BÃO LỐC PHÚ QUÝ VÀ NHỮNG NGÀY NỔI DẬY RUNG CHUYỂN NAM AN PHƯỚC (05 – 06/4/1975) DƯỚI GÓC NHÌN ĐỒNG CHÍ TRẦN THANH SƠN
Những ngày đầu tháng 4 năm 1975 là chuỗi ngày mà mỗi giờ trôi qua đều mang sức nặng của hàng chục năm đấu tranh gom lại. Sau khi chiếc then cài Hậu Sanh – Mông Nhuận bị đập tan vào trưa ngày 02/4, hành lang từ căn cứ Hòn Thông xuống đồng bằng đã thông suốt, nhưng kẻ thù tại thị xã Phan Rang vẫn còn rất ngoan cố. Chúng cố bám víu lấy các cứ điểm then chốt ở vùng ven, mà Phú Quý chính là chốt chặn hiểm yếu nhất nhằm ngăn không cho cách mạng áp sát nách cơ quan đầu não tỉnh lỵ.
Thế nhưng, ngọn lửa quật khởi một khi đã bùng cháy thì không một boong ke hay họng súng nào dập tắt nổi. Ngày 05 và 06/4/1975, bão lửa đã quét qua Phú Quý và làm rung chuyển toàn bộ dải thôn ấp phía Nam huyện nhà.
1. Chiều ngày 05/4/1975: Đột kích sấm sét đánh chiếm Phú Quý, bão táp tràn về Hiếu Thiện, Vụ Bổn, Trà Nô
Phú Quý là địa bàn tiếp giáp thị xã, nơi địch bố trí lực lượng bảo an, dân vệ dày đặc để làm tấm đệm phòng ngự từ xa:
Đòn đột kích bất ngờ:
Chiều ngày 05/4/1975, lực lượng vũ trang huyện An Phước phối hợp cùng các tổ biệt động và du kích mật bất ngờ xuất kích, hình thành các mũi thọc sâu đánh thẳng vào trung tâm cứ điểm Phú Quý.
Trước lối đánh áp sát, hỏa lực tập trung và dũng mãnh của quân ta, bầy lính bảo an tại đồn Phú Quý rơi vào thế hoàn toàn bị động. Vốn đã hoang mang tột cùng trước tin đại quân giải phóng đang tràn xuống miền Trung, chúng không còn bụng dạ nào chống cự, hoảng hốt vứt súng đạn, tháo chạy tán loạn về hướng thị xã Phan Rang.
Ta làm chủ hoàn toàn Phú Quý chỉ sau một thời gian ngắn nổ súng, thu hồi nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh.
Thừa thắng xông gai, giải phóng Hiếu Thiện, Vụ Bổn, Trà Nô:
Ngay khi lá cờ Mặt trận giải phóng tung bay trên đất Phú Quý, các đội vũ trang công tác của huyện lập tức chia thành nhiều cánh quân nhỏ, khẩn trương tiến sâu vào các thôn Hiếu Thiện, Vụ Bổn, Trà Nô.
Được nhân dân cơ sở dẫn đường, cán bộ ta dùng loa tay phát động đồng bào: "Cách mạng đã chiếm Phú Quý rồi! Bà con hãy vùng lên phá banh ấp chiến lược, giải tán tề vệ, giành lấy quê hương!".
Hàng trăm bà con Kinh – Chăm tại Hiếu Thiện, Vụ Bổn, Trà Nô đồng loạt đổ ra đường. Tiếng thanh la, phèng la vang dậy; nhân dân xông vào giật sập các cổng rào kẽm gai, đập tan các nhà hội đồng xã ấp, truy bắt và giải tán tại chỗ toàn bộ mạng lưới tề điệp, thu nộp toàn bộ súng đạn phòng vệ dân sự giao cho chính quyền cách mạng.
2. Ngày 06/4/1975: Bẻ gãy đòn phản công tại nhà thờ Phú Đức
Mất Phú Quý và các vùng phụ cận, tuyến phòng thủ từ xa của ngụy quyền tại Phan Rang bị thủng một mảng lớn. Cay cú và lo sợ bị thọc sườn, bọn chỉ huy Tiểu khu Ninh Thuận vội vã điều quân phản kích:
Âm mưu liều lĩnh của địch:
Sáng ngày 06/4/1975, địch huy động một lực lượng bảo an cơ động có hỏa lực mạnh từ thị xã Phan Rang bất ngờ mở cuộc hành quân phản công, nhằm tái chiếm lại bàn đạp Nhuận Đức và bóp nghẹt cửa ngõ tiếp tế của ta.
Trận địa đón lõng tại nhà thờ Phú Đức:
Đoán trước âm mưu điên cuồng của giặc, Ban Chỉ huy lực lượng vũ trang huyện đã khẩn trương bố trí thế trận phục kích, đón lõng quân địch ngay tại khu vực nhà thờ Phú Đức.
Các chiến sĩ ta bí mật chiếm lĩnh các gò đất, góc vườn, lợi dụng tường rào và công sự để giăng bẫy lửa; kiên nhẫn đợi đội hình địch lọt trọn vào tầm bắn.
Giáng đòn sấm sét, bẻ gãy mũi phản kích:
Khi toán lính địch vừa tiến đến khu vực nhà thờ Phú Đức, súng hỏa lực của ta đồng loạt phát hỏa. Lựu đạn, đạn súng trường nã dồn dập vào đội hình hành quân của chúng.
Bị đánh đòn phủ đầu choáng váng, nhiều tên địch gục ngã tại trận. Những tên còn lại đội hình rối loạn, khiếp sợ trước sự kiên cường và lối đánh hiểm hóc của bộ đội địa phương.
Mũi phản công của địch bị bẻ gãy hoàn toàn. Bọn chỉ huy ngụy hoảng hốt hò hét tàn quân quay đầu tháo chạy thục mạng về cố thủ trong thị xã Phan Rang, không dám ló đầu ra càn quét vùng ven thêm một lần nào nữa.
3. Quần chúng quật khởi: Sóng nổi Từ Tâm, Hòa Thủy, Thành Tín
Cùng lúc mũi phản kích của giặc bị nghiền nát tại nhà thờ Phú Đức, ngọn lửa khởi nghĩa của quần chúng bùng lên dữ dội ở khắp dải ven biển và vùng giáp ranh:
Đồng loạt nổi dậy tước vũ khí:
Tại các thôn Từ Tâm, Hòa Thủy, Thành Tín, nơi phong trào rèn chông mìn, bẫy đá từng sôi sục suốt những năm 1966 – 1968, khí thế cách mạng dâng cao như triều dâng thác đổ.
Nhân dân ba thôn đồng loạt nổi dậy, không cần chờ bộ đội huyện về giải cứu. Các mẹ, các chị và thanh niên xông thẳng vào các điểm chốt, trụ sở tề thôn, bao vây từng nhà lính phòng vệ dân sự.
Xóa sổ hoàn toàn bộ máy tề vệ:
Bằng lý lẽ đanh thép và tiếng gọi khoan hồng của Mặt trận giải phóng, bà con kêu gọi con em giao nộp súng đạn. Toàn bộ súng carbine, súng trường M1 của lực lượng phòng vệ dân sự tại Từ Tâm, Hòa Thủy, Thành Tín bị nhân dân tước sạch.
Hội đồng xã ấp của ngụy tan rã trong chớp mắt; bà con tự tay nhổ bỏ các bảng hiệu của chế độ cũ, treo cờ nửa đỏ nửa xanh tung bay trước gió, thành lập ngay các tổ tự vệ nhân dân để tuần tra bảo vệ thôn xóm. Dải đất cát ven biển An Phước chính thức sạch bóng bộ máy kìm kẹp ngụy quyền.
Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ
Hai ngày 05 và 06/4/1975 trên quê hương An Phước mang ý nghĩa bước ngoặt quyết định cho toàn bộ cục diện chiến trường địa phương:
Chôn vùi hy vọng phản kích của quân ngụy: Việc đánh chiếm Phú Quý và đập tan mũi phản công tại nhà thờ Phú Đức ngày 06/4 đã chứng minh: quân ngụy ở Phan Rang hoàn toàn bất lực, không còn khả năng giải tỏa vùng ven, bị giam chân và cô lập tuyệt đối trong nội ô thị xã.
Khép chặt vòng vây chiến lược phía Nam: Sự nổi dậy đồng loạt của các thôn Hiếu Thiện, Vụ Bổn, Trà Nô, Từ Tâm, Hòa Thủy, Thành Tín đã hoàn tất việc giải phóng toàn bộ vùng nông thôn rộng lớn của huyện An Phước.
Vùng giải phóng An Phước lúc này đã trở thành một hậu phương bàn đạp rộng mở sát nách sào huyệt Phan Rang, bảo đảm an toàn tuyệt đối các ngả đường mòn, bến vượt sông Dinh, chuẩn bị sẵn sàng bánh tét, nước ngọt và lực lượng dẫn đường để đúng 10 ngày sau – rạng sáng ngày 16/4/1975 – cùng các cánh quân xe tăng, bộ binh của Quân đoàn 2 mở đòn tổng công kích đập tan "Lá chắn thép Phan Rang", giải phóng hoàn toàn tỉnh Ninh Thuận
