Bản Tuyên Ngôn Thép Dưới Chân Máy Chém Hải Phòng

Khi người trẻ hôm nay bước đi trên những con phố sầm uất hay đứng trong các nhà máy hiện đại của thành phố cảng Hải Phòng, ít ai biết rằng từng mét đất nơi đây đã được thấm đẫm bởi mồ hôi và máu của một trong những nhà lãnh đạo kiệt xuất nhất của giai cấp công nhân Việt Nam – Nguyễn Đức Cảnh. Qua lăng kính sáng tạo của thế hệ trẻ thế kỷ 21, Nguyễn Đức Cảnh hiện lên như một nhà kiến tạo xã hội vĩ đại, một người đã dùng tư duy sắc bén và lòng quả cảm vô song để tổ chức nên sức mạng của những con người lao động chân tay, biến họ thành một đội quân chính trị làm lung lay tận gốc rễ chế độ thực dân Pháp.

Nguyễn Đức Cảnh sinh ra tại Thái Bình, trong một gia đình nhà nho nghèo. Sớm thấu hiểu nỗi thống khổ của người thợ mỏ, thợ thuyền dưới ách áp bức của thực dân, ông đã dấn thân vào con đường cách mạng. Ông là một trong những thành viên đầu tiên tham gia thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và là người trực tiếp khai sinh ra Tổng Công hội Đỏ – tổ chức công đoàn đầu tiên của giai cấp công nhân nước ta.

Với tài năng tuyên truyền và tổ chức xuất sắc, Nguyễn Đức Cảnh đã hòa mình vào đời sống của những người phu mỏ mỏ than Quảng Ninh, những người thợ dệt Nam Định, thợ cảng Hải Phòng. Ông viết báo, rải truyền đơn, tổ chức các cuộc bãi công quy mô lớn làm tê liệt các hoạt động kinh tế của thực dân Pháp. Sự xuất hiện của ông ở đâu là ở đó bùng lên ngọn lửa đấu tranh có tổ chức, có kỷ luật. Kẻ thù coi ông là một trong những "bộ óc nguy hiểm nhất" cần phải tiêu diệt.

Năm 1931, giữa lúc phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh đang bị đàn áp đẫm máu, Nguyễn Đức Cảnh bị giặc bắt giữ tại Vinh. Suốt nhiều tháng trời trong xà phòng biệt giam, thực dân Pháp đã dùng mọi cực hình dã man nhất nhằm ép ông khai ra cơ quan đầu não của Đảng. Tuy nhiên, chúng hoàn toàn bất lực trước ý chí sắt đá của ông. Trong ngục tối, ông vẫn tranh thủ từng phút giây để viết cuốn sách "Công nhân vận động" – một tài liệu lý luận vô giá cho phong trào cách mạng sau này.

Ngày 31 tháng 7 năm 1932, thực dân Pháp đưa máy chém từ Sài Gòn ra Hải Phòng để hành quyết Nguyễn Đức Cảnh. Trước giờ phút định mệnh, dưới chân lưỡi dao sắc lạnh, Nguyễn Đức Cảnh vẫn giữ một thái độ vô cùng điềm tĩnh. Ông từ chối sự rửa tội của linh mục, ánh mắt nhìn thẳng vào đám đông đồng bào đang nấc nghẹn xung quanh, dõng dạc khẳng định niềm tin tuyệt đối vào sự thắng lợi cuối cùng của cách mạng. Ông hy sinh khi mới 24 tuổi.

Người trẻ hôm nay nhìn vào cuộc đời của Nguyễn Đức Cảnh để học về "tầm nhìn và khả năng tổ chức". Ông dạy chúng ta rằng, muốn thay đổi một cục diện lớn, không thể chỉ dựa vào nhiệt huyết nhất thời, mà phải có một chiến lược rõ ràng, một tổ chức chặt chẽ và tinh thần kỷ luật tự giác. Khí tiết hiên ngang dưới chân máy chém của ông là lời nhắc nhở đanh thép về lòng tự tôn dân tộc và trách nhiệm của mỗi người trẻ đối với sự hưng thịnh của đất nước hôm nay.