Bàn tay đặt lên vai người cha

Trung tá Đoàn Huy Toàn sinh năm 1972, cựu thanh niên xung phong đang sinh sống tại TDP Mỹ Ca, phường Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.

Năm 1975, ông mới ba tuổi.

Ông không có ký ức rõ ràng về ngày đất nước thống nhất.

Nhưng ông có một kho ký ức khác: những câu chuyện cha kể.

Cha ông thường kể về những năm tháng khó khăn, về những người đã đi qua chiến tranh và về những điều mà một thế hệ phải đánh đổi để có được cuộc sống bình yên.

Toàn lớn lên từ những câu chuyện ấy.

Năm 1979, ông bảy tuổi.

Những tin tức về biên giới khiến cha ông thường xuyên theo dõi thời sự.

Toàn chưa hiểu hết.

Nhưng ông nhớ có những buổi tối cha ngồi rất lâu, đôi mắt hướng về phía chiếc radio.

Năm 1988, Toàn mười sáu tuổi.

Những câu chuyện về biển đảo bắt đầu có ý nghĩa rõ hơn.

Ông nhận ra rằng Tổ quốc không chỉ là nơi mình đang sống.

Tổ quốc còn là những vùng đất, vùng biển xa xôi mà nhiều người đang làm nhiệm vụ.

Tuổi trẻ của Toàn cũng gắn với thời kỳ đổi mới.

Đất nước thay đổi.

Những cơ hội mới xuất hiện.

Ông bước vào cuộc sống trưởng thành với suy nghĩ rằng thế hệ mình phải tiếp tục những gì thế hệ trước đã bắt đầu.

Có một ký ức đặc biệt mà Toàn luôn nhớ.

Đó là lần cuối ông còn đủ trẻ để nắm tay cha đi trên con đường quê.

Cha khi ấy đã già.

Bước chân chậm.

Toàn đi bên cạnh.

Có lúc cha mệt, ông đưa tay đặt lên vai cha.

Chỉ một cử chỉ rất nhỏ.

Nhưng sau này, mỗi khi nhớ lại, Toàn thấy đó là một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất đời mình.

Ngày nhỏ, ông từng được cha dắt đi.

Khi trưởng thành, ông bắt đầu dìu cha.

Thời gian đã đổi vị trí của hai người.

Những năm sau đó, cha không còn nữa.

Toàn vẫn thường trở về quê.

Con đường cũ đã thay đổi.

Những ngôi nhà mới mọc lên.

Những đứa trẻ chạy chơi trên đường.

Ông đi chậm lại ở nơi ngày trước từng đặt tay lên vai cha.

Có một khoảnh khắc, ông tưởng như vẫn nghe thấy tiếng cha.

Không phải một lời nói cụ thể.

Chỉ là cảm giác thân thuộc của một người đã từng ở đó.

Toàn hiểu rằng lịch sử của một đất nước không chỉ được tạo nên bởi những sự kiện lớn.

Nó còn được nối tiếp qua từng gia đình.

Cha truyền cho con ký ức.

Con truyền lại cho cháu.

Một thế hệ kể cho thế hệ sau nghe về những năm tháng mình từng sống.

Để những người sinh ra trong hòa bình hiểu rằng sự bình yên hôm nay không phải tự nhiên mà có.

Và để những người đang sống biết trân trọng hiện tại hơn.

Toàn đứng trên con đường quê.

Gió cuối năm thổi qua.

Ông đặt tay lên vai con mình.

Động tác ấy khiến ông bất chợt nhớ cha.

Ông hiểu rằng vòng đời của ký ức vẫn đang tiếp tục.

Ngày trước, cha đặt tay lên vai ông.

Sau này, ông đặt tay lên vai con.

Một cử chỉ giản dị, nhưng chứa trong đó tình yêu của nhiều thế hệ.

Toàn bước tiếp.

Phía trước là con đường của những người trẻ.

Phía sau là những năm tháng của cha ông.

Còn ở giữa là ông – một con người được sinh ra từ ký ức, lớn lên trong hòa bình và có trách nhiệm trao lại cho thế hệ sau những câu chuyện không được phép lãng quên.

Bởi thời gian có thể làm phai màu những bức ảnh, làm cũ những vật dụng và xóa đi nhiều dấu chân.

Nhưng nếu còn người kể, còn người nhớ, thì những năm tháng “thời hoa lửa” vẫn sẽ còn một nơi để trở về.