"Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam..."

Sau khi bị bắt tại Phú Quốc, Nguyễn Trung Trực bị giải về Rạch Giá để xét xử.

Nhằm làm tan rã phong trào kháng chiến, chính quyền thực dân Pháp nhiều lần tìm cách dụ dỗ ông đầu hàng. Chúng hứa sẽ tha chết, cấp chức tước và ban nhiều bổng lộc nếu ông chịu quy thuận.

Nguyễn Trung Trực thẳng thừng từ chối.

Ông khẳng định mình đứng lên vì đất nước, vì nhân dân, không phải vì danh lợi. Mọi lời mua chuộc đều không thể làm thay đổi ý chí của người thủ lĩnh nghĩa quân.

Biết không thể khuất phục được ông, thực dân Pháp quyết định mở phiên tòa kết án tử hình.

Trong suốt phiên xét xử, Nguyễn Trung Trực vẫn giữ thái độ bình tĩnh, hiên ngang. Ông không hề tỏ ra sợ hãi trước bản án đã được định sẵn.

Ngày 27 tháng 10 năm 1868, tại chợ Rạch Giá, thực dân Pháp đưa ông ra pháp trường để xử chém trước đông đảo nhân dân nhằm thị uy.

Trước giờ hành hình, nhiều người dân không cầm được nước mắt.

Đứng trước quân thù, Nguyễn Trung Trực vẫn hiên ngang, ánh mắt không hề dao động.

Khi được hỏi còn điều gì muốn nói, ông dõng dạc tuyên bố:

"Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây."

Câu nói vang lên giữa pháp trường đã khiến nhiều người có mặt vô cùng xúc động.

Ngay sau đó, Nguyễn Trung Trực hiên ngang đón nhận cái chết khi mới khoảng ba mươi tuổi.

Sự hy sinh của ông không làm phong trào yêu nước lắng xuống mà trái lại đã tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ người Việt Nam tiếp tục đứng lên chống thực dân Pháp.

Hơn một thế kỷ sau, câu nói ấy vẫn được khắc ghi như một lời thề son sắt về ý chí bảo vệ độc lập, chủ quyền của dân tộc Việt Nam.