BẢN TRƯỜNG CA VỀ NGƯỜI NỮ CHIẾN SĨ SAO VUÔNG TRÊN DÒNG KÊNH CẨM SƠN-HV

Giữa những cánh đồng bạt ngàn của vùng đất Ấp 1, xã Cẩm Sơn, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang trước đây (mà nay là một phần của xã Bình Phú, tỉnh Đồng Tháp), có một người phụ nữ đã dùng cuộc đời mình để viết nên những trang sử thầm lặng nhưng chói lọi. Đó là bà Nguyễn Thị Phượng, người nữ du kích đã trưởng thành từ trong khói lửa, lớn lên giữa những năm tháng lịch sử đầy gian khó và hào hùng của dân tộc. Cuộc đời bà là một minh chứng sống động cho tinh thần thép của người phụ nữ Nam Bộ, nơi lòng yêu nước không chỉ được hun đúc qua sách vở mà bằng chính mồ hôi, nước mắt và máu xương của nhiều thế hệ trong gia đình. Chân dung của bà là sự tiếp nối thiêng liêng của một dòng máu anh hùng, nơi ký ức về những căn hầm bí mật và những đêm hành quân dưới làn đạn pháo vẫn luôn rực cháy.

Bà Nguyễn Thị Phượng sinh ngày 15/7/1955, giữa lúc quê hương đang quặn mình dưới dấu chân của kẻ thù xâm lược. Ngay từ khi còn là một đứa trẻ, bà đã không có được một tuổi thơ yên bình như bao bạn nhỏ khác. Thay vì tiếng hát ru, tai bà đã quen với tiếng đại bác gầm vang bên kia bờ kênh; thay vì những trò chơi con trẻ, bà đã chứng kiến những cuộc chạy giặc hối hả dưới làn bom dội. Thế nhưng, chính trong sự khắc nghiệt ấy, tâm hồn bà đã được nuôi dưỡng bởi những tấm gương vĩ đại ngay trong chính ngôi nhà của mình. Người có ảnh hưởng sâu sắc nhất đến cuộc đời bà chính là mẹ ruột – cụ Phạm Thị Ba (thường gọi là Phạm Thị Trĩ). Mẹ bà không chỉ là một người phụ nữ tần tảo lo toan việc nhà, mà còn là một chiến sĩ giao liên gan dạ của tuyến Sài Gòn – Gia Định suốt từ năm 1966 đến năm 1978. Những lần mẹ âm thầm đi trong đêm, những tài liệu mật được giấu khéo léo trong giỏ đi chợ hay dưới làn áo bà ba đã trở thành bài học đầu đời về sự dũng cảm cho cô bé Phượng. Với những đóng góp bền bỉ và vĩ đại đó, ngày 25/7/2014, cụ Phạm Thị Ba đã vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Truyền thống của gia đình bà không chỉ rực cháy ở phía bên ngoại. Gia đình bên chồng của bà cũng là một biểu tượng của lòng tận hiến cho non sông. Mẹ chồng bà là một liệt sĩ, đã anh dũng hy sinh giữa làn mưa bom bão đạn khi đang thực hiện nhiệm vụ cho cách mạng. Người anh hai trong gia đình cũng là một cán bộ tập kết ra Bắc từ năm 1954, mang theo khát vọng thống nhất của đồng bào miền Nam và bền bỉ cống hiến cho sự nghiệp chung cho đến tận năm 1978 mới nghỉ ngơi. Những mất mát, hy sinh của những người thân yêu nhất không làm bà Phượng run sợ, trái lại, nó trở thành một thứ hành trang tinh thần quý báu, tạo nên một người phụ nữ sống giản dị, giàu tình nghĩa nhưng vô cùng quyết liệt trước vận mệnh của quê hương.

Năm 1971, khi mới bước sang tuổi 16 – cái tuổi đẹp nhất của đời người con gái – bà Phượng đã chính thức bước vào con đường cách mạng. Căn nhà nhỏ ở xã Cẩm Sơn lúc bấy giờ không chỉ là nơi ở, mà đã trở thành một pháo đài thầm lặng, một cơ sở nuôi giấu bộ đội và tiếp tế lương thực quan trọng cho vùng kháng chiến. Bà theo mẹ chăm lo từng bữa cơm cơm khê, vá lại từng manh áo sờn cho cán bộ, đồng thời học cách giữ bí mật tuyệt đối. Bà học cách giữ thái độ bình thản ngay cả dưới ánh mắt dò xét thâm độc của kẻ thù, học cách lắng nghe nhịp chân của lính tuần để bảo vệ những người đang nấp dưới hầm bí mật. Tuổi thanh xuân của bà không gắn liền với lụa là, mà gắn liền với những lo âu thường trực, nhưng trong lòng luôn rực cháy niềm tin: "Còn quê hương, còn đồng bào thì cách mạng nhất định sẽ thắng".

Đến năm 18 tuổi, vào năm 1973, bà chính thức gia nhập lực lượng du kích, thực sự trở thành một chiến sĩ cầm súng giữa đời thường. Những đêm hành quân lội ruộng bùn ngập gối, những buổi phục kích âm thầm bên bờ kênh hay những lần lắng nghe tiếng súng dội về từ phía xa đã trở thành những kỷ niệm không thể nào quên. Nhờ sự nhanh nhẹn, mưu trí và tinh thần trách nhiệm cao độ, bà được tổ chức tin tưởng giao trọng trách Xã đội phó, trực tiếp phụ trách đội du kích nữ ở vùng kháng chiến. Dưới sự chỉ huy của bà, những cô gái nông thôn chân lấm tay bùn đã trở thành những nữ chiến sĩ kiên cường, vừa bám trụ sản xuất bảo vệ làng xóm, vừa dũng cảm chiến đấu giữ vững cơ sở cách mạng ngay giữa vòng vây khốc liệt nhất của quân thù.

Trong những ngày sục sôi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, bà Phượng vẫn tiếp tục bền bỉ hoạt động không ngừng nghỉ. Bà tham gia tải đạn, vận chuyển vũ khí và quân trang tiếp sức cho các mũi tiến công đang ngày đêm áp sát Sài Gòn. Những chuyến đi xuyên đêm, những bước chân lặng lẽ băng qua ruộng đồng, kênh rạch dưới làn pháo sáng, dù đôi vai trĩu nặng đạn dược nhưng lòng bà lại nhẹ tênh vì biết rằng ngày độc lập đã ở rất gần. Sự góp sức thầm lặng của những con người bình dị như bà chính là sức mạnh cộng hưởng để làm nên ngày đại thắng 30/4/1975. Sau khi đất nước thống nhất, bà không chọn nghỉ ngơi mà tiếp tục đem tâm huyết phục vụ quê hương. Năm 1977, bà được bổ nhiệm làm Thư ký Đảng ủy xã Cẩm Sơn, gắn bó với công tác Đảng ở cơ sở cho đến khi tình hình hoàn toàn ổn định.

Rời nhiệm vụ chuyên trách, người nữ du kích năm xưa vẫn giữ vẹn nguyên ngọn lửa cách mạng. Hiện nay, bà Nguyễn Thị Phượng đang tham gia sinh hoạt tại Chi hội phụ nữ và là một đảng viên gương mẫu tại Chi bộ khu phố An Bình 1, phường Long An, tỉnh Tây Ninh. Đi qua bao thăng trầm và biến động của lịch sử, bà vẫn giữ vẹn nguyên phẩm chất của người cộng sản kiên trung, sống một cuộc đời nghĩa tình và trách nhiệm. Bà chính là đóa hoa kiên cường đã nở rực rỡ giữa vùng kháng chiến năm xưa và nay vẫn tiếp tục tỏa hương thơm của đạo đức, trở thành tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ trong việc gìn giữ truyền thống "Uống nước nhớ nguồn".

Khi tìm hiểu và viết lại câu chuyện về bà Nguyễn Thị Phượng, tôi cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp của một linh hồn bất khuất nằm sau một dáng hình giản dị. Điều làm tôi xúc động nhất chính là nếp nhà của bà – nơi mà từ mẹ ruột đến mẹ chồng đều là những tượng đài của sự hy sinh (Mẹ Việt Nam Anh hùng và Liệt sĩ). Chính di sản đỏ ấy đã tôi luyện nên một người con gái 16 tuổi đã dám làm việc lớn, 18 tuổi đã chỉ huy cả một đội du kích nữ. Sự dũng cảm của bà không chỉ nằm ở lúc cầm súng chiến đấu, mà còn nằm ở sự bền bỉ làm hậu phương thầm lặng dưới hầm bí mật suốt những năm tháng gian khổ nhất.

Tôi đặc biệt kính phục tinh thần làm việc không mệt mỏi của bà, ngay cả khi hòa bình đã lập lại. Việc bà đảm nhận chức Thư ký Đảng ủy xã trong thời kỳ tái thiết đầy khó khăn cho thấy lý tưởng của bà là một hành trình suốt đời, chứ không chỉ dừng lại khi tiếng súng ngưng vang. Cuộc đời bà dạy cho thế hệ chúng tôi bài học quý giá về giá trị của tự do và trách nhiệm của mỗi cá nhân trước lịch sử. Bà Phượng hôm nay tại Tây Ninh vẫn miệt mài với công tác hội phụ nữ, vẫn là một đảng viên gương mẫu, đó chính là minh chứng cho một nhân cách sống đẹp, không màng danh lợi, chỉ một lòng vì dân vì nước. Bà chính là pho sử sống sống động nhất để chúng tôi soi mình vào và học cách yêu quê hương nhiều hơn. Chân dung của bà sẽ mãi là nguồn cảm hứng cho lớp trẻ về lòng kiên định và ý chí vươn lên giữa mọi bão dông của cuộc đời.