BÀNH VĂN TRÂN – NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN ĐẶC CÔNG TRONG NHỮNG TRẬN ĐÁNH TÂN SƠN NHẤT

Giữa Sài Gòn – nơi tập trung dày đặc các cơ sở quân sự và hệ thống bảo vệ của đối phương – lực lượng đặc công phải đối mặt với một bài toán đặc biệt khó:

Làm thế nào bí mật tiếp cận mục tiêu, đánh bất ngờ rồi đưa lực lượng trở về an toàn?

Trong những người góp phần giải bài toán ấy có Bành Văn Trân, tức Năm Vững.

Ông là cán bộ chính trị.

Nhưng khi bước vào trận đánh, ông cũng là người trực tiếp chuẩn bị chiến trường, tổ chức lực lượng và tham gia chỉ huy chiến đấu.

Từ người cán bộ bám đất, bám dân

Bành Văn Trân sinh năm 1933, quê xã Tân Sơn Nhì, quận Bình Tân, tỉnh Gia Định.

Từ năm 16 tuổi, ông đã tham gia hoạt động cách mạng.

Đặc biệt trong giai đoạn 1954–1959, khi phong trào cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn, Bành Văn Trân vẫn tiếp tục hoạt động trong vùng đối phương kiểm soát.

Công việc của ông gắn với một nhiệm vụ rất quan trọng:

bám dân, bám địa bàn và xây dựng cơ sở cách mạng.

Đó cũng chính là những năm tháng giúp ông hiểu địa hình, con người và đặc điểm hoạt động trong vùng kiểm soát chặt chẽ quanh Sài Gòn – Gia Định.

Năm 1965, Bành Văn Trân chuyển sang bộ đội.

Ông được giao phụ trách công tác chính trị tại một đơn vị mới thành lập.

Lực lượng còn non trẻ, điều kiện hoạt động khó khăn, nhiệm vụ lại ngày càng nặng nề.

Bành Văn Trân tập trung củng cố tư tưởng, xây dựng quyết tâm và góp phần đưa đơn vị nhanh chóng trở thành một lực lượng có khả năng chiến đấu.

Và rồi một mục tiêu đặc biệt được đặt ra:

sân bay Tân Sơn Nhất.

Trước trận đánh là những ngày bí mật điều tra

Trong lần đầu đơn vị nhận nhiệm vụ tập kích sân bay Tân Sơn Nhất, Bành Văn Trân được giao chuẩn bị chiến trường.

Đối với đặc công, đây là công việc có ý nghĩa quyết định.

Phải biết hệ thống phòng thủ ở đâu.

Hàng rào bố trí thế nào.

Đường tiếp cận ở hướng nào.

Và quan trọng không kém:

đánh xong sẽ rút bằng đường nào?

Bành Văn Trân dựa vào các cơ sở trong nhân dân, cùng đồng đội ngày đêm bí mật tiếp cận khu vực mục tiêu, điều tra và nghiên cứu tình hình.

Từng thông tin được thu thập.

Từng phương án được tính toán.

Song song với việc chuẩn bị chiến trường, với vai trò chính trị viên, ông còn phải làm một công việc khác: chuẩn bị con người.

Chiến sĩ phải hiểu nhiệm vụ.

Phải biết mình sẽ đối mặt với điều gì.

Và phải giữ được quyết tâm khi trận đánh diễn biến khác với phương án ban đầu.

Điều đó nhanh chóng trở thành hiện thực.

Khi những đường rút dự kiến đều bị chặn

Trận tập kích sân bay Tân Sơn Nhất lần thứ nhất diễn ra quyết liệt.

Sau khi lực lượng đặc công hoàn thành đánh các mục tiêu, một tình huống nguy hiểm xuất hiện:

đối phương đã bao vây, chặn các cửa rút dự kiến.

Nếu không nhanh chóng tìm được hướng thoát, lực lượng có nguy cơ bị giữ lại giữa khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt.

Trong thời điểm ấy, Bành Văn Trân giữ được sự bình tĩnh.

Ông tổ chức nghi binh để đánh lạc hướng đối phương rồi trực tiếp dẫn đầu đơn vị tìm đường vượt ra ngoài.

Phía trước họ là hệ thống hàng rào bảo vệ sân bay.

Không phải một lớp.

Mà theo tài liệu tuyên dương là 11 hàng rào dây thép gai.

Bành Văn Trân dẫn lực lượng lần lượt vượt qua các lớp rào và cuối cùng đưa đơn vị trở về nơi tập kết an toàn.

Theo tài liệu thành tích, trận đánh được ghi nhận đã phá hủy 100 máy bay các loại, đốt cháy 2 triệu lít xăng và tiêu diệt 300 quân đối phương, phần lớn là sĩ quan, phi công và nhân viên kỹ thuật.

Nhưng Tân Sơn Nhất chưa kết thúc ở đó.

Tháng 2/1966 – trở lại Tân Sơn Nhất

Sau lần tập kích đầu tiên, hệ thống phòng thủ tại sân bay được tăng cường.

Đến tháng 2/1966, đơn vị của Bành Văn Trân tiếp tục nhận nhiệm vụ tập kích Tân Sơn Nhất lần thứ hai.

Lần này khó khăn lớn hơn.

Đối phương đã đề phòng.

Hệ thống bảo vệ nghiêm ngặt hơn.

Yếu tố bất ngờ vì thế càng khó đạt được.

Muốn đánh được, công tác điều tra phải chi tiết hơn, luyện tập phải thuần thục hơn và mỗi chiến sĩ phải có quyết tâm cao hơn.

Đó cũng chính là những công việc mà Bành Văn Trân cùng đơn vị tập trung chuẩn bị.

Khi trận đánh bắt đầu, lực lượng đặc công chiến đấu liên tục trong khoảng hai giờ.

Theo hồ sơ tuyên dương, Bành Văn Trân tham gia chỉ huy đơn vị phá hủy trên 200 máy bay các loại, 17 xe quân sự, một nhà ga, khoảng 300 tấn bom bi và gây thiệt hại lớn cho lực lượng đối phương.

Đây trở thành một trong những chiến công nổi bật được ghi trong hồ sơ tuyên dương của ông.

Một chính trị viên ở ngay trong trận đánh

Điểm đáng chú ý trong câu chuyện của Bành Văn Trân nằm ở chính cương vị của ông.

Ông là cán bộ chính trị.

Nhiệm vụ quan trọng là giáo dục tư tưởng, xây dựng ý chí và củng cố tinh thần của đơn vị.

Nhưng với đặc thù chiến trường, người chính trị viên ấy không chỉ làm công tác phía sau.

Ông đi điều tra chiến trường.

Ông tham gia xây dựng phương án.

Ông trực tiếp chỉ huy trong chiến đấu.

Và khi đường rút bị chặn, ông là một trong những người dẫn đầu đơn vị vượt vòng vây.

Vì vậy, công tác chính trị trong câu chuyện của Bành Văn Trân không tách khỏi chiến đấu.

Nó thể hiện ngay trong cách người chỉ huy cùng chiến sĩ đối mặt với hiểm nguy.

Xây dựng một đơn vị đặc công có sức chiến đấu cao

Sau mỗi trận đánh, Bành Văn Trân tiếp tục chú trọng xây dựng đơn vị.

Ông thường xuyên gần gũi chiến sĩ, chăm lo giáo dục tư tưởng, dìu dắt đồng đội và giúp lực lượng mới thành lập nhanh chóng trưởng thành.

Tài liệu tuyên dương mô tả ông là người gương mẫu đi đầu, sâu sát đơn vị, tận tình giúp đỡ và thương yêu chiến sĩ.

Đó là một phần quan trọng trong hình ảnh Bành Văn Trân:

Không chỉ là người góp mặt trong những trận đánh lớn.

Mà còn là người chuẩn bị con người cho những trận đánh ấy.

Ngày 17 tháng 9 năm 1967

Với những thành tích trong hoạt động và chiến đấu, Bành Văn Trân được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba.

Ngày 17 tháng 9 năm 1967, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng ông Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu:

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Từ một thanh niên tham gia cách mạng khi mới 16 tuổi, trải qua những năm tháng bám trụ trong vùng đối phương kiểm soát, Bành Văn Trân trở thành chính trị viên của lực lượng đặc công hoạt động ngay tại Sài Gòn – Gia Định.

Và trong hồ sơ chiến công của ông, có một địa danh được nhắc đến nổi bật:

Tân Sơn Nhất.

Nơi người chính trị viên ấy không chỉ góp phần chuẩn bị cho trận đánh, mà còn trực tiếp cùng đồng đội bước vào chiến trường và, trong lần tập kích đầu tiên, dẫn đơn vị vượt qua 11 lớp hàng rào để trở về an toàn.