Báo đưa tin Bác đến Khuổi Cuồng
Theo các tài liệu lịch sử hiện có xác định, tối 27/3/1951 Bác nghỉ ở gần Khuổi Cuồng, xã Phong Lưu, huyện Bạch Thông (nay là xã Nông Thượng, thành phố Bắc Kạn) là nơi sơ tán của cơ quan Huyện ủy Bạch Thông
Sáng sớm 28/3/1951, Bác làm việc với Tỉnh ủy Bắc Kạn, 10 giờ cùng ngày, Bác đến dự cuộc mít tinh của hơn 600 cán bộ và nhân dân. Tại đây, Bác đã giới thiệu với cán bộ, nhân dân cương lĩnh của Đảng Lao động Việt Nam, chính sách thuế nông nghiệp của Chính phủ, sau đó Bác tuyên dương thành tích một số cán bộ, công nhân, nông dân của tỉnh đã lập được thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua...
Tại Thư viện Quốc gia Việt Nan hiện có lưu trữ tờ báo Cứu Quốc, số 1754, ra ngày 19 tháng Năm 1951, chuyên đề kỷ niệm sinh nhật Bác, trong đó có bài "Hồ Chủ tịch tới thăm đồng bào và cán bộ Bắc - cạn " chính là bài tường thuật về cuộc mittinh ở Khuổi Cuồng, mà hiện còn ít người biết đến. Sau đây xin trích lược giới thiệu cùng bạn đọc.
"Trong 2 ngày 28 và 29 - 3 (1951) vừa qua, Hồ Chủ tịch đã cùng với phái đoàn Chính phủ đến thăm nhân dân và cán bộ Bắc - cạn; sau đây là bài tường thuật của báo Đoàn kết Bắc -cạn về cuộc nói chuyện của Hồ Chủ tịch tại thị xã Bắc-cạn." Trong thành phần, có ông Dương Thiết Sơn, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Kạn lúc bấy giờ cùng đông đảo cán bộ, các thành phần nhân dân gồm các cụ lão thành, chiến sĩ, già trẻ, trai gái, thiếu nhi, với số lượng người xác định là hơn 500 người. Về nội dung cuộc nói chuyện, báo viết: "Hồ Chủ tịch bắt đầu nói chuyện bằng một câu ấm áp: "Chắc các cụ, các cô, các chú và đồng bào muốn biết về Đảng Lao động Việt Nam phải không?", Người thuật lại rành mạch cuộc Đại hội của Đảng Lao động Việt Nam vừa qua. Những điểm chính trong các bản báo cáo chính trị, trong tuyên ngôn, chính cương: Mặt trận dân tộc thống nhất, chính quyền dân chủ, quân sự, kinh tế, tài chánh và điều lệ của Đảng được Người trình bày hết sức thong thả và rõ ràng. Người nhấn mạnh:"Đảng Lao động là đảng của giai cấp công nhân, của các tầng lớp nhân dân lao động và có thể nói là của toàn thể nhân dân Việt Nam. Đảng Lao động Việt Nam đoàn kết toàn dân phụng sự Tổ quốc". Giao xong nhiệm vụ cho cán bộ và nhân dân Bắc -cạn. Hồ Chủ tịch còn tỏ lòng khen những cán bộ, công nhân tích cực, gương mẫu nhất và những đồng bào có nhiều thành tích trong thực hiện sắc luật tổng động viên. Mỗi lần Hồ Chủ tịch nói đến tên người để khen thì trong đám người từ từ từ nhô lên bộ mặt tươi tắn, đôi mắt sáng lên vì vinh hạnh, tiếng "dạ" run run cảm động bị át bởi những tiếng vỗ tay ròn rã. Người không quên hỏi đến những thành tích của từng địa phương, Hồ Chủ tịch vừa dứt câu hỏi "Cao Bằng nhất định chiếm lại lá cờ thi đua, các cô, các chú và đồng bào nghĩ sao?", thì một rừng cánh tay nắm chặt đồng loạt giơ lên "quyết giữ".
Theo hồi ký của đồng chí Dương Thiết Sơn, Bí thư Tỉnh ủy và Thông báo của Ban Chấp hành Tỉnh hội Liên Việt Bắc Kạn, ngày 30/3/1951 về việc Hồ Chủ tịch khen cán bộ và nhân dân Bắc Kạn trong dịp Người đến Bắc Kạn, những người được tuyên dương thành tích, phục vụ các chiến dịch được Bác nêu theo một danh sách là các đồng chí Dương Thiết Sơn, Bí thư Tỉnh ủy, Nông Văn Quang Phó Chủ tịch Ủy ban hành chính - kháng chiến tỉnh, NguyễnVăn Tiến trong Ban Chỉ uy công trường III, Nguyễn Văn Thu cán bộ công chính, Trần Văn Lợi đã từng làm ngành xe lửa đã có sáng kiến kích được cầu Sáu Hai và nhiều cầu bê tông cốt thép khác, Cao Minh và Trương Văn Lú đã góp phần gây cơ sở vận tải đầu tiên sau ngày Bắc Kạn được giải phóng, Trương Văn Giai một công nhân đã tự tay đóng những bệ ô tô và sáng kiến cải tiến xe thô sơ để vận tải kể cả chế tạo cái lò làm giấy đã giảm được những khoản tiến cho xưởng làm giấy. Các cụ Bế Văn Thạch 65 tuổi ở Văn Vũ, Nguyễn Văn Quang 63 tuổi ở Yên Bình và Nguyễn Văn Thương tuổi 60 ở Thượng Giáo đã góp nhiều công sức vận chuyển gỗ nghiến ra sửa chữa cầu đường, các cụ đã tự túc trong những ngày làm gỗ, đặc biệt cụ Nguyễn Văn Quang còn mang theo một con trâu, ủng hộ cho đoàn xung phong lao động trên một vạn bạc (10.000đồng) và mua hơn 6 tạ thóc công trái quốc gia…các ông Nông Văn An, Phùng Văn Kim xã Đồng Xuân, Nông Văn Thọ, xã Trung Thành đã mua công trái quốc gia từ một đến hai tấn thóc…Bác còn khen Hội mẹ chiến sĩ ở Chợ Mới, thị xã đã tổ chức quán nghỉ cho anh chị em cán bộ, bộ đội và công nhân, Hội Liên hiệp phụ nữ Ngân Sơn đã tổ chức “lọ gạo nuôi quân”, trong 3 tháng đầu năm 1951 đã thu ngót 3000 ống gạo, đã thi đua được khá nhất, cuối danh sách là các doàn xung phong lao động, vì tích cực thi đua chặt gỗ, xẻ gỗ và kéo gỗ để làm cầu, không quản ngại khó khăn, vất vả…
Nói chuyện xong, Hồ Chủ tịch còn để cho mọi người có điều gì thắc mắc tự do hỏi, người sẽ giải đáp. Mấy phút xì xào bàn tán. Những vành trán gieo lại, ai nấy cố tìm ra cho hết nhưng thắc mắc của mình. Tất cả những thắc mắc đã được Người giải đáp một cách tường tận với những câu trả lời giản dị, lý thú. Giải đáp câu hỏi về Đảng Cộng sản Đông Dương và Đảng Lao động Việt Nam, Người nói "măng mọc thành tre". Xung quanh vấn đề Tổng phản công, Người nói "Tổng phản công khi nào chuẩn bị xong, Mỹ tới ta cũng tổng phản công, nó không tới ta cũng tổng phản công, chúng ta không sợ gì đến quốc Mỹ cả".
Sau đó ông Dương Thiết Sơn, Bí thư Tỉnh ủy thay mặt cho toàn thể cán bộ và nhân dân phát biểu nhận nhiệm vụ và hứa trước mặt Người: "Nguyện nỗ lực thực hiện để gây thành tích chào mừng Đảng Lao động Việt Nam để tỏ lòng biết ơn Người một cách xứng đáng và để chúc thọ Người vào dịp 19-5 sắp tới". Cuối cùng các chiến sĩ tăng gia sản xuất tặng Người những cây bắp cải, những củ su hào tươi tốt do bàn tay họ đã tự vun trồng. Phút chia tay, Hồ Chủ tịch từ từ bước ra trong những tiếng hô liên tiếp "Hồ Chủ tịch muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!", già trẻ, trai gái nhìn theo bâng khuâng luyến tiếc. Hồ Chủ tịch khuất trong rẻo xa nhưng mọi người còn chưa muốn trở về. Họ nhắn nhủ nhau "Quyết thực hiện lời hứa với Hồ Chủ tịch".
Sau cuộc nói chuyện trên, ngày 30/3/1951 Ban Chấp hành Tỉnh hội Liên Việt Bắc Kạn ra Thông báo kêu gọi: “Các cán bộ và đồng bào được Hồ Chủ tịch khen phải cố gắng thi đua hơn nữa, thi đua gương mẫu trong mọi công việc. Các cán bộ, đồng bao chưa được Hồ Chủ tịch khen càng phải cố gắng thi đua tham gia mọi công tác kháng chiến và kiến quốc, noi gương các cán bộ và đồng bào đã được Hồ Chủ tịch khen. Hồ Chủ tịch, Chính phủ, Ban Chấp hành Trung ương Liên Việt đang chờ đợi những thành tích đặc sắc về sửa chữa đường cầu, tăng gia sản xuất và mua công trái quốc gia của các cán bộ và nhân dân Bắc Kạn để khen thưởng trong dịp toàn dân thi đua gây thành tích để chào mừng Đảng Lao động Việt Nam và việc thống nhất Việt Minh – Liên Việt toàn quốc”.
#Nhà văn Nông Viết Toại cho rằng cuộc làm việc tại Khuổi Cuồng là sự kiện tầm vóc, đầy đủ, sinh động và mang tính biểu tượng nhất về Chủ tịch Hồ Chí Minh với Bắc Kạn. Lời khen, lời căn dặn của Người là những chỉ thị cụ thể, toàn diện về mọi mặt, động viên toàn Đảng bộ, toàn dân, toàn quân trong tỉnh thi đua phấn đấu vượt lên mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ của mình. Đây là tài liệu quý chứng minh thêm trong kháng chiến gian khổ, hiểm nguy và bộn bề công việc trên cương vị cao nhất, nhưng Bác Hồ vẫn dành cho Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Bắc Kạn những tình cảm và sự quan tâm đặc biệt.




