BẢN LĨNH TRÊN CHIẾN TRƯỜNG HÀ- NAM- NINH

Mùa hè năm 1951, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân ta mở Chiến dịch Quang Trung, còn được gọi là Chiến dịch Hà – Nam – Ninh, diễn ra từ 28/5 đến 20/6/1951 trên địa bàn các tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Đây là một chiến dịch tiến công quan trọng của quân đội ta nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, phá thế kìm kẹp, mở rộng vùng căn cứ và tạo điều kiện phát triển lực lượng kháng chiến. Trong chiến dịch ấy, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đã bước vào trận đánh với quyết tâm cao, tạo nên một chương đáng nhớ trong lịch sử kháng chiến chống Pháp.

Những người lính tham gia Chiến dịch Quang Trung phần lớn còn rất trẻ. Họ đến từ nhiều vùng quê khác nhau, có người vừa rời mái nhà, có người đã trải qua những chiến dịch trước đó. Nhưng khi tập hợp dưới lá cờ của Quân đội nhân dân Việt Nam, tất cả cùng chung một mục tiêu: đánh địch, bảo vệ nhân dân và mở rộng vùng tự do. Trong những ngày chuẩn bị chiến dịch, bộ đội phải hành quân bí mật, vượt qua những con đường làng, đồng ruộng và sông ngòi để tiến vào khu vực tác chiến. Công tác chuẩn bị phải được giữ bí mật tuyệt đối vì quân Pháp có hệ thống đồn bốt và lực lượng cơ động khá mạnh.

Đêm 28/5/1951, chiến dịch chính thức bắt đầu. Quân ta đồng loạt tiến công nhiều vị trí của địch. Những tiếng súng đầu tiên vang lên giữa đồng bằng Bắc Bộ báo hiệu một cuộc chiến đấu mới. Các chiến sĩ bộ binh, công binh, pháo binh và các lực lượng phối hợp lần lượt áp sát mục tiêu. Trong điều kiện địa hình đồng bằng, hệ thống đồn bốt của địch nằm xen giữa các làng mạc, việc tiến công đòi hỏi bộ đội phải hết sức mưu trí, bí mật và kiên trì.

Một trong những trận đánh tiêu biểu của chiến dịch là cuộc tiến công vào Phủ Lý. Đây là vị trí quan trọng của địch, có hệ thống phòng thủ tương đối mạnh. Các chiến sĩ ta phải vượt qua nhiều tuyến phòng thủ, tiến sát mục tiêu và tổ chức đánh địch trong điều kiện hỏa lực đối phương vẫn còn mạnh. Mỗi bước tiến đều phải trả giá bằng mồ hôi và máu. Những người lính hiểu rằng phía sau mình là đồng đội và nhân dân, phía trước là nhiệm vụ được giao; vì vậy, dù bị thương, nhiều chiến sĩ vẫn cố gắng giữ vững vị trí chiến đấu.

Trong chiến dịch, bộ đội ta cũng tiến công nhiều vị trí khác trên địa bàn Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Mỗi trận đánh có một hoàn cảnh khác nhau, nhưng điểm chung là tinh thần chiến đấu bền bỉ. Có những đơn vị phải hành quân trong đêm, vượt qua những vùng bị địch kiểm soát để bất ngờ đánh vào vị trí phòng thủ. Có những chiến sĩ phải chiến đấu liên tục trong nhiều giờ, vừa chống trả hỏa lực địch vừa tìm cách áp sát mục tiêu. Chính sự dũng cảm và khả năng phối hợp giữa các lực lượng đã giúp quân ta tạo được sức ép lớn lên hệ thống phòng thủ của đối phương.

Đằng sau những trận đánh ấy còn là hình ảnh của những người lính vô danh. Họ không phải ai cũng được ghi tên trong sử sách, nhưng từng người đều góp một phần vào chiến thắng chung. Có người làm nhiệm vụ trinh sát, lặng lẽ tiếp cận trận địa địch để nắm tình hình. Có người vận chuyển đạn dược dưới làn bom. Có chiến sĩ cứu thương đưa đồng đội bị thương ra khỏi trận địa. Có những người lính nằm lại giữa chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ. Chính những con người bình dị ấy đã tạo nên sức mạnh của cuộc kháng chiến.

Một điểm đáng chú ý của Chiến dịch Quang Trung là sự phối hợp giữa lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương. Người dân Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình đã góp sức vận chuyển lương thực, tải thương, dẫn đường, bảo vệ cán bộ và hỗ trợ bộ đội. Những con đường làng, bờ tre, dòng sông và cánh đồng trở thành một phần của chiến trường. Nhân dân vừa sản xuất, vừa phục vụ kháng chiến, tạo nên hậu phương ngay giữa vùng địch kiểm soát. Đó chính là sức mạnh đặc biệt của chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Sau gần một tháng chiến đấu, đến ngày 20/6/1951, Chiến dịch Quang Trung kết thúc. Quân ta đã đạt được một số mục tiêu quan trọng, tiêu diệt và làm tan rã một bộ phận lực lượng địch, phá vỡ một số vị trí phòng thủ, mở rộng vùng kiểm soát và tạo điều kiện cho phong trào kháng chiến ở đồng bằng Bắc Bộ phát triển. Tuy chiến dịch cũng bộc lộ những hạn chế và tổn thất, nhưng qua đó quân đội ta tiếp tục tích lũy kinh nghiệm về tổ chức chiến dịch, hiệp đồng lực lượng và tác chiến ở địa hình đồng bằng.

Chiến tích lớn nhất của những người chiến sĩ Chiến dịch Quang Trung không chỉ nằm ở số đồn bốt bị đánh chiếm hay số quân địch bị tiêu diệt. Đó còn là việc họ đã dám bước vào một chiến trường có hệ thống phòng thủ dày đặc, kiên trì chiến đấu trong điều kiện khó khăn và góp phần làm thay đổi cục diện cuộc kháng chiến tại vùng Hà – Nam – Ninh. Mỗi trận đánh, mỗi bước tiến của bộ đội đều tạo thêm niềm tin cho nhân dân và chứng minh rằng lực lượng kháng chiến ngày càng trưởng thành.

Nhìn lại Chiến dịch Quang Trung năm 1951, điều khiến người đời sau xúc động nhất chính là hình ảnh những người lính mang trên vai ba lô đơn sơ nhưng mang trong tim một quyết tâm lớn lao. Họ rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ, đi qua những đêm hành quân, những trận đánh khốc liệt và những mất mát không thể kể hết. Nhiều người đã trở về, nhưng cũng có những người mãi mãi nằm lại trên mảnh đất Hà – Nam – Ninh. Tất cả đã góp phần viết nên lịch sử bằng chính tuổi trẻ của mình.

Chiến dịch Quang Trung là một dấu mốc quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Pháp, còn những người chiến sĩ tham gia chiến dịch chính là những người đã trực tiếp làm nên dấu mốc ấy. Tên tuổi của nhiều người có thể không được lưu truyền rộng rãi, nhưng sự hy sinh và cống hiến của họ vẫn nằm trong ký ức của quê hương. Nhờ những thế hệ đã chiến đấu trong gian khổ, con đường đi đến những thắng lợi lớn hơn của cuộc kháng chiến, mà đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, ngày càng được mở rộng.