Bản Lĩnh Người Chỉ Huy Trong Ngày Phá Xiềng Tại Thủ Đô

hi nhắc đến những câu chuyện lịch sử hào hùng của Thủ đô, người ta không thể không kể về Đại tướng Nguyễn Quyết (tên thật là Nguyễn Tiến Văn), vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, người đã có quyết định cân não thay đổi cục diện lịch sử tại Hà Nội năm 1945.

Một trong những câu chuyện ly kỳ và bản lĩnh nhất về ông chính là trận đấu trí giành chính quyền tại Hà Nội khi ông mới bước sang tuổi 23.

Chàng trai 23 tuổi đối đầu một vạn quân Nhật

Tháng 8 năm 1945, bầu không khí tại Hà Nội căng thẳng như một dây đàn chực đứt. Lệnh Tổng khởi nghĩa từ Trung ương chưa kịp về tới nơi do giao thông liên lạc bị cắt đứt. Lúc này, Triều đình nhà Nguyễn và chính phủ Trần Trọng Kim lung lay tận gốc rễ, nhưng tại Hà Nội vẫn còn hơn một vạn quân Nhật với đầy đủ xe tăng, đại bác và vũ khí hạng nặng đang đồn trú.

Đối mặt với khối thép khổng lồ ấy, Nguyễn Quyết khi đó là Bí thư Thành ủy Hà Nội, trong tay chỉ có hơn 700 tự vệ chiến đấu cùng vũ khí vô cùng thô sơ: dao găm, mã tấu, và vài khẩu súng trường cũ.

Nếu chờ đợi mệnh lệnh từ cấp trên thì thời cơ vàng sẽ vụt mất. Nhưng nếu hành động sai một li, máu của đồng bào và chiến sĩ sẽ nhuộm đỏ Thủ đô dưới họng súng của quân Nhật. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, chàng thanh niên 23 tuổi Nguyễn Quyết đã đưa ra một quyết định lịch sử: Chủ động khởi nghĩa, vừa đánh vừa đàm.

Quyết định cân não tại trại Bảo an binh

Ngày 19/8/1945, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, hàng vạn quần chúng nhân dân đổ ra đường chiếm các cơ quan đầu não. Khi lực lượng ta tiến vào chiếm trại Bảo an binh (tại phố Hàng Bài ngày nay), tình huống nguy cấp xuất hiện:

Chùm ảnh tư liệu

Ảnh tư liệu của bài viết.

Quân Nhật bất ngờ điều xe tăng và bộ binh đến bao vây, chĩa thẳng nòng pháo vào lực lượng tự vệ và quần chúng nhân dân, yêu cầu ta tước vũ khí và rút lui. Tình thế căng thẳng đến nghẹt thở, chỉ một tiếng súng nổ cướp cò cũng có thể châm ngòi cho một cuộc thảm sát.

Nhận được tin, Nguyễn Quyết lập tức đến ngay hiện trường. Thay vì chọn giải pháp rút lui hay nổ súng đối đầu trực diện, ông đã chọn giải pháp đấu trí chính trị độc lập. Ông hiên ngang bước qua làn ranh giới, trực tiếp gặp chỉ huy quân Nhật để thương thuyết.

Bằng sự điềm tĩnh và lập luận sắc bén, ông tuyên bố:

"Chúng tôi chỉ lật đổ chính quyền bù nhìn thân Nhật để giành lại độc lập cho nước nhà, không hề có ý định chống lại quân đội Nhật. Nếu các ông nổ súng, hàng vạn nhân dân Hà Nội sẽ liều chết và quân Nhật cũng sẽ chịu tổn thất nặng nề trước khi Đồng minh vào giải giáp."

Sự quyết đoán và khí phách của vị chỉ huy trẻ tuổi đã làm dao động tinh thần quân Nhật. Sau vài giờ thương thuyết căng thẳng, lính Nhật đồng ý rút xe tăng về doanh trại, chấp nhận giữ thế trung lập và không can thiệp vào công việc của Việt Minh. Trại Bảo an binh được tiếp quản trọn vẹn mà không tốn một giọt máu.

Vẻ vang một đời phụng sự

Quyết định táo bạo mang tính nhạy bén chính trị của Nguyễn Quyết ngày hôm đó đã bảo vệ an toàn cho lực lượng cách mạng, giúp Hà Nội giành chính quyền thắng lợi hoàn toàn, tạo tiếng vang lớn cổ vũ cho cả nước đứng lên.

Sau cách mạng, ông tiếp tục dấn thân vào hai cuộc kháng chiến trường kỳ, đảm nhận nhiều chức vụ tối cao như Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Đến cuối đời, vị Đại tướng kiên trung ấy đã sống một cuộc đời trọn vẹn 102 năm tuổi đời, để lại một tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm, sự mưu trí và bản lĩnh chèo lái lịch sử