Bản lĩnh và nghĩa tình của những chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị

Ngày 30/3/1972, ta nổ súng mở màn chiến dịch giải phóng Quảng Trị. Chỉ sau 32 ngày tiến công thần tốc, quân ta giải phóng hoàn toàn địa bàn, phá vỡ tuyến phòng thủ McNamara. Song ngay sau đó, địch gom lực lượng lớn gồm sư đoàn dù, thủy quân lục chiến, thiết giáp, pháo binh, không quân, kết hợp B52 và hạm đội ngoài khơi mở chiến dịch “Lam Sơn 72” nhằm chiếm lại Quảng Trị.Giữa vòng vây địch và bom đạn, quân ta chuyển sang phòng ngự, tổ chức thế trận giữ Thị xã và Thành cổ. Sáu sư đoàn chủ lực cùng các lực lượng đặc công, công binh, pháo binh, phòng không, dân quân... của ta bám trụ từng ụ chiến đấu. Trong đội hình ấy có hàng nghìn chiến sĩ Hưng Yên và Thái Bình, những người đã viết nên trang sử bi tráng nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.Từ ngày 28/6 đến 16/9/1972, địch trút xuống Quảng Trị 328.000 tấn bom đạn, tương đương 7 quả bom nguyên tử. Bình quân mỗi chiến sĩ phải hứng chịu 15 - 16 tấn bom đạn. Hơn 100 người hy sinh mỗi ngày; có đêm vượt sông Thạch Hãn, 100 người đi chỉ 60 người về. Mảnh đất nhỏ ven sông rung chuyển như động đất. Phó Tổng thống Mỹ khi thị sát từng thốt lên: “Không thể hiểu nổi vì sao họ còn sống được ở đó”.Trong điều kiện ngặt nghèo ấy, quân ta vẫn bám trụ, tiêu diệt 26.400 tên địch, đánh thiệt hại nặng hai sư đoàn chủ lực của đối phương, phá hủy 349 xe tăng, thiết giáp, bắn rơi 205 máy bay; giữ được phần lớn vùng giải phóng Quảng Trị, tạo thế cho miền Nam mở rộng vùng kiểm soát, buộc Mỹ ký Hiệp định Paris. Thành cổ trở thành mốc son của lòng quả cảm Việt Nam. Giữa tọa độ lửa ấy, Hưng Yên (cũ) có gần 500 chiến sĩ, Thái Bình (cũ) có 815 chiến sĩ đã không bao giờ trở về. Họ nằm lại giữa trận địa bom đạn để cho đất nước có mùa xuân thống nhất.

Tỏa sáng bản lĩnh

Hòa bình lập lại, những người lính Thành cổ trở về với cơ thể đầy thương tích, nhiều người là thương binh, bệnh binh, nạn nhân chất độc da cam và cả sự bản lĩnh người lính chiến kiên cường, sáng tạo và ý chí không chịu khuất phục khi bước vào mặt trận mới - xóa đói giảm nghèo, vươn lên làm giàu. Từ năm 2013, Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 được thành lập ở Hưng Yên và Thái Bình cũ. Tính đến tháng 11/2025, toàn tỉnh Hưng Yên có 3.009 hội viên, sinh hoạt tại 159 chi hội cơ sở. Nhiều người trở thành chủ kinh tế hộ, chủ trang trại, chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đóng góp ngân sách hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Tiêu biểu là đồng chí Nguyễn Quang Tiệp, Phó Chủ tịch Chi hội huyện Quỳnh Phụ (Thái Bình cũ), chủ doanh nghiệp tư nhân, nhiều năm liền dùng kinh phí cá nhân tặng quà cho hội viên, gia đình liệt sĩ và hỗ trợ toàn bộ chi phí xe cộ cho đoàn hội viên về thăm lại chiến trường xưa.Trên mặt trận chính trị - xã hội, các cựu chiến sĩ Thành cổ luôn là lực lượng nòng cốt. Ở Hưng Yên cũ, có 79 đồng chí giữ chức bí thư, phó bí thư chi bộ, trưởng thôn và cán bộ đoàn thể; ở Thái Bình cũ có 246 hội viên giữ vị trí lãnh đạo cơ sở. Họ gương mẫu đi đầu trong phong trào xây dựng nông thôn mới, khu dân cư văn hóa, xây dựng chính quyền cơ sở trong sạch, vững mạnh. Nhiều năm liền, 100% hội viên chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, không có trường hợp phải xử lý kỷ luật. Khi đất nước sắp xếp đơn vị hành chính, hợp nhất Hưng Yên - Thái Bình thành tỉnh Hưng Yên mới từ ngày 1/7/2025, các cựu chiến sĩ Thành cổ tiếp tục đóng vai trò quan trọng giữ ổn định chính trị - xã hội, góp phần vận hành thông suốt chính quyền địa phương 2 cấp và tạo đồng thuận trong Nhân dân.Tình đồng đội của người chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị từ chiến trường năm xưa tiếp tục được gìn giữ bằng những nghĩa cử thấm đẫm nhân văn hôm nay. Trong 12 năm qua, Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 Hưng Yên (cũ) đã tặng hàng nghìn suất quà, thăm hỏi hàng trăm trường hợp thân nhân liệt sĩ, hỗ trợ xây mới và sửa chữa 15 ngôi nhà, tặng 35 sổ tiết kiệm, cùng 250 ngày công cho hội viên khó khăn. Hội đã phối hợp đưa 49 hài cốt liệt sĩ từ Quảng Trị về quê, cung cấp thông tin về 25 phần mộ. Ở Thái Bình (cũ), riêng trong 5 năm qua, Hội xây dựng 15 nhà “Ấm tình đồng đội” trị giá 780 triệu đồng, tặng 35 xe lăn, mỗi dịp Tết hỗ trợ 10-20 hội viên khó khăn. Nhiều hội viên lặn lội tìm mộ đồng đội; nổi bật có các đồng chí Tăng Văn Hiển, Phạm Xuân Tởi đã đưa hơn 30 hài cốt liệt sĩ về quê nhà an nghỉ. Mỗi năm, hàng nghìn lượt hội viên trở lại chiến trường xưa, tổ chức thắp hương tại Nghĩa trang Trường Sơn, Đường 9, Thành cổ, thả hoa đăng trên dòng Thạch Hãn tưởng nhớ đồng đội.Khát vọng vươn mình cùng dân tộcNgày 1/7/2025, Hưng Yên và Thái Bình chính thức hợp nhất thành tỉnh Hưng Yên mới. Cùng với cả nước bước vào cuộc sắp xếp đơn vị hành chính, Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 của hai tỉnh cũng thực hiện sáp nhập, kiện toàn tổ chức theo Quyết định số 1229/QĐ-UBND ngày 2/10/2025 của UBND tỉnh. Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 của Hội không chỉ là cuộc gặp mặt nghĩa tình, mà còn là lời hứa với đồng đội đã ngã xuống và với thế hệ hôm nay. Những cựu chiến binh Thành cổ Quảng Trị trong tỉnh cùng nhau xây dựng tổ chức Hội đoàn kết, kỷ cương, nghĩa tình, chất lượng, hiệu quả; giữ vững bản lĩnh chính trị; tiếp tục phát huy truyền thống anh dũng, kiên cường; tham gia thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ I, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Thành cổ gương mẫu, là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ.Những người lính bước ra từ mùa hè đỏ lửa năm 1972 hôm nay sức khỏe không còn mạnh mẽ nhưng trong họ vẫn cháy lên niềm tin và khát vọng tiếp tục cống hiến cho quê hương trên mặt trận mới: Mặt trận xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời bình, xây dựng một Hưng Yên giàu đẹp, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc. Họ tiếp tục chiến đấu bằng trí tuệ, nhân ái và trách nhiệm góp phần cùng quê hương, đất nước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc như cách họ từng chiến đấu vì Tổ quốc hơn nửa thế kỷ trước.NGUYỄN QUANG TIỆPChủ tịch Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 tỉnh Hưng Yên