Bản tình ca trên chiếc xe lăn

Bản tình ca trên chiếc xe lăn

Chúng tôi về thăm xóm Quang Phú, xã Mai Phụ vào một ngày hạ đỏ lửa. Hà Tĩnh đón chúng tôi bằng cái nắng cháy da người, thứ nắng như muốn vắt kiệt chút hơi ẩm cuối cùng của vạn vật. Gió Lào từ bên kia dãy Trường Sơn tràn về hầm hập như quạt lửa, thổi rát mặt và cuốn theo lớp bụi mờ mịt trên những con đường làng bỏng rát. Giữa mảnh đất miền Trung cằn cỗi, nơi sỏi đá cũng phải oằn mình chịu trận, ngôi nhà của bác thương binh Phan Hồng Ý hiện ra đầy khiêm nhường. Đó là một ngôi nhà cấp bốn đơn sơ, cũ kỹ, mái ngói đã chuyển sang màu nâu sẫm của sương gió, những mảng tường vôi loang lổ vết rạn chân chim như minh chứng cho bao mùa bão nổi đi qua vùng đất này.

Ngôi nhà, vườn cây của bác Ý

Bước qua ngưỡng cửa gỗ đã mòn vẹt, tôi ngỡ như mình vừa bước vào một bảo tàng thu nhỏ của ký ức. Gian phòng khách nhỏ hẹp nhưng ngăn nắp đến lạ kỳ, ướp đẫm mùi thơm của lúa mới phơi ngoài sân. Thứ đầu tiên chạm vào thị giác chính là mảng tường chính giữa – nơi được bác Ý trân trọng coi là “trái tim” của ngôi nhà. Trên bức tường vôi trắng ấy, vị trí cao nhất dành cho tấm ảnh Bác Hồ, ngay phía dưới là những tấm huân, huy chương đỏ thắm được lồng khung kính cẩn thận. Những ngôi sao vàng lấp lánh trên nền vải đỏ như thầm kể về một thời hoa lửa oanh liệt, về những huân huy chương chiến công mà bác đã đổi bằng cả máu thịt. Cạnh đó, chiếc bình tông móp méo và chiếc mũ cối sờn vành treo lặng lẽ, như những "người bạn đường" cũ vẫn đang canh giữ giấc ngủ bình yên cho người lính già.

Nhấp một ngụm trà xanh đặc sánh, chát đắng đầu lưỡi nhưng ngọt hậu, chúng tôi lặng yên nghe bác Ý kể chuyện. Giọng bác trầm đục, đưa tôi ngược dòng thời gian về một trận đánh khốc liệt vào giai đoạn cam go nhất của cuộc chiến tại chiến trường Sa Đéc - Đồng Tháp. Khi ấy, đơn vị của bác bị rơi vào vòng vây hỏa lực dữ dội. Tiếng pháo gầm rú xé toác không gian, khói súng mịt mù che lấp cả ánh mặt trời. Giữa ranh giới mỏng manh của sự sống và cái chết, bác Ý vẫn hiên ngang tay súng, quyết không lùi bước để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng. Vào tháng giêng năm 1973, một tiếng nổ kinh hoàng vang lên ngay sát cạnh, mặt đất chao đảo rồi đổ sụp. Một mảnh đạn pháo tai nghiệt đã găm thẳng vào đôi chân bác. Cơn đau xé tâm can ập đến, máu đỏ thắm nhuộm nhòe màu áo cỏ úa. Bác ngất đi khi tỉnh lại, đôi chân ấy đã bị dập nát.

Ngày trở về quê hương Mai Phụ với đôi chân thương tật, bác Ý đã từng trải qua những tháng ngày sống trong mặc cảm. Nhưng rồi, chính tình yêu và sự hy sinh thầm lặng của bà Nguyễn Thị Lý – người vợ tào khang – đã trở thành ánh sáng đời bác. Nhìn bàn tay vợ gầy guộc tần tảo, bác tự nhủ mình không thể gục ngã. Bác bắt đầu học cách điều khiển chiếc xe lăn, biến nó thành "đôi chân" mới để tiếp tục cuộc chiến giữa thời bình.

Dưới chân bức tường đầy ắp kỷ vật hào hùng, chiếc xe lăn nằm đó, khiêm nhường nhưng kiên định. Hằng ngày, trên mảnh vườn xóm Quang Phú, người ta vẫn thấy bóng dáng bác Ý trên chiếc xe lăn, đôi bàn tay gân guốc cần mẫn cuốc từng tấc đất, bà Lý những công việc đồng áng vừa sức để cùng nhau bám trụ với nghề nông. Cuộc sống của gia đình bác tuy vẫn còn đó những nhọc nhằn của mưu sinh, nhưng ngôi nhà chưa bao giờ thiếu đi hơi ấm của sự thấu hiểu và sẻ chia.

Chia tay gia đình bác khi bóng chiều tà đổ dài, hình ảnh đọng lại sâu đậm nhất trong tôi là nụ cười hiền hậu của bác Ý bên cạnh bà Lý. Nụ cười ấy rạng rỡ như một đóa hoa nở rộ giữa nắng gió khắc nghiệt của miền Trung, là minh chứng hùng hồn nhất cho tinh thần thép: "Tàn nhưng không phế".

Chiến tranh có thể lấy đi của bác một phần xương máu, nhưng không thể khuất phục được ý chí quật cường và trái tim nồng ấm tình người. Nhìn bóng dáng bác trên chiếc xe lăn bên người vợ tần tảo, tôi bỗng nhớ đến những vần thơ đầy xúc động:

"Chân gửi lại rừng, anh vẫn bước bằng tâm

Giữa đời thường, chí thép chẳng hề mòn

Dẫu thương tật, lưng vẫn thẳng như tùng

Vẫn ngạo nghễ, giữ trọn tấm lòng son!"

Và trong cuộc chiến mới giữa bộn bề mưu sinh, tình nghĩa tào khang của bác Lý chính là hậu phương vững chắc nhất, để người lính ấy mãi là một tượng đài sống động về lòng quả cảm:

"Súng gác lại rồi, tay cuốc tay cày

Nghĩa tình chồng vợ, đắp xây cuộc đời

Mặc gió Lào thổi cháy cả vành môi

Ý chí anh vẫn sáng ngời Mai Phụ!"

Dẫu mai đây nắng gió xóm Quang Phú có khắc nghiệt đến nhường nào, thì ngọn lửa nghị lực trong ngôi nhà đơn sơ ấy vẫn sẽ mãi cháy rực, tỏa sáng cốt cách anh bộ đội Cụ Hồ – đi qua bão đạn mưa bom, vẫn hiên ngang đứng vững giữa dòng đời.