Bản lĩnh ngoại giao Việt Nam trên bàn đàm phán Paris (1968 – 1973)
Câu chuyện ghi lại diễn biến lịch sử có thực về quá trình tham gia Hội nghị Paris của Bà Nguyễn Thị Bình từ năm 1968 đến khi chính thức đặt bút ký Hiệp định Paris ngày 27/01/1973, thể hiện bản lĩnh kiên cường của nền ngoại giao Việt Nam.
Tháng 11 năm 1968, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt, Bà Nguyễn Thị Bình được Bộ Chính trị và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam cử sang Paris làm Trưởng đoàn đàm phán tham dự Hội nghị Paris về Việt Nam. Tháng 6 năm 1969, khi Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập, bà được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao kiêm Trưởng đoàn đàm phán tại Hội nghị.
Trong suốt các phiên họp công khai tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Kléber cũng như các cuộc họp báo quốc tế từ năm 1968 đến năm 1972, Bà Nguyễn Thị Bình đã đối mặt với áp lực rất lớn từ truyền thông phương Tây và giới chức ngoại giao Mỹ. Trong các buổi họp báo, bà kiên quyết bác bỏ các luận điệu vu khống của đối phương, khẳng định lập trường chính nghĩa: Mỹ phải rút toàn bộ quân đội và căn cứ quân sự khỏi miền Nam, tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam.
Tại cuộc họp báo năm 1969, khi các phóng viên phương Tây đặt câu hỏi xoáy sâu về sự có mặt của lực lượng vũ trang miền Bắc ở miền Nam, Bà Nguyễn Thị Bình đã trả lời đanh thép: 'Dân tộc Việt Nam là một, người Việt Nam ở bất kỳ đâu trên đất nước Việt Nam đều có nghĩa vụ và quyền lợi tham gia chống giặc ngoại xâm để bảo vệ Tổ quốc.' Tuyên bố này đã nhận được sự đồng tình mạnh mẽ của dư luận và các phong trào phản chiến trên toàn thế giới.
Trải qua gần 5 năm đàm phán gian khổ với 175 phiên họp công khai và nhiều cuộc tiếp xúc, ngày 27 tháng 01 năm 1973, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Kléber (Paris), Bà Nguyễn Thị Bình đã đại diện cho Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, cùng đại diện 3 bên còn lại chính thức đặt bút ký vào Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
Sự kiện ký kết Hiệp định Paris năm 1973 là một mốc son chói lọi trong lịch sử ngoại giao Việt Nam, buộc Mỹ phải cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, rút toàn bộ quân Mỹ và quân đồng minh về nước, tạo tiền đề quyết định cho Đại thắng mùa Xuân năm 1975.
6. Tài liệu tham khảo
1. Hồi ký 'Gia đình, Bè bạn và Đất nước' – Nguyễn Thị Bình, NXB Tri thức (2012).
2. Lịch sử Ngoại giao Việt Nam 1945 – 1975, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.
3. Văn kiện Hội nghị Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (1968 – 1973).
