BÀN THỜ LẬP VỘI TRONG CHIẾN TRANH

Trong những năm chiến tranh, làng tôi có nhiều bàn thờ được lập vội. Có bàn thờ dựng ngay góc nhà, có bàn thờ chỉ là chiếc bàn gỗ nhỏ kê sát tường. Không có đủ ảnh, không có đủ hương hoa, nhưng ai cũng hiểu, đó là nơi gia đình gửi gắm nỗi đau và lòng tưởng nhớ.

Nhà bác hàng xóm lập bàn thờ cho con trai bác chỉ sau một đêm nhận giấy báo tử. Hôm ấy, bom còn nổ ở ngoài xa. Bác trai đi mượn chiếc bàn, bác gái lấy tạm bát hương cũ. Mọi thứ diễn ra vội vàng, như thể sợ chiến tranh không cho phép người ta đau buồn lâu.

Tôi còn nhớ rõ ánh mắt bác gái khi thắp nén hương đầu tiên. Không khóc thành tiếng, chỉ cúi đầu rất lâu. Trong làng, người ta đến thắp hương, đứng lặng một lúc rồi lại vội vã về nhà, vì còn phải tránh máy bay.

Chiến tranh không cho phép những tang lễ trọn vẹn. Nhiều người ra đi mà không có ngày đưa tiễn đúng nghĩa. Bàn thờ lập vội trở thành nơi duy nhất để người sống nói lời từ biệt.

Gia đình tôi cũng từng chuẩn bị tinh thần cho điều ấy. Có những lúc lâu không nhận được tin từ tôi, mẹ đã lặng lẽ dọn sẵn một góc nhà. Tôi biết điều đó sau khi trở về. Mẹ bảo: “Mẹ chuẩn bị để nếu xấu nhất xảy ra, con vẫn có chỗ trong nhà.”

Những bàn thờ lập vội trong chiến tranh là hình ảnh không ai muốn nhớ, nhưng không thể quên. Nó nhắc chúng ta rằng, phía sau mỗi chiến thắng là biết bao gia đình phải học cách chịu đựng mất mát trong im lặng.