Bán thóc lấy tiền công tác để không tốn một đồng quỹ Đảng

Có một câu chuyện nhỏ nhưng cảm động về Nguyễn Lương Bằng trong thời gian ông bị giam tại nhà tù Hỏa Lò: khi anh em tù chính trị có được một số tiền do người nhà gửi vào và giao cho ông quản lý, trước khi tổ chức vượt ngục, ông đã chia hết số tiền đó cùng quần áo, thuốc men cho những đồng đội đang chuẩn bị vượt ngục, còn bản thân mình không giữ lại một đồng nào, thể hiện rõ đức tính liêm khiết mà ông theo đuổi suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình.

Tháng 8 năm 1943, tổ chức Đảng trong nhà tù Sơn La đã bố trí cho ông vượt ngục thành công lần thứ hai, ông về ở ẩn và hoạt động tại làng Vạn Phúc, Hà Đông. Tại đây, ông gặp đồng chí Hoàng Văn Thụ, khi đó là Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đảng, để nhận nhiệm vụ mới. Ông được Đảng chỉ định làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương, phụ trách công tác tài chính và công tác binh vận của Đảng. Khi chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa, ông còn là một trong 5 thành viên Ban Thường trực của Ủy ban Dân tộc Giải phóng do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Trong nhiều năm sau đó, khi đảm nhiệm các chức vụ quan trọng như Tổng Giám đốc Ngân hàng Quốc gia Việt Nam, Đại sứ đầu tiên của Việt Nam tại Liên Xô giai đoạn 1952-1956, rồi Trưởng ban Kiểm tra Trung ương, Tổng Thanh tra Chính phủ và Phó Chủ tịch nước từ 1969 đến 1979, ông vẫn tiếp tục chắt chiu từng đồng để bổ sung vào quỹ Đảng. Có những lần đi công tác, ông không dùng tiền của Đảng mà bí mật về quê bán thóc để lấy tiền đi đường. Ông qua đời năm 1979, để lại một di sản đạo đức cách mạng mà nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên Việt Nam sau này vẫn tiếp tục noi theo.