Báo cáo về chế độ thực dân

Năm 1924, tại Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản ở Moskva, Đồng chí Nguyễn Ái Quốc trình bày báo cáo về vấn đề dân tộc và thuộc địa. Trong các phát biểu và bài viết giai đoạn này, Người nhấn mạnh rằng cách mạng ở các nước thuộc địa có vai trò chủ động, không chỉ chờ đợi thắng lợi ở chính quốc. Trước đó, Nguyễn Ái Quốc đã viết nhiều bài tố cáo chính sách cai trị của Pháp ở Đông Dương và tham gia các diễn đàn của phong trào cộng sản. Tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp, xuất bản tại Paris năm 1925, hệ thống nhiều nội dung tố cáo chế độ thuộc địa và lời kêu gọi các dân tộc bị áp bức đoàn kết đấu tranh. Cuốn sách sử dụng báo cáo, số liệu và những trường hợp cụ thể để chỉ ra sự chênh lệch giữa lời rao giảng văn minh với thực tế bóc lột. Việc xuất bản tác phẩm ở Pháp giúp nội dung đến với bạn đọc ngoài Việt Nam, đồng thời tạo tài liệu có thể chuyển dịch và lưu hành trong phong trào. Nguyễn Ái Quốc không chỉ mô tả sự áp bức; Người đặt vấn đề xây dựng lực lượng và liên hệ giữa các dân tộc thuộc địa với giai cấp công nhân. Từ Moskva, Người tiếp tục di chuyển sang Quảng Châu cuối năm 1924 để tổ chức hoạt động hướng về Việt Nam. Báo cáo quốc tế và cuốn sách xuất bản năm sau thuộc cùng một nỗ lực: làm rõ vị trí của các dân tộc thuộc địa trong phong trào cách mạng thế giới.