúc bấy giờ muốn dùng ông để răn đe phong rào cách mạng nên đã đưa ông ra tòa án quân sự đặc biệt với bản án cao nhất: Tử hình.

2. Tiếng hô vang tại pháp trường

Câu chuyện nổi tiếng nhất về cụ Lê Hồng Tư chính là thái độ hiên ngang trước cái chết. Khi bị đưa ra tòa và tuyên án tử, ông không hề run sợ.

Lời kể lịch sử: Khi kẻ thù hỏi ông có muốn nói lời cuối cùng hoặc xin ân xá không, ông đã dõng dạc tuyên bố: "Tôi chỉ hối tiếc là chưa tiêu diệt hết bọn xâm lược và tay sai. Nếu còn sống, tôi sẽ còn tiếp tục chiến đấu!"

Vì sức ép của dư luận trong nước và quốc tế phản đối việc hành quyết một trí thức trẻ tuổi, bản án tử hình của ông được chuyển thành chung thân khổ sai và ông bị đày ra Côn Đảo.

3. "Địa ngục trần gian" và lòng trung kiên

13 năm tại Côn Đảo là 13 năm cụ Lê Hồng Tư phải chịu đựng những hình phạt tàn khốc nhất: từ chuồng cọp, hầm đá đến những trận đòn roi thấu xương.

Tại đây, cụ không chỉ giữ vững khí tiết mà còn cùng các đồng chí (như cố Chủ tịch nước Lê Đức Anh, cụ Phạm Hùng...) tổ chức các lớp học văn hóa, chính trị ngay trong ngục tối. Cụ dùng gạch vỡ viết lên nền đá, dùng kiến thức của mình để tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho những anh em tù nhân khác.

4. Cuộc đoàn tụ sau 13 năm cách biệt

Một câu chuyện xúc động khác trong đời cụ chính là mối tình với bà Nguyễn Thị Mỹ còn (cũng là một chiến sĩ cách mạng). Khi cụ bị bắt và tuyên án tử, bà vẫn một lòng chờ đợi. Suốt 13 năm cụ ở Côn Đảo, bà cũng bị tù đày qua nhiều nhà tù khác nhau.

Ngày 30/4/1975, khi Côn Đảo được giải phóng, cụ Lê Hồng Tư trở về đất liền trên chuyến tàu đầu tiên. Cuộc gặp gỡ giữa hai người tù chung tình sau hơn một thập kỷ xa cách, giữa ngày vui đại thắng, đã trở thành một trong những hình ảnh đẹp nhất của tình yêu trong chiến tranh.

Sau khi đất nước thống nhất, cụ Lê Hồng Tư từng giữ chức vụ Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM. Cho đến tận những năm tháng cuối đời, cụ vẫn là nhân chứng sống thường xuyên xuất hiện trong các buổi giao lưu với thế hệ trẻ, nhắc nhở về giá trị của độc lập và tự do phải đổi bằng máu xương.

Cụ là minh chứng sống cho câu nói: "Thân thể ở trong lao, tinh thần ở ngoài lao".