BẢN NHẬT KÝ CÓ LỬA VÀ KHÁT VỌNG TUỔI ĐÔI MƯƠI

Đứng giữa khuôn viên Bệnh xá Đặng Thùy Trâm ở xã Phổ Cường, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi trong một ngày tháng Tám đầy nắng, tôi cứ ngẩn ngơ nhìn mãi vào bức di ảnh của một người con gái có nụ cười rạng rỡ. Đó là Bác sĩ – Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm. Lịch sử mảnh đất miền Trung anh hùng không chỉ được ghi lại bằng những chiến công, mà với tôi, nó còn được lưu giữ trọn vẹn trong một kỷ vật thiêng liêng: Cuốn nhật ký thời chiến.

Năm 1966, cô gái Hà Nội 24 tuổi vượt Trường Sơn vào chiến trường Đức Phổ. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, giữa những ca mổ dưới hầm đất thiếu thốn đủ bề, chị vẫn nắn nót ghi lại thế giới nội tâm của mình vào hai cuốn sổ tay nhỏ. Thay vì những lời hô hào to tát, trang nhật ký hiện lên hình ảnh một người trí thức trẻ với những động lực tâm lý bên trong vô cùng chân thật. Chị viết: "Đời người phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố". Chị khao khát tình yêu thương, nhớ quay quắt góc phố Hà Nội, và cũng có những phút giây trăn trở, yếu đuối rất đỗi con người. Chính những "chi tiết đời thường" ấy lại làm bừng sáng lên một lý tưởng cống hiến mãnh liệt.

Có một chi tiết về kỷ vật ấy luôn khiến tôi ám ảnh. Năm 1970, chị ngã xuống ở tuổi 27. Cuốn sổ tay dính máu rơi vào tay một sĩ quan tình báo Mỹ là Frederic Whitehurst. Khi ông định ném cuốn sổ vào đống lửa, người thông dịch viên đã cản lại: "Đừng đốt, bản thân trong nó đã có lửa!". Ngọn lửa ấy không phải là lửa vật lý. Đó là ngọn lửa của tình yêu nước, của khát vọng hòa bình và lý tưởng thanh niên cháy rực trong trái tim người nữ bác sĩ.

Là một sinh viên đang sống trong thời bình, được ngồi trên những giảng đường tiện nghi, tự do khám phá và phát triển bản thân, tôi không khỏi nghẹn ngào khi đối chiếu thanh xuân của mình với thanh xuân của chị. Tuổi thanh xuân của chị là những ngày băng rừng lội suối, là việc kìm nén những khao khát cá nhân để sống vì cái chung. Sự bình yên và không gian học tập mà chúng tôi có hôm nay chính là thành quả được đánh đổi bằng máu và nước mắt của chị cùng biết bao thế hệ cha anh đi trước.

Khép lại những trang giấy ố vàng của người nữ anh hùng, tôi nhận ra bài học sâu sắc về sự tiếp nối. Chúng ta không chỉ rưng rưng vinh danh quá khứ, mà phải biến lòng biết ơn đó thành hành động thực tế. Ngọn lửa từ cuốn sổ nhỏ ở chiến trường Đức Phổ năm xưa vẫn đang rực cháy, truyền cho thế hệ sinh viên chúng tôi một khát vọng sống, học tập và cống hiến hết mình.

“Kể lại một câu chuyện – Gìn giữ một ký ức – Tiếp nối một thế hệ”. Câu chuyện về Đặng Thùy Trâm nhắc nhở tôi rằng: Lịch sử không hề xa xôi mà luôn sống động, trở thành ngọn đuốc soi đường cho những người trẻ tự tin bước về phía trước.