Bão lửa, bom đạn và tình quân dân
Chúng tôi đã tìm đến ông Vũ Khắc Phụ - Trung đội phó của đội du kích Ba Bể năm xưa, nghe ông kể về những ngày kháng chiến đầu tiên, những trận đánh của Trung đội du kích và những kỷ niệm về đời lính, về những người đồng đội. Dù đã hơn gần 90 tuổi (ông sinh năm 1928) nhưng ông vẫn còn minh mẫn, câu chuyện những người đồng đội, những sự kiện diễn ra cách đây 70 năm ông vẫn nhớ như in.
Ngày 19/12/1946, Bác Hồ kêu gọi toàn quốc kháng chiến, các cơ quan Trung ương sơ tán lên các tỉnh Việt Bắc, trong đó có Bắc Kạn. Lúc này Trung đội du kích Ba Bể với nhiệm vụ là lực lượng du kích địa phương giữ gìn trật tự khu vực thị xã. Ngày 7/10/1947, quân Pháp nhảy dù xuống Bắc Kạn mở đầu cuộc tiến công Việt Bắc, do bị bất ngờ nên lực lượng du kích bị phân tán khắp nơi, đến tối mọi người mới tập hợp lại cùng nhau bàn kế hoạch đánh địch nhảy dù chiếm đóng thị xã. Trung đội đã phối hợp với Trung đoàn 72, 308 quấy rối và tiêu diệt giặc ở thị xã Bắc Kạn. Đặc biệt Trung đội du kích Ba Bể đã cùng với Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 72 tiến hành trận cường tập đồn Phủ Thông lần thứ nhất đêm 30/11/1947. Nhớ lại trận chiến ấy, ông Vũ Khắc Phụ cho biết: Những ngày trước đó, Trung đội đã tiến hành quấy rối địch liên tục khiến chúng mệt mỏi nhưng do tương quan lực lượng nên quân địch vẫn cố thủ trong đồn, đến khi có người dân chỉ con đường vòng ra phía sau đồn, khi ấy quân ta mới tấn công được vào trong, tiêu diệt địch đem lại thắng lợi lớn cho quân ta. Trận tập kích lần thứ nhất kết thúc, quân ta tiêu diệt 15 tên địch, làm bị thương 35 tên khác, thu được 2 súng máy, 1 súng trường. Chiến thắng Phủ Thông đêm 30/11/1947 có ý nghĩa rất quan trọng. Trận tập kích đã tiêu hao một lực lượng sinh lực địch, thực hiện được một phần nhiệm vụ đề ra, góp phần vào thắng lợi chung của quân và dân ta trong chiến dịch Việt Bắc
Về những kỷ niệm trong những năm đầu chiến đấu gian khổ ông Phụ hồi tưởng lại. Những ngày ấy, lính chúng tôi ăn uống kham khổ lắm, mọi thứ đều thiếu thốn, sau lần công đồn Phủ Thông lần thứ nhất, đơn vị chúng tôi đã thu được 1 khẩu súng trường của quân Pháp. Hôm ấy, mọi người trong Trung đội đưa súng ra chợ Phủ Thông để cho người dân xem, mọi người xúm lại xem, khâm phục trước sự dũng cảm của các anh, bà con, người người góp gạo, gà, góp dưa, ... cho bộ đội ăn để có sức đánh giặc. Ông nói với anh em trong trung đội, chúng ta phải cố đánh thắng trận thì dân mói quý, mới tin tưởng và ủng hộ. Từ lần ấy, tinh thần của anh em lên cao, tình cảm quân dân gắn bó hơn. Và cũng nhờ chiến công ấy những người lính ở các đơn vị khác cũng nể trọng những người dân quân du kích hơn.
Những cuộc nói chuyện giúp chúng tôi như sống lại những khoảnh khắc lịch sử, đó là sự khó khăn của những hoạt động cách mạng, niềm hân hoan khi nhận được sự tin yêu của người dân và có cả sự đau thương khi nhắc đến những người đồng đội đã không còn. Đã 70 năm qua đi, đất nước ta đã có những bước phát triển lớn lao nhưng chúng ta mãi không thể quên những hy sinh của các thế hệ cha ông. Và thật tự hào khi những người con Bắc Kạn đã ghi dấu trong những trang sử đầu tiên của công cuộc chiến đấu dành độc lập dân tộc.
