BẢN TÌNH CA VÀ KHÁT VỌNG "MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI"

Khi nhắc về chiến tranh, người ta thường nghĩ ngay đến sự tàn khốc, những hố bom cày xới và sự hy sinh mất mát. Thế nhưng, ẩn sâu dưới lớp tro bụi khét lẹt của thuốc súng ấy, vẫn có những bông hoa của tình yêu, của sự lãng mạn và khát vọng tuổi trẻ vươn lên rực rỡ.

Đến với cuộc thi "Câu chuyện thời hoa lửa", em lựa chọn lật lại những trang nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc – một sinh viên khoa Toán Cơ, Đại học Tổng hợp Hà Nội đã xếp bút nghiên lên đường ra trận. Xuyên suốt câu chuyện của anh, em nhận ra rằng: Những người thanh niên năm ấy ra đi không phải vì họ không biết sợ cái chết hay không tha thiết với sự sống. Trái lại, chính vì quá yêu cuộc sống, quá trân trọng tình yêu và cái đẹp, họ mới sẵn sàng đánh đổi cả thanh xuân của mình để bảo vệ nó. Bài viết này là một nén tâm nhang, cũng là một lời tự vấn của tuổi trẻ hôm nay trước khát vọng "mãi mãi tuổi hai mươi" của lớp người đi trước.

(Ảnh minh họa: Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc thời áo trắng)

I. Xếp bút nghiên, rời giảng đường vào tuyến lửa.

Nguyễn Văn Thạc sinh ra và lớn lên tại Hà Nội. Anh là một học sinh giỏi Văn toàn miền Bắc, một sinh viên ưu tú của khoa Toán Cơ, Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tương lai của chàng trai trẻ ấy trải rộng thênh thang với những phương trình, những đồ thị và cả một tình yêu vô cùng trong trẻo với cô bạn gái Phạm Thị Như Anh.

Thế nhưng, vào những năm tháng mà "lớp cha trước, lớp con sau / Đã thành đồng chí chung câu quân hành", Nguyễn Văn Thạc không cho phép mình được ngồi yên trên giảng đường khi đất nước lâm nguy. Ngày 6/9/1971, cùng với hàng ngàn sinh viên các trường đại học tại Hà Nội, anh lên đường nhập ngũ. Hành trang mang theo vào chiến trường Quảng Trị ác liệt không chỉ là súng đạn, mà còn là một cuốn sổ tay nhỏ, những vần thơ và một lời hẹn ước ngày chiến thắng trở về.

II. Tình yêu trong veo giữa khói lửa mịt mù.

Điểm xúc động nhất trong câu chuyện của Nguyễn Văn Thạc không phải là những chiến công đánh địch, mà là những dòng thư, những trang nhật ký anh viết cho người thương ở chốn hậu phương.

Giữa những chặng hành quân ròng rã, giữa những cơn sốt rét rừng và những trận càn của địch, tình yêu hiện lên như một điểm tựa tinh thần vững chắc nhất. Anh viết cho Như Anh không phải bằng sự ủy mị, yếu đuối, mà bằng một niềm tin mãnh liệt: "Bất kỳ một sự vinh quang nào cũng cần phải trả bằng một giá. Và khó khăn gian khổ của chúng ta, sự hy sinh của chúng ta chính là cái giá để mua lấy những niềm vui sau này". Tình yêu lứa đôi đã được những người lính trẻ hòa quyện và nâng tầm thành tình yêu Tổ quốc. Họ biến nỗi nhớ nhung thành động lực để hành quân nhanh hơn, nhắm bắn chính xác hơn, để ngày hòa bình mau chóng tới.

III. Lời tiên tri và khát vọng sống trọn vẹn.

Trong cuốn nhật ký của mình, Nguyễn Văn Thạc từng viết một câu nói đã trở thành biểu tượng của cả một thế hệ: "Ngày 30 tháng 4 năm 1975, đời sẽ trả lời cho ta câu hỏi: Hạnh phúc là gì?". Thật kỳ lạ thay, mốc thời gian anh ghi lại trong vô thức lại chính là ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Trang nhật ký ấy cho thấy một tầm vóc tư tưởng lớn lao của người thanh niên trí thức. Dù biết rằng mình có thể sẽ ngã xuống ngày mai, anh vẫn luôn hướng về một tương lai tươi sáng của dân tộc. Anh khát khao sống, khát khao cống hiến và làm việc. Anh dặn lòng mình phải sống sao cho xứng đáng, không lãng phí một giây phút nào của tuổi trẻ.

IV. Giọt máu gửi lại Thành Cổ.

Mùa hè đỏ lửa năm 1972, tại chiến trường Quảng Trị - nơi được mệnh danh là "cối xay thịt", Nguyễn Văn Thạc đã anh dũng hy sinh khi đang cùng đồng đội chiến đấu bảo vệ Thành Cổ. Anh ngã xuống ngày 26/8/1972, khi chỉ còn mười tháng nữa là tròn 20 tuổi.

Máu của anh, cùng với máu của hàng ngàn sinh viên Hà Nội ngày ấy, đã hòa vào dòng sông Thạch Hãn, thấm đẫm mảnh đất Thành Cổ kiên trung. Lời hẹn ước với người thương mãi mãi dang dở. Cuốn nhật ký khép lại ở những dòng chữ vội vã, nhưng khát vọng "mãi mãi tuổi hai mươi" của anh thì đã hóa thành bất tử. Anh đã trả lời được câu hỏi hạnh phúc là gì, bằng chính sự hy sinh cao cả của mình.

V. Lời nhắn nhủ cho mùa xuân hiện tại.

Gấp lại câu chuyện của Nguyễn Văn Thạc, lòng người trẻ hôm nay không khỏi trăn trở. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, máu xương của thế hệ "Mãi mãi tuổi hai mươi" đã hóa thành màu xanh yên bình cho Tổ quốc.

Chúng ta - những thanh niên của thời đại mới, được học tập trong những giảng đường khang trang, được tự do yêu thương và theo đuổi hoài bão. Đó là một thứ hạnh phúc mà thế hệ Nguyễn Văn Thạc đã phải đánh đổi bằng cả tính mạng mới giành được. Nhìn vào tấm gương của anh, chúng ta nhận ra rằng: Thanh xuân chỉ có một lần trong đời. Hãy sống, hãy yêu và cống hiến hết mình, để tuổi trẻ của chúng ta hôm nay không nhạt nhòa, không hoài phí, và xứng đáng với những thanh xuân đã gửi lại chiến trường năm ấy.

(Cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi" - kỷ vật vô giá của một thế hệ thanh niên xếp bút nghiên lên đường chiến đấu)

NGUỒN TÀI LIỆU:

• Hình ảnh "Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc" và cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi": Báo Tuổi Trẻ (tuoitre.vn).