BÁO CÁO CỦA NGƯỜI ANH HÙNG Ở CHỢ MƠ

Sau chiến công vang dội ở Đông Khê năm 1950 và được phong tặng danh hiệu Anh hùng năm 1952, cuộc đời ông La Văn Cầu bước sang một trang mới. Thay vì chọn một vị trí an nhàn ở thủ đô, người thương binh hạng 1/4 với cánh tay phải đã mất vẫn tiếp tục cống hiến cho quân đội, tham gia công tác tổng kết lịch sử và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Những năm tháng bao cấp khó khăn của thập niên 1970 - 1980, cuộc sống của gia đình người anh hùng huyền thoại cũng eo hẹp, lam lũ như bao người dân Hà Nội bấy giờ. Để có tiền nuôi các con ăn học, ngoài giờ làm việc ở cơ quan, ông La Văn Cầu cùng vợ nuôi thêm lợn, gà ngay trong căn tập thể chật hẹp.

Hình ảnh một ông đại tá già, mất cánh tay phải, hằng ngày dùng cánh tay trái còn lại xách xô nước vo gạo đi xin gốc rau, băm chuối nuôi lợn đã trở nên quá quen thuộc với lối xóm khu vực quận Hai Bà Trưng. Ông làm việc thoăn thoắt, không nề hà, khuôn mặt lúc nào cũng rạng rỡ nụ cười hiền hậu của người con miền núi Cao Bằng.

Có một câu chuyện mà người dân quanh khu vực Chợ Mơ (Hà Nội) vẫn thường truyền tai nhau. Một buổi sáng chủ nhật, ông La Văn Cầu mặc bộ quần áo dung dị, tay trái xách một rổ trứng gà nhà nuôi được ra chợ bán để đổi lấy thùng mỳ sợi cho con. Vì chỉ có một tay, ông loay hoay mãi không làm sao xếp được những quả trứng ra mẹt mà không làm chúng vỡ.

Một người cựu chiến binh đi chợ ngang qua, nhìn thấy khuôn mặt quen thuộc từng xuất hiện trên sách giáo khoa của con mình liền thốt lên kinh ngạc: "Trời đất ơi! Bác có phải là anh hùng La Văn Cầu không? Sao anh hùng lại phải ra chợ ngồi bán trứng thế này?".

Tiếng hô của người cựu chiến binh khiến cả một góc chợ xôn xao. Người ta kéo đến xem đông nghịt. Những lời xì xào, thương cảm, và cả những ánh mắt ái ngại dồn về phía ông. Ai cũng nghĩ một người anh hùng lẫy lừng thiên hạ phải sống trong nhung lụa, chứ không thể đứng góc chợ lấm lem thế này.

Trước sự ngỡ ngàng của mọi người, ông La Văn Cầu chậm rãi xếp quả trứng cuối cùng xuống, rồi đứng thẳng người lên. Ông dùng bàn tay trái duy nhất đặt lên ngực, khẽ cúi đầu chào bà con lối xóm và bảo:

"Cảm ơn tấm lòng của đồng bào. Tôi là La Văn Cầu đây. Nhưng xin bà con đừng thương hại tôi. Ngày xưa ra trận, tôi cụt một tay nhưng còn cái đầu, còn đôi chân để đi theo cách mạng. Bây giờ hòa bình, tôi dùng một tay này để lao động nuôi con, đó là chuyện bình thường của một công dân. Nghĩ đến những đồng đội đã ngã xuống, xác thịt hòa vào đất đá biên cương không thể trở về, tôi thấy mình còn sống, còn được lao động tự do thế này là đã hạnh phúc lắm rồi!".

Lời nói mộc mạc, chứa đựng chiều sâu nhân văn và lòng tự trọng cao ngút của ông khiến cả khu chợ lặng đi. Nhiều người đã bật khóc. Người ta không chỉ khâm phục một La Văn Cầu thép đá trên chiến trường năm xưa, mà còn kính trọng một La Văn Cầu bằng xương bằng thịt, sống liêm khiết, giản dị giữa đời thường. Hôm đó, rổ trứng của ông được người dân mua hết sạch trong vòng năm phút, không ai chịu lấy tiền thối lại, nhưng ông dứt khoát không nhận, cứ một tay đếm tiền trả lại cho bằng phẳng mới thôi.

Vĩ thanh

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, người chiến sĩ trẻ chặt tay phá đồn năm nào nay đã là một cụ già ngoài 90 tuổi, sống an yên tại Hà Nội. Mỗi khi có đoàn học sinh hay khách quý đến thăm, ông vẫn dùng cánh tay trái duy nhất ấy để bắt tay mọi người một cách ấm áp và chặt chẽ.

Câu chuyện về rổ trứng gà ở Chợ Mơ của Đại tá La Văn Cầu là một nốt nhạc trầm tĩnh nhưng vang dội trong bản hùng ca thời hoa lửa. Nó chứng minh rằng: Người anh hùng vĩ đại nhất không phải là người đứng trên bục cao để nhận vòng hoa chiến thắng, mà là người biết hòa mình vào nhân dân, giữ trọn vẹn sự khiêm nhường và lòng biết ơn cuộc sống cho đến hơi thở cuối cùng.